|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından ihale edilen bazı yapım işlerinde, sözleşmede yer almayan iş kalemleri için Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne (YİGŞ) aykırı olarak yeni birim fiyatlar belirlenmiştir. YİGŞ’nin 22. maddesinin ikinci fıkrası, sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyat tespitinde belirli analizlerin kullanılmasını öngörmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, bazı iş kalemleri için gerekli analizlerin oluşturulmadığı ve piyasa araştırması yapılmaksızın belirlenen fiyatların, ticaret ve sanayi odası onayı olmadan hakedişlere dahil edildiği tespit edilmiştir.
Ayrıca, yeni birim fiyatlarla eklenen iş kalemlerinin rayiçleri, yalnızca birim miktar üzerinden yapılan fiyat araştırmalarıyla belirlenmiş, bu durum ise hakedişlerde birden fazla miktar üzerinden uygulanması gereken iş kalemleri için uygun olmamıştır. YİGŞ hükümleri doğrultusunda, yeni birim fiyat belirlenirken ilgili analizlerin oluşturulması ve yerel rayiçlerin ticaret ve sanayi odası onayıyla kullanılması gerekmektedir. Miktarların artışıyla birlikte pazarlık avantajının sağlanacağı göz önünde bulundurularak, rayiçlerin imalat miktarına orantılı olarak belirlenmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Yapım İşleri Genel Şartnamesine Aykırı Olarak Yeni Birim Fiyat Belirlenmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından ihale edilen bazı yapım işlerinde sözleşmede olmayan iş kalemleri için Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne aykırı şekilde yeni birim fiyat belirlendiği tespit edilmiştir.
YİGŞ’nin “Sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinin ikinci fıkrasında yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre fıkrada yer alan sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılacağı düzenlenmiştir. Anılan maddenin devam eden üçüncü fıkrasında; iş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
Varsa yüklenicinin teklifinin veya aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye verdiği teklif rayiçler.
İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri…”
hükümleri yer almaktadır.
Oda Muamelat Yönetmeliği’nin 35’inci maddesinde ise odaların veya bunların şubelerinin rayiç tespitini yapmaya yetkili oldukları, rayiç tespitinin yazılı talep üzerine yapılacağı, talepte bulunanların mal veya hizmetin fiyatını etkileyebilecek hususları da açıkça yazmaları gerektiği belirtilmektedir.
Yer verilen mevzuat hükümlerine göre sözleşmesinde olmayan veya fiyatı belli olmayan iş kalemlerinin fiyatının tespitinde, ilgili iş kalemine ilişkin analizlerin oluşturulacağı ve oluşturulan analizde YİGŞ 22’nci maddesinin üçüncü fıkrasında belirlenen rayiçlerden birinin kullanılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, belediye tarafından ihale edilen yapım işlerinin bazılarında sözleşmenin uygulanması aşamasında projesinde ve sözleşmesinde olmayan iş kalemleri için yeni birim fiyat belirlenirken o iş kalemleri için analiz oluşturulmadığı, proforma fatura dahi alınmadan piyasa araştırması ile belirlenen fiyatların ticaret ve sanayi odası onayı olmadan yeni birim fiyat oluru ile hakedişe dahil edildiği tespit edilmiştir.
Ayrıca yeni birim fiyatla eklenen iş kalemleri için belirlenen rayiçlerin, rayici etkileyebilecek hususlar dikkate alınmaksızın sadece bir birim miktar üzerinden fiyat araştırması yapılarak belirlendiği, ancak bu iş kalemlerinin birden fazla miktar üzerinden hakedişe dâhil edildiği görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri doğrultusunda yeni birim fiyat belirlenecek iş kalemi için analizlerin oluşturulması, yerel rayiçler kullanılacaksa ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylı yerel rayiçlerin kullanılması gerekmektedir. Ayrıca miktarlar arttıkça pazarlık avantajı oluşacağından yerel fiyatlara dayalı rayiç belirlenirken imalat miktarıyla orantılı olacak şekilde yeni birim fiyatın belirlenmesi gerekmektedir.