|
ÖZET: Yapım işlerinde, yüklenicilerin işin ve iş yerinin korunması amacıyla “Bütün Riskler” sigorta poliçelerini yaptırmadığı tespit edilmiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, yüklenicilerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak, işyerlerindeki her türlü malzeme ve ekipmanın doğal afetler ve diğer risklere karşı sigortalanmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, Yapım İşleri Genel Şartnamesi de yüklenicilerin bu sigortayı yaptırma yükümlülüğünü detaylandırmaktadır.
Yapılan denetimlerde, bazı projelerde, özellikle kilitli parke döşeme ve servis deposu inşaatlarında, gerekli sigorta poliçelerinin eksik olduğu görülmüştür. Kamu İhale Kanunu, ihale şartnamelerinde iş ve işyerinin sigortalanması ile ilgili düzenlemelerin yapılmasını zorunlu hale getirmektedir. Bu bağlamda, yüklenicilerin, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar olan süreçte bütün riskler sigortası yaptırmaları gerekmektedir. Sonuç olarak, yüklenicilerin yapım işlerinin gerçekleştirilmesinde genel koruma sorumluluğu bulunmaktadır. Bu sorumluluğun yerine getirilmesi için, meydana gelebilecek kazaların ve zararların önlenmesi amacıyla Bütün Riskler sigorta poliçelerinin temin edilmesi kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Yapım İşlerinde Bütün Riskler Sigorta Poliçelerinin Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından ihale edilen yapım işlerinin bazılarında, yüklenici tarafından işin ve iş yerinin korunması ve sigortalanması amacıyla yaptırılması gereken “Bütün Riskler” sigorta işlemlerinin yaptırılmadığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İş ve işyerinin sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesine göre; yapım işlerinde yüklenicinin, ihale dokümanında belirtilen süre ve şartlara uygun olarak işyerlerindeki her türlü aracı, malzemeyi, ihzaratı, iş ve hizmet makinelerini, taşıtları ve tesisleri oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı sigorta yaptırması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Yapım işlerine ait tip sözleşmenin “İşin ve iş yerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 17’nci maddesine göre yüklenicilerin, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde yer alan hükümler çerçevesinde “all risk” sigorta ve genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorunda olduğu ifade edilmiştir.
Buna bağlı olarak da, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinde, yükleniciler tarafından yaptırılması gereken Bütün Riskler sigortası ayrıntılı olarak düzenlenmiş ve sigorta poliçelerinde bulunması gereken hususlar açıklanmıştır.
Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinin (v) bendinde; yapım işlerinin şartnamelerinde iş ve işyerinin sigortalanması ile yapı denetimi ve sorumluluğuna ilişkin düzenlenmelerin zorunlu olarak yapılması gerektiği belirtilmiş, benzer düzenleme 4735 sayılı Kanunun 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (r) bendinde de, sözleşmede bulunması gereken hususlar şeklinde yer almıştır.
Yukarıda yer alan düzenlemelere göre, yapım işlerinde ihale üzerinde kalan yükleniciler, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek risklere karşı bütün riskler (all risk) sigortası; geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.
Yapılan incelemede, muhtelif mahalle, cadde ve sokak yollarında kilitli parke yapılması işi ile servis deposu yapılması işinde bütün riskler sigorta poliçelerinin olmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, yüklenicinin yapım işinin yerine getirilmesinde genel bir koruma sorumluluğunun olduğu; bu sorumluluğun gereği olarak da, meydana gelebilecek her türlü kaza ve zararın oluşumunu bertaraf etmek için yapım işlerinde bütün riskler sigorta poliçelerinin bulunması gerektiği değerlendirilmektedir.