Yapım İşlerinde Esas Proje Dışında İş Artışı Yapılması ile İş Artış ve İş Eksilişine İlişkin Gerekçelerin Yeterli Olmaması (Sayıştay)

BULGU: Yapım İşlerinde Esas Proje Dışında İş Artışı Yapılması ile İş Artış ve İş Eksilişine İlişkin Gerekçelerin Yeterli Olmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

İdare tarafından gerçekleştirilen bazı yapım işlerinde iş artış ve iş eksiliş teknik gerekçe raporlarının olmadığı veya yetersiz olduğu, yapılan iş artışlarından bir kısmının esas proje içinde olmayıp asıl işten bağımsız imalatlar olduğu görülmüştür.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde; yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin sözleşmeye esas proje içinde kalması, idareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin %10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise %20 ‘sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabileceği hüküm altına alınmıştır.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Proje uygulanması” başlıklı 12’nci maddesinde; sözleşme konusu işlerle ilgili proje vb. teknik belgelerde, değişiklik yapılmaksızın işin tamamlanmasının fiilen imkânsız olduğu hallerde, idarenin işin sözleşmede belirtilen niteliğine uygun bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak proje değişikliği yapmaya yetkili olduğu belirtilmiştir.

Denetimlerde, bazı iş artış ve iş eksilişlerine ilişkin gerekçe raporlarında, değişen bazı imalat kalemlerine ait teknik gerekçelerin belirtilmediği veya gerekçelerin yetersiz olduğu, artış yapılan iş kaleminin ihale konusu işten bağımsız ve asıl ihaleyle teknik veya ekonomik olarak bir bağının olmadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında, iş artışları ve eksilişlerine ilişkin gerekçe raporlarının yeterli nitelikte ve imalat değişikliklerinin tamamını kapsayacak şekilde açıklayıcı olarak hazırlanacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak; iş artış ve eksiliş kararlarında, artış ve eksilişe konu olan işin yürürlükteki mevzuatta belirtilen kriterlere göre değerlendirilmesi, gerekçe raporlarının yeterli nitelikte ve imalat değişikliklerin tamamını kapsayacak şekilde açıklayıcı olarak hazırlanması gerekmektedir.

Tablo 6: Artış ve Eksilişe Konu Olan İşlerin Listesi