ÖZET: Kamu İhale Kurulu, hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde asgari işçilik maliyetinin dikkate alınması gerektiğini belirtirken, yapım işleri ihalelerinde bu zorunluluğun bulunmadığına karar vermiştir. Yapılan incelemede, işçilik maliyetinin ihale tarihindeki brüt asgari ücret veya belirlenen ücret üzerinden hesaplanması gerektiği vurgulanmış, ancak yapım işlerinde bu kriterin uygulanmasına dair bir hüküm olmadığı tespit edilmiştir.

Dava dosyasında, davacı şirketin sunduğu işçilik saat ücreti ile olması gereken ücret arasındaki farkın, ihale bedeli içerisindeki payının düşük olması nedeniyle işin özünü etkilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Bu durum, ihalelere ilişkin temel ilkelerden biri olan kaynakların verimli kullanılması ilkesine aykırı olmayacak şekilde değerlendirilmiştir.

Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvurunun reddine ve ilgili Kurul kararının iptaline oybirliği ile karar vermiştir. Bu durum, yapım işleri ihalelerinde işçilik maliyetinin değerlendirilmesine dair hukuki belirsizlikleri gündeme getirmiştir.

Karar no 2010/MK-92
Karar tarihi 05.07.2010
Toplantı No 2010/047
Gündem No 50
Gündem Konusu 23.03.2010 tarihli ve 2010/UY.III-836 sayılı kararın iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle Form Teknik Sönd. Sist. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 15. İdare Mahkemesince verilen 09.06.2010 tarihli E: 2010/545 sayılı yürütmenin durdurulması kararının uygulanmasına ilişkin Kurul kararı alınması.

Uşak Devlet Hastanesi Baştabipliği‘nce 08.01.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2009/178519 İKN’li Uşak Devlet Hastanesi ve Bağlı Birimlerinde Yangın Alarm ve Yangın Söndürme Sistemlerinin Onarım İşi ihalesine ilişkin olarak,

Işıl Elektrik İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.‘nin 12.02.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 22.02.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 08.03.2010 tarih ve 4645 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.03.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 23.03.2010 tarihli ve 2010/UY.III-836 sayılı karar ile;

“4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verilmiştir.

Davacı Form Teknik Sönd. Sist. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul Kararının yürütülmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada Ankara 15. İdare Mahkemesinin 09.06.2010 tarihli E: 2010/545 sayılı kararı ile; “…Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerinin incelenmesinden, hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif değerlendirmesi yapılırken asgari işçilik maliyetinin göz önüne alınacağı, asgari -işçilik maliyeti oluşturan kalemlerden birisinin de, ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret olduğu, ihale komisyonu tarafından, asgari işçilik maliyeti ve %3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılayan tekliflerin malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle değerlendirilmesinin yapılacağı belirtilmiştir. Buna karşın, yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük teklifler değerlendirilirken asgari işçilik maliyetinin ve dolayısıyla işçilik için asgari ücret düzeyinde teklif verilmiş olmasının dikkate alınması gerektiğine ve bu yönde bir zorunluluk bulunduğuna ilişkin herhangi bir hükme yer verilmemiştir…

… Dava dosyası içerisinde yer alan belgeler incelendiğinde, 18.03.2010 tarihli esas inceleme raporunda, davacı şirketin sunduğu 2,22 TL işçilik saat ücreti ile olması gereken 3,24 TL saatlik ücretin kıyaslandığı/olması gereken şekilde teklif verilmesi halinde aradaki farkın 31,62 TL olacağının tespit edildiği, bunun da 142.171,15 TL’lik ihale bedeli içerisindeki payının çok düşük olması nedeniyle işin özünü etkilemeyeceği görüşüne varıldığı, yaklaşık maliyet icmaline göre ihale konusu işin içerisinde inşaat kısmının binde üç oranında olduğu, yine inşaat kısmına ait yaklaşık maliyet pursantajına göre “patlayıcı demirli demirsiz beton inşaat yıkımı” işinin tüm iş içerisindeki oranının binde bir olduğu, buna göre söz konusu aykırılığın yapılacak işin özünü etkileyecek nitelikte olmadığı ve davacı ile diğer isteklinin teklifleri kıyaslandığında aksi yöndeki değerlendirmenin ihalelere ilişkin temel ilkelerden kaynakların verimli kullanılması ilkesine aykırı olacağı, öte yandan dava konusu ihalenin yapım işine ait bulunduğu, yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif değerlendirmesinde dikkate alınacak kriterlerden işçilik ücretlerinin yürürlükte bulunan asgari ücret oranında belirlenmesi hususunun yapım işi ihalelerinde de dikkate alınacağına ilişkin bir hükmün bulunmadığı ve bu yönde bir zorunluluk getirilmediği, dava konusu Kurul kararında ise yapım işi içerisinde yer alan işçilik kaleminin tüm hesaplamalarının hizmet aiımı ihaleleri düzenlemeleri gereğince değerlendirildiği görülmektedir…” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138/4 üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari yargılama Usulü Kanununun 27/2 maddesinde; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28/1 maddesinde ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 23.03.2010 tarihli ve 2010/UY.III-836 sayılı Kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun reddine,


Oybirliği ile karar verildi.

Dr. HasanGÜL

Başkan

Ali KemalAKKOÇ

II. Başkan

HicabiECE

Kurul Üyesi

AliKAYA

Kurul Üyesi

HakanGÜNAL

Kurul Üyesi

KazımÖZKAN

Kurul Üyesi

AdemKAMALI

Kurul Üyesi

ErkanDEMİRTAŞ

Kurul Üyesi