Yapım İşleri ile İlgili Hatalı Uygulamaların Bulunması (Sayıştay)

BULGU: Yapım İşleri ile İlgili Hatalı Uygulamaların Bulunması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Bakanlık tarafından ihale edilen yapım işlerine ilişkin uygulama aşamasında aşağıda yer alan aksaklıklar görülmüştür.
a) Şantiye Defterlerinin Tutulması, İmalatlara İlişkin Fotoğraflandırma, Numune Alma, Malzeme Onay Formlarını Temin Etme Hususlarında Eksiklikler Olması
Yapım işlerinin birçoğunda şantiye günlük defterlerinin tutulmadığı, imalatlara ilişkin fotoğraflandırma, numune alma, malzeme onay formlarını temin etme hususlarında eksiklikler olduğu görülmüştür.
Yapım (Uygulama) İşleri Genel Şartnamesinin Dördüncü Bölüm, Yapı Denetim Hizmetleri “İşlerin denetimi” başlığı altındaki 14’üncü maddesinde;
“(,..)Sözleşmeye bağlanan her türlü yapım işleri, idare tarafından görevlendirilen yapı denetim görevlisinin denetimi altında, yüklenici tarafından yönetilir ve gerçekleştirilir.”,
“Yapı denetim görevlisinin yetkileri” başlıklı 15’inci maddesinde;
“Yüklenici bütün işleri yapı denetim görevlisinin, sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorundadır. Yüklenici kullanacağı her türlü malzemeyi yapı denetim görevlisine gösterip iş için elverişli olduğunu kabul ettirmeden iş başına getiremez.(…)
Yapı denetim görevlisinin kabul ettiği malzemeden mümkün olanların örnekleri mühürlenerek işin geçici kabulüne kadar saklanır.”
“Ataşmanlar ve ilgili diğer defterler” başlığı altındaki 28’inci maddesininde ise;
“(.)İşyerlerinde, yapılan işlerin bütün ayrıntılarını günü gününe kayıt altına almak için, örneklerine göre şantiye günlük defteri, röleve ve ataşman defterleri, bunlarla ilgili belgeler yüklenici ile birlikte yapı denetim görevlisi tarafından tutulur.” denilmektedir.
Yapılan incelemelerde şantiye günlük defterlerinin mevzuatta belirtilen bilgileri içerecek şekilde tutulmadığı, yüklenici ve yapı denetim görevlilerince imza edilmedikleri tespit edilmiştir. Bununla birlikte söz konusu işlere ilişkin olarak imalatların her safhasını gösteren belgelendirme (fotoğraf vb.) konusunda da eksiklikler bulunmaktadır. Ayrıca devam eden işlerde numune de alınmamaktadır. Yapım işi denetimi sırasında malzemelerin projeler veya şartnamelere uygunluğunun kontrolünün sağlanabilmesi için kullanılan malzemenin numunesine, marka, model veya teknik özelliklerini gösteren etiket, katalog vs. şeklinde kanıtlayıcı nitelikteki vesikalara ihtiyaç duyulmaktadır. Söz konusu imalatlara ilişkin numunelerin bulunmaması yapılan imalata ilişkin malzemenin denetimini zorlaştırmaktadır.
Kurum tarafından, bulgu konusu husus ile ilgili olarak gerekli birimlerin ve personelin uyarıldığı ve bundan sonraki süreçte daha dikkatli olunacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, şantiye defterlerinin düzenli ve eksiksiz tutulması, imalatlara ilişkin fotoğraflandırma, numune alma, malzeme onay formlarını temin etme husularında eksikliklerin giderilmesi gerekmektedir.
b) Proje ve Şartnamelere Uygun Olmayan İmalatların Gerçekleştirilmesi
İnşaat mahallerinde gerçekleştirilen fiziki denetimlerde çeşitli iş kalemlerinde şartname ve projelere uygun olmayan imalatların gerçekleştirildiği görülmüştür.
Yerinde yapılan denetimlerde; kompozit kaplama, korkuluk yapımı, doğrama imalatları, su yalıtımı, kapı kanadı, imitasyon pencere silmesi yapılması vb. gibi çeşitli imalat kalemlerinde işlerin proje ve teknik şartnamelerinde belirtilenlerden farklı ya da eksik bazı imalatların gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Ayrıca bazı işlerde aydınlatma, yer kaplaması, animasyon gösterisi gibi çeşitli iş kalemlerine ilişkin proje ve şartnamelerde detay belirtilmemiştir. Oysa söz konusu imalatlara ilişkin detayların uygulama projesinde ve teknik şartnamelerde belirtilmesi gerekmektedir.
Kurum tarafından, bulgu konusu husus ile ilgili olarak gerekli birimlerin ve personelin uyarıldığı ve bundan sonraki süreçte daha dikkatli olunacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, söz konusu hatalı ya da eksik imalatların benzer yapım işlerinde de ortaya çıkmaması için yapı denetim etkinliğini arttırıcı önlemlerin alınması gerekmektedir.