|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Adalet Bakanlığı’nın yapım işleri kapsamında yüklenicilere yapılan ödemelerin, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı yerine doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir. Bu durum, 15.07.2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin ilgili maddelerine ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne aykırıdır. Söz konusu düzenlemelere göre, yapımı süren maddi duran varlıklar için gerçekleştirilen harcamaların, geçici kabul tutanağının onaylandığı veya işin tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihe kadar 258 Hesapta izlenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, toplam 2.322.119.191,86 TL tutarındaki ödemelerin doğrudan giderleştirildiği belirlenmiştir. İlgili idare, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın gönderdiği bir görüş yazısına atıfta bulunarak işlemlerini bu doğrultuda gerçekleştirdiğini belirtmiştir; ancak bu yazının bulgu ile doğrudan bir ilişkisi bulunmamaktadır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde, inşaat ve onarım gibi yapım işlerinin muhasebe kayıtlarının doğru bir şekilde tutulması, mali tabloların güvenilirliğini artırmak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yapım İşleri Kapsamında Yapılan Ödemelerin Doğrudan Giderleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Kurum bütçesinden, Adalet Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı kuruluşlarının yapım işleri kapsamında yüklenicilere ödenen hakediş tutarlarının 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmesi gerekirken doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
15.07.2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Sermaye kaynakları” başlıklı 80’inci maddesinin beşinci fıkrasında, Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu bütçesinden, İşyurtları Kurumu Yüksek Kurulunca belirlenen miktar ve esaslar dahilinde, Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı kuruluşlarının yapım işleri için harcama yapılabileceği düzenlenmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının niteliğini açıklayan 187’nci maddesinde, kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin, geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde ise, işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için bu hesabın kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Buna göre, sahip olunan maddi duran varlıkların maliyetine ilişkin bilgilerin doğru bir şekilde mali tablolara yansıtılmasını teminen, yapımı süren maddi duran varlıklar için gerçekleştirilen harcamaların, kabul gerektiren durumlarda geçici kabul tutanağının idarece onaylandığı, diğer hallerde ise işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihe kadar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmesi; işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihten sonra ise bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilmek suretiyle muhasebe kaydının tamamlanması gerekmektedir.
Adalet Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı kuruluşlarının yapım işleri kapsamında Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu bütçesinden gerçekleştirilen yatırımlarla ilgili olarak ise Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilecek olan tutarların, geçici kabul tutanaklarının idare tarafından onaylanmasından itibaren giderleştirilmesi ve söz konusu yatırımın ilgili kurumun varlık kayıtlarına alınması gerekmektedir.
Yapılan incelemeler neticesinde, söz konusu ödemeler kapsamında toplam 2.322.119.191,86-TL’nin Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilmek yerine doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
İdarece, Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 05/07/2019 tarihli ve 44613834-845.99-E.198613 sayılı kayıtlı görüş yazısı doğrultusunda işlem tesis edildiği bildirilmiş olup söz konusu görüş yazısının bulgu konusu ile ilgisi bulunmamaktadır.
Kurum bütçesinden gerçekleştirilen ve yukarıda da belirtilmiş olan inşaat, bina onarımı, büyük onarım, tadilat ve güçlendirme gibi yapım işlerinin, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile muhasebe ve mali tablo ilkelerine uygun olarak, geçici kabulü yapılıncaya kadar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenerek mali tabloların doğru bilgi sunması sağlanmalıdır.
Bu itibarla, yapımı süren maddi duran varlıklara ilişkin harcamaların, geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihe, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihe kadar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmesi gerekmektedir.