|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, İl Belediyesi’nin yapım işlerinde önemli eksiklikler tespit etmiştir. İncelemeler, şantiye defterlerinin tutulmadığını ve yüklenicinin işin başında bulundurması gereken teknik personel ile ilgili hatalı uygulamaların mevcut olduğunu ortaya koymuştur. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde belirtilen şartlara göre, teknik personelin isimleri ve belgeleri, yer tesliminden itibaren on gün içinde idareye sunulmalıdır. Ancak, bazı durumlarda bu belgelerin süresinde verilmediği ve sözleşmede öngörülen cezaların uygulanmadığı görülmüştür.
Ayrıca, şantiye defterinin tutulmaması, işin ilerleyişinin ve önemli olayların kaydedilmesini engellemektedir. Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliği’nde de şantiye defterinin günlük olarak güncellenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Yapılan incelemelerde, bazı yapım işlerinde teknik personel bildirimlerinin mevzuat gerekliliklerine uygun olarak yapılmadığı ve sözleşmelerdeki yaptırım hükümlerinin uygulanmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, 2025 yılından itibaren yapım işlerine ilişkin sözleşmelerde şantiye defterinin tutulmaya başlandığını ve teknik personelin durumunun kontrol edildiğini belirtmiştir. Ancak, mevzuat hükümlerine tam uyum sağlanması ve şantiye defterinin düzenli olarak tutulması gerektiği önem arz etmektedir. |
BULGU: Yapım İşleri Genel Şartnamesine Aykırı Uygulamalar Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresinin sözleşmeye bağladığı yapım işlerinde şantiye defterlerinin tutulmadığı ve yüklenicinin sorumluluğunu yerine getirirken işin başında bulundurması gereken teknik personele ilişkin hatalı uygulamaların olduğu görülmüştür.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve Ön Yeterlik Dokümanının Hazırlanması” başlıklı 14’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; idare tarafından ihale ve/veya ön yeterlik dokümanının hazırlanmasında, bu Yönetmelik ekinde yer alan; tip şartnameler, standart formlar, tip sözleşme, Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve Kurum tarafından yayımlanan diğer mevzuatın esas alınacağı belirtilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar” başlıklı 19’uncu maddesinin altıncı fıkrasında; yüklenicinin sözleşmesine göre işyerinde bulundurulması istenen teknik personelin isimleri ile diploma, meslek odası kayıt belgesi ve noterden alınan taahhütnameyi Teknik Personel Bildirimi ile birlikte yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren on gün içerisinde idareye sunmak zorunda olduğu belirtilmiş, teknik personele ait bilgi ve belgelerden herhangi birinin idareye süresinde sunulmaması halinde, söz konusu personelin iş başında bulundurulmadığı kabul edilerek verilen sürenin bitiminden sonra başlamak üzere usulüne uygun olarak bildirilmeyen her bir teknik personel için sözleşmesinde öngörülen günlük cezaların uygulanacağı hükümlerine yer verilmiştir.
Aynı Şartname’nin “Ataşmanlar ve ilgili diğer defterler” başlıklı 28’inci maddesinin birinci fıkrasında; işyerlerinde, yapılan işlerin bütün ayrıntılarını günü gününe kayıt altına almak için, örneklerine göre şantiye günlük defteri, röleve ve ataşman defterleri, bunlarla ilgili belgelerin yüklenici ile birlikte yapı denetim görevlisi tarafından tutulacağı; yüklenici tarafından bu defterlerin ve ilgili belgelerin imzalanmak zorunda olduğu; bunlardan imzalı birer kopyasının yükleniciye verileceği hükmüne yer verilmiştir.
İdarelerin denetim ve kontrollük iş ve işlemlerini düzenleyen mevzuatın bir parçası olan Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliği’nin “Kontrol Mühendisi Görev, Yetki ve Sorumluluğu” başlıklı 10’uncu maddesinin “Şantiye defteri” başlıklı 10.18.1’inci bendinde; şantiye defterine her gün, hava durumundan başlayarak işin ilerleyişini, gelişmesini, çıkan engelleri, şantiyeye göre ihzarat bedeli ödenecek gereçler ile fiyat farkına tabi gereçlerin çeşit ve miktarlarını fatura, tarih ve No.su ile, sözleşmesi gereğince müteahhidin iş başından bulundurması şart koşulan teknik elemanların o gün iş başında bulunup bulunmadığını, müteahhitle yapılan önemli görüşme ve sonuçlarını işte kullanılan işçi, makine ve teçhizatın miktarını, üst kademeden gelenlerin ziyaretlerini ve konuşularak karar verilen hususları ile birlikte imzalayacağı belirtilmektedir.
Yapılan incelemede, bazı yapım işlerinde teknik personel bildiriminin mevzuatta öngörülen süre aşıldıktan sonra yapıldığı, bir kısım yapım işlerinde noterden alınan teknik personele ait taahhütnamenin yanında sunulması gereken diplomanın İdareye sunulmadığı ve sözleşmelerde yer alan yaptırım hükümlerinin uygulanmadığı, bazı yapım işlerinde ise teknik personel bulundurmama cezasına ilişkin tutara sözleşmede yer verilmediği ayrıca yapım işlerinin hiçbirinde şantiye defterinin tutulmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, 2025 yılından itibaren sözleşmeye bağlanan yapım işi ihalelerinde mevzuata uygun olarak şantiye defteri tutulmaya başlandığı, işyerlerinde yapılan işlerin yüklenici ile birlikte günlük kayıt altına alındığı, yüklenicinin iş başında bulundurması gereken teknik elemanların iş başında bulunup bulunmadığının kontrol edilerek şantiye defterine işlendiği ve teknik personele ait diploma, mezuniyet belgesi vb. belgelerin idareye sunulma tarihlerine dikkat edildiği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından, yapım işlerinin uygulama sürecinin mevzuatın öngördüğü biçimde şantiye defteri ile kayıt altına alınması ve teknik personel konusunda mevzuat hükümlerine uyulması gerekmektedir.