|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Akdeniz Üniversitesi tarafından ihale edilen bazı yapım işlerinde, sözleşmede yer almayan iş kalemleri için rayiç belirlemenin Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne aykırı olduğunu ortaya koymuştur. Şartnamenin 22. maddesi, yeni fiyatların tespitinde belirli analizlerin kullanılmasını zorunlu kılarken, 35. maddesi ise rayiç tespitinin ticaret ve sanayi odaları tarafından onaylanmasını gerektirmektedir.
Örnek olarak incelenen Akdeniz Üniversitesi Hastane Büyük Onarım İşi’nde, sözleşmede bulunmayan iş kalemleri için piyasadan alınan proforma faturalarla rayiç belirlenmiş, ancak bu faturaların hiçbirinde ticaret ve sanayi odası onayı yer almamıştır. Ayrıca, rayiçlerin belirlenmesinde etkileyici unsurlar göz önünde bulundurulmadan, tek bir birim miktarı üzerinden hesaplama yapılmıştır. Bu durum, iş kalemlerinin birden fazla miktar üzerinden hakedişe dahil edilmesiyle çelişmektedir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne uygun hareket edilmesi gerektiği vurgulanmakta; ticaret ve sanayi odasınca onaylı yerel rayiçlerin kullanılması ve imalat miktarına göre rayiç belirlenmesi gerektiği ifade edilmektedir. Kamu idaresinin, bu bulgular doğrultusunda gerekli işlemleri gerçekleştireceği belirtilmiştir. |
BULGU: Yapım İşleri Genel Şartnamesine Aykırı Olarak Rayiç Belirlenmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Akdeniz Üniversitesince ihale edilen bazı yapım işlerinde sözleşmede olmayan iş kalemleri için Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne aykırı şekilde rayiç belirlendiği tespit edilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesinin ikinci fıkrasında;
“Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır.”
denilmiştir.
Yine adı geçen Şartnamenin üçüncü fıkrasında;
“İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde veya aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye verdiği teklif rayiçler.
İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.”
ifade edilmektedir.
Oda Muamelat Yönetmeliği’nin 35’inci maddesinde ise Odalar veya bunların şubelerinin rayiç tespitini yapmaya yetkili oldukları, rayiç tespitinin yazılı talep üzerine yapılacağı, talepte bulunanların mal veya hizmetin fiyatını etkileyebilecek hususları da açıkça yazmaları gerektiği belirtilmektedir.
Örneklem olarak seçilen Akdeniz Üniversitesi Hastane Büyük Onarım İşi incelenmiş olup sözleşmede olmayan iş kalemleri için piyasadan alınan proforma faturalar ile rayiç belirlendiği, söz konusu faturaların hiçbirinde ticaret ve sanayi odası onayının bulunmadığı belirlenmiştir.
Ayrıca iş kalemleri için piyasadan proforma fatura alınarak belirlenen rayiçlerin, rayici etkileyebilecek hususlar dikkate alınmaksızın bir birim miktar üzerinden belirlendiği, ancak bu iş kalemlerinin birden fazla miktar üzerinden hakedişe dâhil edildiği tespit edilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin belirtilen hükümlerine uyarlı hareket edilerek ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylı yerel rayiçlerin kullanılması ve miktar arttıkça pazarlık avantajı oluşacağından yerel fiyatlara dayalı rayiç belirlenirken imalat miktarıyla orantılı şekilde belirlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Kamu İdaresince bulgu kapsamında işlem tesis edileceği belirtilmiştir.