| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nin dokuz yapım işinde, all risk sigorta poliçeleri Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne uygun değildir. Poliçelerde yüksek muafiyet ve koasürans oranları belirlenmiş, iş artışları ve süre uzatımları poliçelere yansıtılmamıştır. Mevzuat gereği, muafiyet oranı %2’yi aşmamalı ve süre uzatımlarında poliçe güncellenmelidir. |
BULGU: Yapım İşlerinde Gerekli Olan All Risk Sigorta Poliçelerinin Yapım İşleri Genel Şartnamesine Uygun Olmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Özel İdarenin yıl içerisinde devam eden dokuz adet yapım işinin incelenmesi sonucunda; düzenlenmiş olan bütün riskler (all risk) poliçelerinde, muafiyet ve koasürans oranları yüksek belirlenmiş olup, iş artışları ile verilen süre uzatımları da poliçelere yansıtılmadığı görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinde;
Yüklenicinin, işyerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu yapım işinin korunmasından 43’üncü madde hükümleri dikkate alınmak şartı ile işe başlama tarihinden kesin kabul tarihine kadar sorumlu olduğu; bu sebeple yüklenicinin, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 9’uncu maddesi hükümleri işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı ‘inşaat sigortası (bütün riskler)’, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmasının zorunda olduğu,
Ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dahil) poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılmasının ve/veya sigorta süresinin uzatılmasının zorunlu olduğu,
Kıymetlerin sigortalanmasında;
Tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2,
Deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının azami %20 olduğu ve bunun dışında kalan riskler için koasürans uygulanmayacağı, ifade edilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince; muafiyet açısından tüm riskler için uygulanabilecek azami oranın %2 olması, (b) bendinde belirtilen riskler dışında koasürans uygulanmaması, iş artışı verilmek suretiyle sözleşme bedelinin değişmesi ve/veya süre uzatımı verilerek işin bitim tarihinin değişmesi halinde zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılması gerekirken, bu kapsamda incelenen sekiz adet yapım işinde;
– Yükleniciler tarafından yaptırılan bütün riskler (all risk) sigortası kapsamında yer alan bazı risk kalemlerinde %2’den fazla muafiyet uygulandığı,
– Deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri dışındaki riskler için koasürans uygulandığı,
– Bir adet yapım işinde ise, iş artışı yapılması ve süre uzatımı verilmesine rağmen bütün riskler (all risk) sigorta bedellerinin ve sürelerinin güncellenmediği görülmüştür.
Bu itibarla, tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2 olması; deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri dışındaki riskler için koasürans uygulanmaması; süre uzatımı verilmesi durumunda sigorta süresinin zeyilname ile uzatılması, iş artışı yapılması durumunda ise işin bedelinin zeyilname ile artırılması gerekmektedir.