|
ÖZET: Yapım işlerinde alt yüklenicilere yönelik gerekli kontrollerin yapılmadığına dair bulgular, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Yüklenicilerin, idareden onay almaksızın alt yüklenici çalıştırdığı ve idarenin, yüklenicilerin alt yüklenicilerle imzaladıkları sözleşme miktarları üzerinde gerekli incelemeleri gerçekleştirmediği tespit edilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddeleri, alt yüklenicilerin çalıştırılması için belirli şartların sağlanması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, yüklenicilerin, idare onayına sunulan listede yer alan alt yüklenicilerle sözleşme yapması ve bu sözleşmenin bir örneğini idareye vermesi zorunludur.
İncelenen projelerde, idare onayı olmadan alt yüklenici çalıştırıldığı belirlenmiştir. Bazı yüklenicilerin, doğrudan Sosyal Güvenlik Kurumu’na başvurarak alt yüklenici dosyası açtıkları ve bu şekilde çalıştırma gerçekleştirdikleri gözlemlenmiştir. Kamu İdaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli önlemleri alacağına dair taahhütte bulunmuştur. Sonuç olarak, alt yüklenici sözleşmelerinin mevzuata uygunluğunun ve ihale yasaklılarının durumunun titizlikle takip edilmesi gerektiği ifade edilmektedir. |
BULGU: Yapım İşlerinde Alt Yüklenicilere İlişkin Gerekli Kontrollerin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Yapım işlerinde yüklenicilerin idareden onay almadan alt yüklenici çalıştırdığı, idare tarafından ise yüklenicilerin alt yüklenicilerle imzaladıkları sözleşme adet ve tutarlarının tespiti hususunda gerekli incelemenin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Alt yüklenicilerin çalıştırılması ve sorumlulukları” başlıklı 20’nci maddesinde hangi hallerde alt yüklenici çalıştırılabileceği düzenlenmiş olup madde hükümlerine göre alt yükleniciler ve alt yüklenicilerin yapacağı işleri gösterir listenin idarenin onayına sunulması, idarenin de onaya sunulan listede yer alanları onaylayıp onaylamadığını yükleniciye bildirmesi gerekmektedir. Ayrıca yüklenicinin, idare tarafından onaylanan alt yükleniciler ile işe başlamadan önce sözleşme yapması ve bir örneğini idareye vermesi gerekmektedir. Maddenin altıncı fıkrasında da idarece onaylanmayan alt yüklenicilerin hiçbir suretle iş yerinde çalışamayacağı açık bir şekilde ifade edilmiştir.
Yine aynı maddesinin üçüncü fıkrası gereği; işin tamamı alt yüklenicilere yaptırılamayacağı gibi işin niteliğinden kaynaklanan sebeplerle veya teknik zorunluluklar nedeniyle ihale dokümanında farklı oranlar belirlenmesi durumu hariç, tek bir alt yükleniciye yaptırılacak iş bölümlerinin toplam bedeli sözleşme bedelinin %30’unu; alt yüklenicilere yaptırılacak işlerin toplam bedeli ise sözleşme bedelinin %50’sini geçemez. Ayrıca ihale yasaklıları ile ilgili işin ihalesine katılan istekliler o işin alt yüklenicisi de olamazlar.
İncelenen 2023 Yılı Muhtelif Cadde ve Sokakların Begonit Küp Taş ve Beton Parke Taşı ile Döşenmesi İşi ile Sivrihisar Belediyesi Yarı Olimpik Kapalı Yüzme Havuzu Yapılması İşinde idareden onay alınmadan alt yüklenici çalıştırıldığı tespit edilmiştir. Bazı yüklenicilerin İdare onayı almadan doğrudan Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) başvurarak yüklenimindeki iş için alt yüklenici (taşeron) dosyası açtırdıkları ve çalıştırdıkları tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi bulguya iştirak etmiş olup, sonraki süreçte de bulgu konusu husus ile ilgili gerekli tüm dikkat ve hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, alt yüklenici sözleşmelerin de mevzuatın belirlediği sınırların geçilip geçilmediğinin ve alt yüklenicilerin ihale yasaklısı olup olmadıklarının takip ve kontrol edilmesi gerekmektedir.