|
ÖZET: Yapım işlerinde gerçekleştirilen projelerde sıkça değişiklikler yapılması ve önceden tahmin edilebilecek iş artışlarının yaşanması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. İlgili raporda, Büyükşehir Belediyesi İdaresi tarafından ihale edilen projelerde, bazı iş artışlarının proje aşamasında öngörülmesi gerektiği halde bu gerekliliğe uyulmadığı belirtilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 12. ve 21. maddeleri, proje değişikliklerinin yalnızca işin tamamlanmasının fiilen imkansız olduğu durumlarda yapılabileceğini ve öngörülemeyen durumlar dışında iş artışlarının sınırlı oranlarda gerçekleştirilebileceğini vurgulamaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, Hisarkent Çevre Düzenleme İnşaatı’nda 16, Vadipark Projesi’nde 38 ve Ortahisar Bulak Yerleşkesi Çevre Düzenleme İşleri’nde 7 adet proje değişikliği tespit edilmiştir. Kamu idaresinin açıklamalarında, bazı değişikliklerin ihale sonrası ortaya çıkan idari talepler ve teknik eksiklikler nedeniyle gerçekleştiği ifade edilmiştir. Ancak, bu değişikliklerin iş programında bir değişiklik yapılmaksızın, işin tamamlanmasının imkansız olduğu durumlar kapsamında olmadığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, proje değişikliklerinin azaltılması ve öngörülebilir hususlar konusunda daha dikkatli olunması gerektiği ortaya çıkmaktadır. Bu durum, kamu kaynaklarının daha etkin bir şekilde kullanılmasını sağlayacak ve projelerin zamanında tamamlanmasına katkıda bulunacaktır. |
BULGU: Yapım İşlerinde Çok Sayıda Proje Değişikliğine ve Önceden Öngörülebilecek İşler İçin İş Artışına Gidilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare tarafından ihale edilen bazı yapım işlerinde çok sayıda proje değişikliğine gidildiği, yapılan iş artışlarının bir kısmının proje aşamasında öngörülmesi gerekirken bu hükme uygun hareket edilmediği görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 12’nci maddesinde;
“İdare, sözleşme konusu işlerle ilgili proje v.b. teknik belgelerde, değişiklik yapılmaksızın işin tamamlanmasının fiilen imkansız olduğu hallerde, işin sözleşmede belirtilen niteliğine uygun bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak şekilde gerekli değişiklikleri yapmaya yetkilidir.”
21’inci maddesinde ise;
“Yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin;
Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,
şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin %10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen yapım işleri sözleşmelerinde ise %20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.” hükümleri yer almaktadır.
Bu hükümlere göre; idare tarafından yapılacak proje değişiklikleri ancak işin fiilen tamamlanmasının imkansız olduğu durumlarda yapılabilecektir. Diğer bir ifadeyle; idare keyfi olarak projeleri değiştiremeyecek, sınırsız bir takdir yetkisine sahip olamayacaktır. Ayrıca yapılacak iş artışları önceden öngörülemez durumların mevcudiyeti halinde yapılabilecektir.
Yapılan incelemede; Hisarkent Çevre Düzenleme İnşaatı işinde iş azalımı mahiyetinde 16, Vadipark Projesi işinde iş artışı mahiyetinde 38 ve Ortahisar Bulak Yerleşkesi Çevre Düzenleme İşinde ise yine iş artışı mahiyetinde 7 proje değişikliği olduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında; proje değişikliklerinin bir kısmının ihale sonrası idari talepler ve diğer daire başkanlıklarının işin devamı aşamasındaki resmi taleplerine bağlı olarak ön görülmeyen asli ihtiyaca dayalı imalatlardan oluştuğu ve proje sahibi dairelerin teknik altyapıya sahip olmadığı için gelen projelerde teknik açıdan eksiklerin olmasına bağlı olarak proje değişikliklerinin olabildiği ifade edilmekle beraber İdare tarafından uygun görülen söz konusu proje değişikliklerinin iş programında değişiklik yapılmaksızın işin tamamlanmasının fiilen imkansız olduğu haller kapsamında olmadığı anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak; çok sayıda proje değişikliklerinin yapılmaması ve önceden öngörülebilir hususlar konusunda daha hassas hareket edilmesi gerekmektedir.