Yapım İşlerinde Hatalı Süre Uzatımı Kararı Verilmesi (Sayıştay)

BULGU: Yapım İşlerinde Hatalı Süre Uzatımı Kararı Verilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

Yapım işlerinde; idare tarafından işin bitim tarihten önce imalat değişikliği yapılmış olup bu imalatların sözleşme süresi içinde yapılma imkânı olmasına rağmen, değişikliğe uğramış imalatlara işin bitim tarihinden sonra başlanacakmış gibi değerlendirilerek süre eklendiği ve idare tarafından yapılan mukayeseli hesap sonucunda iş eksilişi olmasına rağmen süre uzatımı kararı verildiği görülmüştür.
Yapım İşleri sözleşmesinin eki olan YİGŞ’nin “İşin Süresi ve Süresinin Uzatılması” başlıklı 29’uncu maddesinde “(7) Yüklenicinin, sürenin uzatılmasını gerektiren hallerin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde, idareye yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından usulüne göre düzenlenmiş belgelerle mücbir sebebin meydana geldiğini tevsik etmesi zorunludur. Yüklenici bildiriminde, iş üzerinde gecikmeye yol açtığını düşündüğü sebeplerin ayrıntılarını, işin süresinin ne kadar uzatılması gerektiğini belirtecektir. Uzatılacak sürenin tespiti o anda mümkün değilse bunun da sebeplerini ayrıca belirtecek, durumun netlik kazanmasından sonra istediği süre uzatımını da ayrı bir yazı ile derhal bildirecektir. Ancak idarenin sebep olduğu süre uzatımını gerektiren gecikmelerde, yüklenicinin yirmi gün içinde yazılı bildirimde bulunma şartı aranmaz.
(8) Zamanında yapılmayan yazılı bildirimler dikkate alınmaz ve yüklenici müracaat süresini geçirdikten sonra süre uzatımı talebinde bulunamaz. Mücbir sebeplerin devamı sırasında yapılacak bildirim, yirmi gün öncesinden geçerli olmak üzere dikkate alınabilir.
(9) İşin tamamlanması için sözleşmesinde tespit edilen tarih veya süre haricinde başkaca kayıt bulunmayan işlerde, havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi ile resmi tatil günleri göz önünde tutularak iş bitim tarihi veya süresi belirlenmiş sayılacağından, yüklenici, çalışmadığı bu gibi günleri öne sürerek süre uzatılması isteğinde bulunamaz. Ancak süre uzatımlarında, yapılacak işin özelliğine göre çalışılamayacak günler de dikkate alınarak verilecek süre belirlenir.” hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemelerde;
A- 2021/210176 İhale kayıt numaralı Yozgat İli, Sorgun İlçesi Kapalı Spor Salonu Yapım İşi 05.05.2021 tarihinde 2.994.000,00 TL bedelle ihale edilmiş, işin sözleşmesi 14.06.2021 tarihinde, yer teslimi 24.06.2021 tarihinde yapılarak işin süresi 350 iş günü olmak üzere bitim tarihi 08.06.2022 olarak belirlenmiştir. Ancak söz konusu yapılan iş kapsamında;
1) İmar Kanunu’nun 18 inci maddesi uygulaması kapsamında bahçe alanının genişlemesi ve etrafına istinat duvarı yapılması imalatlarından dolayı mukayeseli hesapta sözleşme bedelinin %4,34 oranında toplam 130.000,00 TL tutarındaki imalatın yapılması nedeniyle sözleşme süresine 60 gün ilave süre,
2) Çatıya ait uygulama projesinde 1-1 ve 10-10 akslarındaki kenar aşıklarda çelik makas sisteminin bulunmaması nedeniyle, yapılan mukayeseli hesapta sözleşme bedelinin %2,80 oranında toplam 83.710,00 TL tutarındaki imalatın yapılması nedeniyle 15.08.2022 tarihinde ikinci kez 60 gün ilave süre,
Oyun sahasında sporcuların çarpma bantlarının bulunmaması nedeniyle, yapılan mukayeseli hesapta sözleşme bedelinin %0,60 oranında toplam 17.820,00 TL tutarındaki imalatın yapılması nedeniyle 45 gün ilave süre,
verilmiştir.
Özet olarak; işin sözleşme bedelinin 2.994.000,00 TL ve süresinin 350 gün olduğu, sözleşme eki uygulama projelerinde olmayıp daha sonra yapılmasına karar verilen imalatlarla ilgili olarak düzenlenen 3 adet mukayeseli hesapta, (130.000+83.710+17.820)= 231.530,00 TL tutarındaki ilave imalatların sözleşme bedeline göre artış oranı %7,74 olmasına rağmen, verilen
3 adet süre uzatım kararında sözleşme süresinin %47’si oranına karşılık gelen 60+60+45=165 gün süre uzatımı verilmiş olup süre kararlarında verilen sürelerin teknik gerekliliklerinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
B-2021/312960 İhale kayıt numaralı Yozgat İli, Sorgun İlçesi 4 Derslikli Anaokulu Yapım İşi 05.07.2021 tarihinde 3.798.000,00 TL bedelle ihale edilmiş, sözleşmesi 02.08.2021 tarihinde, yer teslimi 16.08.2021 tarihinde yapılarak işin süresi 400 iş günü olmak üzere bitim tarihi 19.09.2022 olarak belirlenmiştir.
Söz konusu yapım işine ilişkin 05.08.2022 tarihinde onaylanan 1’inci mukayeseli hesapta %0,57 oranında 21.463,55 TL tutarında iş eksilişi olmasına rağmen, 15 gün ilave süre verilerek bitim tarihi 03.10.2022 tarihine kadar uzatıldığı tespit edilmiştir.
C- 2021/398607 İhale kayıt numaralı Yozgat İli, Yerköy İlçesi 16 Derslikli Temel Eğitim Okulu Yapım İşi 06.08.2021 tarihinde 6.491.000,00 TL bedelle ihale edilmiş, sözleşmesi 27.08.2021 tarihinde, yer teslimi 09.09.2021 tarihinde yapılarak işin süresi 320 iş günü olmak üzere bitim tarihinin 19.07.2022 olarak belirlenmiştir.
Söz konusu yapım işine ilişkin 27.06.2022 tarihinde onaylanan 1’inci mukayeseli hesapta toplam 1.227,61 TL yapımından vazgeçilen imalatlar olmasına rağmen 35 gün ilave süre uzatımı ile bitim tarihi 23.08.2022 tarihine kadar uzatıldığı tespit edilmiştir.
D- 2022/602200 İhale kayıt numaralı Yozgat İli, Yerköy İlçesi Halk Eğitim Merkezi İkmal İnşaatı Güçlendirme ve Onarım İkmal İşi 20.06.2022 tarihinde 1.591.000,00 TL bedelle ihale edilmiş, işin sözleşmesi 06.07.2022 tarihinde, yer teslimi 26.07.2022 tarihinde yapılarak işin süresi 60 iş günü olmak üzere bitim tarihi 04.10.2022 olarak belirlenmiştir. Ancak söz konusu yapılan iş kapsamında; sözleşme eki projesinde olmayan 60×60 santimetre (cm) ebadındaki yer seramiklerinin yenilenmesi, 30×30 santimetre (cm) ebadında alüminyum asma tavan imalatı, sahne döşeme kaplaması olmak üzere toplam 141.500,00 TL tutarındaki imalatların yapılması nedeniyle 30 gün süre uzatımı verilerek işin süresi 04.11.2022 tarihine kadar uzatılmıştır.
Yapılan incelemede; sözleşme bedelinin 1.591.000,00 TL ve süresinin 60 gün olduğu, sözleşme eki uygulama projelerinde olmayıp daha sonra yapılmasına karar verilen imalatlarla ilgili olarak düzenlenen 1 adet mukayeseli hesapta, 141.500,00 TL tutarındaki ilave imalatların sözleşme bedeline göre artış oranı %8,90 olmasına rağmen, verilen süre uzatım kararında sözleşme süresinin %50’si oranına karşılık gelen 30 gün süre uzatımı verilmiş olup süre kararlarında verilen sürelerin teknik gerekliliklerinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıdaki işlerde olduğu gibi, yapılan mukayeseli hesaplarda sözleşmesinde olan bazı imalatların yapımından vazgeçilmesi nedeniyle sözleşme bedelinin azalmasına rağmen ilave süre uzatımı verilmemesi, sözleşme kapsamında olmayan daha sonra yapılmasına karar verilen artan imalatlar ile sözleşmede olup yapımından vazgeçilen azalan imalatlar nedeniyle yapılan mukayeseli hesaplardan dolayı verilecek süre uzatım kararlarında, işin sözleşme bedeli ve sözleşme süresi ile mukayeseli hesap kapsamında yapılacak ilave işlerin bedeli ve sözleşmeye göre yüzde oranı kıyaslanması ve verilecek süre uzatımın teknik olarak gerekçelerinin süre uzatım kararlarında belirtilmesi, teknik olarak verilmesi gerekiyorsa süre kararında teknik gerekçelerin belirtilmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresi tarafından verilen cevapta; Yapım işleri sözleşmesinin eki olan YİGŞ’nin “İşin süresi ve sürenin uzatılması” başlıklı 29’uncu maddesi gereğince yapılan ve devam eden işlerde idareden kaynaklı süre uzatımlarında, imalatların teknik standartlara uygun olarak asgari yapılabilirlik sürelerin ile kullanılacak malzemenin temininde siparişe veya diğer unsurlara bağlı olarak süre uzatımlarının değerlendirildiği, Sayıştay tarafından belirtilen hususların, devam eden yapım işlerinde yapılacak olan süre uzatımlarında dikkate alınacağı bildirilmiştir.
Sonuç olarak, yapım işlerinin zamanında tamamlanarak hizmete sunulmasını teminen süre uzatım kararlarının mevzuata uygun olarak verilmesinin sağlanması gerekmektedir.