|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri tarafından gerçekleştirilen yapım işlerinde, bütün riskler sigortası kapsamında bazı risk kalemlerinde muafiyet oranlarının mevzuatta belirtilen %2 sınırının üzerinde belirlendiğini ortaya koymuştur. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddeleri, yüklenicilerin işyerlerindeki malzeme ve ekipmanları, doğal afetler ve diğer risklere karşı sigorta yaptırmalarını zorunlu kılmakta ve muafiyet oranını %2 ile sınırlamaktadır.
Denetim sırasında, üç ayrı yapım işinde muafiyet oranlarının mevzuat hükümlerine aykırı olarak %2’den fazla uygulandığı tespit edilmiştir. Örneğin, Abacılar Mahallesi Yarı Olimpik Yüzme Havuzu Yapım İşi’nde, hasarın %10’u kadar ve belirli asgari tutarlar üzerinden muafiyet uygulanmıştır. Diğer projelerde de benzer şekilde yüksek muafiyet oranları belirlenmiştir. Bu durum, yüklenicilerin sorumluluklarını etkilememekle birlikte, karşılaşabilecekleri riskleri artırma potansiyeli taşımaktadır. Bu nedenle, bütün riskler sigortalarının mevzuatta belirtilen şartlara uygun şekilde yapılması için gerekli önlemlerin alınması önem arz etmektedir. |
BULGU: Yapım İşlerinde Bütün Riskler Sigortası Kapsamında Yer Alan Risk Kalemlerinde Muafiyet Oranının Yüksek Belirlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Yapım işi yüklenicileri tarafından yaptırılan bütün riskler (all risks) sigortası kapsamında yer alan bazı risk kalemlerine ilgili mevzuatında öngörülenden daha fazla muafiyet uygulandığı görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında, yüklenicinin, işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler)”, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorunda olduğu belirtilmektedir.
Aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise, tüm riskler için azami %2 oranında muafiyet uygulanabileceği hüküm altına alınmıştır. Anılan mevzuat hükümleri gereğince, muafiyet açısından tüm riskler için uygulanabilecek azami oranın %2 olması gerekmektedir.
Kamu idaresi tarafından gerçekleştirilen yapım işlerine ilişkin incelemede, 3 adet yapım işinde mevzuata aykırı olarak bütün riskler sigortaları kapsamında yer alan bazı risk kalemlerinde %2’den fazla muafiyet uygulandığı tespit edilmiştir. Söz konusu yapım işlerine ilişkin yüksek muafiyet oranı belirlenen risk kalemleri ile muafiyet oranları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Tablo 10: Muafiyet Oranı Yüksek Belirlenen İşler ve Risk Kalemleri
| Sıra No | İşin Adı | Risk Kalemlerine Göre Muafiyet Oranları |
| Abacılar Mahallesi Yarı Olimpik Yüzme Havuzu Yapım İşi |
Diğer Hasarlarda: Hasarın % 10’u, asgari 2.500 USD Diğer Doğal Afetler, Bakım, Yangın ve Hırsızlık Hasarlarında: Hasarın %10’u, asgari 5.000 USD |
|
| Pelitaltı Sosyal Tesis İkmal İnşaatı Yapım İşi |
Kazık/İksa/Ankraj Hasarlarında: Hasarın %10’u, asgari 20.000 USD Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Maddi Zarar: Hasarın %10’u, asgari 1.000 USD Diğer Hasarlarda: Hasarın % 10’u, asgari 5.000 USD Diğer Doğal Afetler, Bakım, Yangın ve Hırsızlık Hasarlarında: Hasarın %10’u, asgari 7.500 USD |
|
| İçmesuyu İletim Hattı ve Debimetre Odası Yapım İşi | Bakım Devresi Hasarlarında: Hasarın %10’u, asgari 20.000 USD 3.Şahıs Mali Mesuliyet Maddi Zararlarda Muafiyet: Hasarın %10’u, asgari 2.500 USD Diğer Tabiat Olayları Hasarlarında: Hasarın %10’u, asgari 15.000 USD Yangın ve Hırsızlık Hasarlarında: Hasarın %10’u, asgari 10.000 USD Diğer Hasarlarda: Hasarın %10’u, asgari 7.500 USD |
Sigorta poliçesinde muafiyet oranlarının mevzuatta öngörülenden yüksek belirlenmesi yüklenicinin nihai sorumluluğunu kaldırmamakla birlikte, karşılaşabileceği riski artırması bakımından önem arz etmektedir. Dolayısıyla bütün riskler sigortalarının ilgili mevzuatta belirtilen şartlara uygun olarak yaptırılması hususunda gerekli tedbirlerin alınmasının uygun olacağı düşünülmektedir.