BULGU: Yapım İşleri İhalelerinde Uygulama Projesi Olmadan Anahtar Teslim Götürü Bedel Teklif Alınması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
İl milli eğitim müdürlükleri tarafından anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkılan yapım işlerinde uygulama projesi hazırlanmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (c) fıkrasında;
“Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz. İhale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması zorunludur. Ancak, doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan yapım işlerinde ön veya kesin proje üzerinden, her türlü onarım işleri ile işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etütleri gerekmesi veya uygulamada imar ve güzergâh değişikliklerinin muhtemel olması nedenleriyle ihaleden önce uygulama projesi yapılamayan, bina işleri hariç, yapım işlerinde ise kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Bu işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımlar için anahtar teslimi götürü bedel, uygulama projesi yapılamayan kısımlarda ise her bir kalem iş için birim fiyat teklif almak suretiyle ihale yapılabilir. Arsa temini, mülkiyet ve kamulaştırma işlemlerinin tamamlanması şartı, baraj ve büyük sulama, içmesuyu isale hattı, enerji nakil hattı, trafo, trafo merkezleri, şalt tesisleri, kaptajlar, su depoları, karayolu, liman ve havaalanı, demiryolu, petrol ve doğalgaz boru hattı projelerinde aranmaz.”
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde, 4734 sayılı Kanun’a göre yapılan ihaleler sonucunda yapım işlerinde; uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için isteklinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden anahtar teslimi götürü bedel sözleşme düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre; uygulama projesi olmadan ön ve kesin proje ile ihaleye çıkılabilecek durumlar sayılmış olup bunların dışında yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projesi olmadan ihaleye çıkılamayacağı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, anahtar teslim götürü bedel teklif alınmasının öngörülmesi halinde uygulama projesi ve buna ilişkin düzenlenen mahal listelerinin hazırlanması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, il milli eğitim müdürlükleri tarafından ihale edilen bakım onarıma ilişkin yapım işlerinde anahtar teslim götürü bedel sözleşme imzalandığı ancak bu sözleşmelere esas olacak uygulama projelerinin ve bunlara ilişkin ayrıntılı mahal listelerinin hazırlanmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, Valiliklere resmi yazı ile gerekli uyarıların yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, anahtar teslim götürü bedel sözleşme imzalanan yapım işlerinde, sözleşmenin tarafları arasında herhangi bir hukuki ihtilafa meydan verilmemesi için uygulama projeleri hazırlanmadan ihaleye çıkılmaması gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, il milli eğitim müdürlükleri tarafından yapılan anahtar teslim götürü bedel ihalelerinde uygulama projelerinin hazırlanmadığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu gereğince, arsa temini, mülkiyet ve kamulaştırma işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri olmadan ihaleye çıkılamaz. Bu durum, sözleşmelerin tarafları arasında hukuki ihtilaflara yol açmaması için önem arz etmektedir. Kamu idaresi, gerekli uyarıların yapılacağını belirtmiştir. |