Yapım İşlerinde Faturaların Süresinde Düzenlenmemesi (Sayıştay)

BULGU: Yapım İşlerinde Faturaların Süresinde Düzenlenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Büyükşehir tarafından gerçekleştirilen yapım işlerinde, hakediş raporlarının onaylandığı tarih itibarıyla azami yedi gün içinde düzenlenmesi gereken faturaların bu süre içerisinde düzenlenmediği görülmüştür.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (f) bendinde, hakediş raporunun, yüklenici veya vekili tarafından imzalanıp idareye verildiği tarihten başlamak üzere en geç otuz gün içinde onaylandıktan sonra otuz gün içinde tahakkuka bağlanacağı ve bu tarihten başlamak üzere sözleşmede farklı bir süre belirtilmemiş ise on beş gün içinde de ödeme yapılacağı belirtilmiştir. Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 11’inci maddesinde de benzer düzenlemeye yer verilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun fatura nizamını düzenleyen 231’inci maddesinin beşinci bendinde faturanın, malın teslimi ve hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenleneceği, bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturaların hiç düzenlenmemiş sayılacağı hükmü mevcuttur.

Buna göre, faturanın malın teslimi ve hizmetin ifasından itibaren tarihinden itibaren 7 gün içerisinde düzenlenmiş olması gerekmekte olup, bu süreden sonra düzenlenen faturalar mezkûr Kanun hükümleri çerçevesinde hiç düzenlenmemiş sayılmakta ve bu belgeleri vermek ve almak zorunda olanlar hakkında Kanun’un ilgili ceza hükümleri kapsamında işlem tesis edilmektedir.

Yapılan incelemelerde; Büyükşehir Belediyesince gerçekleştirilen yapım ihalelerine ilişkin hakedişler ve bunlara bağlı oluşturulan ödeme emrine istinaden yüklenici tarafından kesilen faturaların, hakedişin tahakkuk ettiğini belgeleyen kabul tutanağının düzenlendiği yani hakediş raporunun onaylandığı tarihten itibaren azami 7 gün içinde düzenlenmesi gerekirken düzenlenmediği tespit edilmiştir.

Aşağıdaki tabloda hakedişlerin onay/kabul tarihi itibarıyla 7 gün içinde kesilmesi gereken faturaların bu sürede düzenlenmediği, hatta 147, 108 gün gibi uzun bir süre sonra faturaların düzenlendiği görülmektedir.

Tablo 13: Fatura Düzenleme Süresine Uyulmayan Yapım İşleri

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, hakediş onay tarihi ile birlikte vergiyi doğuran olayın meydana geldiği ve bu tarihten itibaren 7 gün içinde faturanın düzenlenmesi gerektiği, aksi takdirde vergiyi doğuran olayın geç tespiti yapılacağından verginin geç ödenmesine neden olabileceği ve buna bağlı olarak özel usulsüzlük cezası kesileceği aşikârdır.

Sonuç olarak, yapım işlerinde düzenlenen hakediş raporlarının onaylandıkları tarihten itibaren, faturalarının yedi gün içinde düzenlenmemesi mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.