|
ÖZET: Yapım işlerinin uygulama aşamasında, proje ve metraj hesaplamalarında yapılan hataların geçici kabul sonrası tespit edildiği belirlenmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir Belediyesi tarafından gerçekleştirilen bir projede yaya korkuluklarının miktarına ilişkin hesaplamaların yanlış yapıldığı ve bu hatalı hesaplamaların idare tarafından kabul edildiği görülmüştür. Bu durum, işin uygulanması sırasında metrajların hatalı hesaplanmasına ve dolayısıyla fazla ödemelere yol açmıştır.
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’ne göre, işin kabulü için yapılan işlemlerin kontrol teşkilatı tarafından ön incelemeden geçirilmesi gerekmektedir. İşin mevcut haliyle sözleşme şartlarına uygun olup olmadığı tespit edilerek kabul işlemleri gerçekleştirilir. Ancak, yapılan incelemelerde, yaya korkuluklarında kullanılan ST37 çelik malzemenin ağırlık hesaplamalarının hatalı olduğu ve bu hataların geçici kabul aşamasında fark edildiği belirlenmiştir. Fazla ödenen tutarın ise yüklenicinin diğer alacaklarından mahsup edildiği tespit edilmiştir. Kamu idaresi, gelecekte kontrol teşkilatının işlere daha dikkatli yaklaşarak, ödemelerin doğru hesaplanmasını ve fazla ödemelerin önlenmesini sağlayacağını belirtmiştir. Bu bağlamda, hizmet alımlarında ve yapım işlerinde kontrol mekanizmalarının etkin bir şekilde işletilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yapım İşinin Uygulama Aşamasında Hatalı Yapılan Proje ve Metraj Hesaplamalarının Geçici Kabul Yapıldıktan Sonra Farkedilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Yapım işinin hizmet alım yöntemi ile yaptırılan projesinde yaya korkuluklarının miktarına ilişkin hesaplamaların yanlış yapıldığı ve söz konusu hatalı proje ve metraj hesaplamalarının İdare tarafından kabul edildiği, buna bağlı olarak söz konusu işin uygulanması aşamasında metrajların projeden kaynaklı olarak hatalı hesaplanarak yapılan fazla ödemelerin geçici kabul yapıldıktan sonra farkedildiği görülmüştür.
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hizmetin kabulü” başlıklı 44’üncü maddesinde;
“a) Belli bir çalışma sonrasında tamamlanarak ortaya çıkarılan hizmetlerde:
Sözleşme konusu iş tamamlandığında, yüklenici, işin teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılmasını isteyen bir dilekçe ile idareye başvurur. Yapılan işler, idarece verilecek talimat üzerine kontrol teşkilatınca ön incelemeden geçirilir. Bu inceleme sonucunda kontrol teşkilatı işlerin durumunu inceleyerek mevcut haliyle sözleşme ve eklerinde belirtilen şartlara uygun olarak tamamlandığını veya tamamlanmamış olsa bile teslim alınması istenen işte, işin fonksiyonelliğine önemli ölçüde zarar verecek bir durumun olmadığını ve idarenin ihtiyacını karşılama açısından bu haliyle kabul edilebilir olduğunu tespit ederse, işin tamamlanmış veya listelenen eksiklikleri ile tamamlanmış sayılabileceğini idareye bildirir. Bu durumda idare en az üç (3) kişiden oluşan bir kabul komisyonu kurar ve kabul aşamasına geçilir.
denilmekte,
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39’uncu maddesinde;
“(1) Birim fiyat esasına göre yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde aşağıdaki esaslara uyulur:
a) Sözleşmeye ekli birim fiyat teklif cetvelinde yazılı veya sonradan düzenlenen yeni birim fiyatlar ile metrajlarından hesaplanan iş kalemi miktarlarının çarpımı üzerinden hesaplanan tutardan sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.
c) Yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacakları, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödenir. Metrajlar, yeşil defter ve eklerinde gösterilir. Yüklenici, kesin hesapları da yapı denetim görevlisinin denetimi altında işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için kesin metrajdaki miktarlar dikkate alınır.
(4) Hakediş raporlarının düzenlenmesinde aşağıdaki esaslara göre işlem yapılır:
b) İşe başlanıldığı tarihten itibaren meydana getirilen işler, yapı denetim görevlisi tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte ölçülür ve bulunan miktarlar sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna dahil edilir.
g) Gerek bu madde hükümlerine göre geçici hakediş raporlarının, gerekse 40 ncı madde hükümlerine göre kesin hesapların ve kesin hakediş raporunun hazırlanması ve gerekli ölçmelerin ve bunlarla ilgili diğer hizmetlerin yapılması için yüklenici, yeterli sayıda işçi ve personeli bedelsiz olarak yapı denetim görevlisinin emrine verir.
hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinde; hizmet alım işlerinde iş tamamlandıktan sonra kabulünün yapılması için yapılan işlerin kontrol teşkilatınca ön incelemeden geçirileceği, işin mevcut haliyle sözleşme ve eklerinde belirtilen şartlara uygun olarak tamamlandığı veya tamamlanmamış olsa bile işin fonksiyonelliğine önemli ölçüde zarar verecek bir durumun olmadığı ve idarenin ihtiyacını karşılama açısından bu haliyle kabul edilebilir olduğu tespit edilirse, işin tamamlanmış veya listelenen eksiklikleri ile tamamlanmış sayılabileceğinin idareye bildirileceği; birim fiyat esasına göre yapılan yapım işlerinde işe başlanıldığı tarihten itibaren meydana getirilen işlerin, yapı denetim görevlisi tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte ölçüleceği ve bulunan miktarların sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna dahil edileceği belirtilmektedir.
Yapılan incelemede, 57. Alay (Köseilyas Caddesi) Çevreyolu Bağlantı Kavşağı Yapım işinin hizmet alım yöntemi ile yaptırılan projesinde yaya korkuluklarında bulunan ST37 çelik malzemenin ağırlık hesaplamasının hatalı yapıldığı ve söz konusu hatalı proje ve metraj hesaplamalarının İdare tarafından geçici kabulünün yapıldığı, buna bağlı olarak söz konusu işin uygulanması aşamasında metrajların projeden kaynaklı olarak hatalı hesaplanarak yapılan fazla ödemelerin geçici kabul yapıldıktan sonra farkedildiği ve fazla ödenen tutarın yüklenicinin başka bir alacağından mahsup edildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince, bundan sonraki süreçte kontrol teşkilatı tarafından yapılan işlere azami gayret gösterilerek kontrol edilmesinin sağlanacağı, ödemelerin yanlış hesaplamalara ve fazla ödemelere mahal vermeyecek şekilde yapılması hususuna dikkat edileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, hizmet alımlarında ve yapım işlerinde kontrol teşkilatı tarafından yapılan işlerin azami gayret gösterilerek kontrol edilmesi, ödemelerin yanlış hesaplamalara ve fazla ödemelere mahal vermeyecek şekilde yapılması gerekmektedir.