|
ÖZET: Yapım işlerine ilişkin sözleşmelerde cezai müeyyidelerin belirlenmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri tarafından ihale edilen yapım işlerine dair sözleşmelerde, teknik personel bulundurulmaması durumuna yönelik herhangi bir müeyyide tanımlanmadığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanmasına dair esasları belirlerken, Tip Sözleşme hükümlerinin dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır.
Özellikle Yapım İşleri Tip Sözleşmesi’nin 23. maddesi, teknik personel bulundurulmaması halinde günlük cezai kesinti yapılmasını öngörmektedir. Ancak, Güzeloğlan Göleti Kapalı Sulama Şebekesi Yapım İşi için hazırlanan sözleşmede, yüklenicinin teknik personel bulundurma yükümlülüğüne yer verilmesine rağmen, bu yükümlülüğe uyulmaması durumunda uygulanacak ceza miktarının belirtilmediği görülmüştür. Bu durum, sözleşmenin uygulanabilirliğini zayıflatmakta ve idarelerin mağduriyet yaşamasına neden olmaktadır. Kamu İdaresi, cezai müeyyidenin dikkatsizlik sonucu tam olarak düzenlenmediğini belirtmiştir. Bu bağlamda, Tip Sözleşmeye uygun olarak hazırlanan sözleşmelerde, cezai müeyyidelerin somut ve caydırıcı bir şekilde belirlenmesi, sözleşmeye aykırı durumlarda uygulanması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yapım İşine İlişkin Sözleşmelerde Gerekli Cezai Müeyyidenin Belirlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyece ihale edilen yapım işine ilişkin sözleşmenin incelenmesinden; teknik personel bulundurulmaması durumuna ilişkin müeyyidenin belirlenmediği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre yapılan ihalelere ilişkin sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanması ile ilgili esas ve usulleri belirleyen 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 5’inci maddesinde, idarelerce yapılacak sözleşmelerin Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenleneceği belirtilmiş, 7’nci maddesinde de sözleşmede yer alması zorunlu hususlara yer verilmiştir.
Yapım İşleri Tip Sözleşmesinin 23’üncü maddesinde teknik personel, makine ve teçhizat bulundurulması başlığı altında bu yükümlülüğe uyulmaması durumuna ilişkin olarak günlük cezai kesinti yapılması öngörülmüştür. İdarelerce Tip Sözleşmeye uygun olarak hazırlanacak sözleşmelerde teknik personel bulundurulmaması durumuna ilişkin olarak günlük kesilecek ceza tutarı somut olarak belirlenmelidir.
Belediye tarafından pazarlık usulü ile ihale edilen, yaklaşık maliyeti 1.631.800,00 TL olan, Güzeloğlan Göleti Kapalı Sulama Şebekesi Yapım İşi’ne ilişkin sözleşmenin incelenmesinden; sözleşmenin 23’üncü maddesinde, yüklenicinin teknik personel bulundurma yükümlülüğüne yer verildiği, bu yükümlülüğe uyulmaması durumunda ise günlük kesilmesi gereken ceza miktarına yer verilmediği görülmüştür. Cezai müeyyideye ilişkin belirleme yapılmaması, sözleşmede yer alan bu düzenlemenin uygulanabilir olmamasına sebebiyet vermektedir.
Kamu İdaresi cevabında özetle; söz konusu cezai müeyyidenin sehven dikkatsizlik sonucu tam olarak düzenlenmediği belirtilmiştir.
Tip Sözleşmeye uygun olarak hazırlanacak sözleşmelerde, İdarelerin mağduriyet yaşamaması açısından cezai müeyyideler caydırıcı olacak şekilde somut olarak belirlenmeli ve sözleşmeye aykırı durumlarda bu müeyyideler uygulanmalıdır.