|
ÖZET: Yapım işlerinde geçici kabul noksanlarının muhasebeleştirilmesiyle ilgili yapılan denetimlerde, üniversitenin bu tutarları hatalı bir şekilde 333-Emanetler Hesabında takip ettiği belirlenmiştir. Yapım İşleri Tip Sözleşmesi’nin ilgili maddeleri, geçici kabul noksanları için hakedişlerden kesilen tutarların, eksikliklerin tamamlanmasının ardından yükleniciye ödeneceğini öngörmektedir. Bu durum, üniversitenin muhasebe uygulamalarında bir uyumsuzluk yaratmaktadır.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, alınan nakdi teminatların muhasebeleştirilmesine dair kurallar içermekte ve geçici kabul noksanı olarak ayrılan tutarların güvence amacı taşıdığını vurgulamaktadır. Bu tutarların, vadesine göre 330 veya 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesaplarında izlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak yapılan incelemeler, bu tutarların yanlışlıkla 333-Emanetler Hesabında yer aldığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak, geçici kabul noksanlarının muhasebeleştirilmesinde yaşanan bu hata, bilançoda 330 veya 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının eksik, 333-Emanetler Hesabının ise fazla gösterilmesine yol açmıştır. Üniversitenin bu durumu düzeltmek için gerekli önlemleri alacağı ifade edilse de, muhasebe süreçlerinin doğru bir şekilde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yapım İşlerinde Alınan Teminat Niteliğindeki Geçici Kabul Noksanlarının Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite tarafından yapım işlerinde geçici kabul noksanı olarak hakedişlerden kesilen tutarların hatalı olarak 333-Emanetler Hesabında takip edildiği görülmüştür.
Yapım İşleri Tip Sözleşmesi’nin “Geçici kabul noksanları” başlıklı 30’uncu maddesinde; anahtar teslim götürü bedel olarak sözleşmeye bağlanan yapım işlerinde, geçici kabul noksanları için düzenlenen her hakedişte yapılan iş tutarının % 3’üne karşılık gelen kısmının tutulacağı ve bu tutarın, geçici kabul noksanı bulunmayan işlerde geçici kabul onay tarihinden sonra, geçici kabul noksanı bulunan işlerde ise bu eksikliklerin tamamlanmasını müteakip, geçici kabul onay tarihinden sonra yükleniciye ödeneceği belirtilmiştir. Ayrıca söz konusu oranın birim fiyatlı işlerde %5 olarak uygulanacağı ifade edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin kısa ve uzun vadeli olarak alınan nakdi teminatların muhasebeleştirmesini düzenleyen ilgili maddelerinde, mevzuatları gereği nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatlardan bir yıl içinde iade edilecek olanların 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında, daha uzun vadeli olanlarının ise 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında muhasebeleştirileceği belirtilmiştir.
Aktarılan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, geçici kabul noksanı olarak ayrılan tutarlar, yapılan işte geçici kabul noksanı bulunması halinde eksiklerin tamamlanması için bir güvence (teminat) amacıyla tutulmaktadır.
Ayrıca Üniversiteler Ortak Detaylı Hesap Planı’nda da bu tutarların vadesine göre 330.15-Yapım İşleri Tip Sözleşmesinin 30. ve 31. Maddeleri Gereğince Alınan Teminatlar veya 430.15-Yapım İşleri Tip Sözleşmesinin 30. ve 31. Maddeleri Gereğince Alınan Teminatlar Hesaplarında izlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan inceleme neticesinde Üniversite tarafından yapım işleri kapsamında geçici kabul noksanı olarak ayrılan tutarların yukarıda aktarılan hesaplar yerine 333-Emanetler Hesabında izlendiği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak her ne kadar söz konusu hususa bundan sonra dikkat edileceği ifade edilse de geçici kabul noksanlarının vadesine göre ilgili hesabında izlenmemesi, bilançoda 330 veya 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının alınan teminat tutarı kadar eksik 333-Emanetler Hesabının ise aynı tutarda fazla gösterilmesine sebebiyet vermiştir.