ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite idaresinin ihale ettiği inşaat projelerinde yüklenici firmaların alt yüklenicileri bildirmediğini ortaya koymuştur. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddeleri, alt yüklenicilerin kimler olamayacağını, limitlerini ve yüklenicinin alt yüklenicilerle sözleşme yapma zorunluluğunu açıkça belirtmektedir. Ayrıca, idare onayı alınmamış alt yüklenicilerin iş yerinde çalışmasına izin verilmemektedir.

Denetimlerde, Acil Travma Hastanesi inşaatında bazı alt yüklenicilerin faaliyet gösterdiği, ancak yüklenicinin bu alt yüklenicilerle resmi bir sözleşme yapmadığı ve bu sözleşmenin idareye sunulmadığı tespit edilmiştir. İdare, yüklenicinin alt yüklenici talebinin bulunmadığını ifade etse de, bu durum alt yüklenici çalıştırılmadığı anlamına gelmemektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtları, alt yüklenici istihdamının gerçekleştiğini göstermektedir.

Sonuç olarak, inşaat projelerinde yüklenicilerin alt yüklenici kullanmaları durumunda, bu durumu idareye bildirmeleri, sözleşme düzenlemeleri ve sözleşmenin bir örneğini sunmaları gerekmektedir. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, yasal sorunlara yol açabilir.

BULGU: Yapım İşlerinde Alt Yüklenicilerin Üniversite Yönetimine Bildirilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

İdarenin ihale ettiği inşaat işlerinde yüklenici firma tarafından alt yüklenicilerin çalıştırıldığı ve bu alt yüklenicilerin idareye bildirilmediği tespit edilmiştir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Alt Yüklenicilerin Çalıştırılması ve Sorumlulukları” başlıklı 20’nci maddesinin ilk fıkrasında; alt yüklenici olamayacaklar sıralanmış, üçüncü fıkrasında; alt yüklenicilerin limitleri belirlenmiş, beşinci fıkrasında; yüklenicinin alt yükleniciler ile sözleşme yapması ve bir örneğini idareye vermesi gerektiği, altıncı fıkrasında ise; idarece onaylanmayan alt yüklenicilerin hiçbir surette iş yerinde çalışamayacağı belirtilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 2’nci maddesinde; işin bir bölümünde veya işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde asıl işveren ile alt işverenlik ilişkisi kurulabileceği, ancak bu ilişkide işçilere karşı o iş yeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan, iş sözleşmesinden ve toplu sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerden dolayı asıl işverenin alt işveren ile birlikte sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Denetimlerde, inşaat faaliyetleri sürdürülen Acil Travma Hastanesi inşaatında bazı alt yüklenicilerin çalıştığı, yüklenicinin alt yükleniciler ile sözleşme yapmadığı ve bir örneğini idareye vermediği tespit edilmiştir.

Her ne kadar İdare tarafından Acil Travma ve Yanık Hastanesi İnşaatında yüklenicinin alt yüklenici talebi olmadığı ifade edilmiş ise de, böyle bir alt yüklenici talebinin olmaması alt yüklenici çalıştırılmadığı anlamına gelmemektedir. İlgili SGK kayıtlarında alt yüklenici çalıştırıldığı belgelendirilmiştir.

Sonuç olarak, inşaat işlerinde yüklenicinin alt yüklenici çalıştırması halinde durumun idareye bildirilmesi, sözleşme yapılması ve bu sözleşmenin bir örneğinin idareye verilmesi gerekmektedir.