|
ÖZET: Yapım işlerinde, idare onayı alınmadan alt yüklenici çalıştırılması, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında tespit edilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde alt yüklenici, yüklenici ile yaptığı sözleşmeye dayanarak işin bir kısmını gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlanmıştır. Aynı şartnamede, alt yüklenicilerin çalıştırılabilmesi için idarenin onayının alınması gerektiği, onaylı liste ile birlikte yüklenicinin sözleşme yapması ve bu sözleşmenin bir örneğini idareye sunması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, onaylanmayan alt yüklenicilerin iş yerinde çalıştırılamayacağı açıkça ifade edilmiştir.
İlgili şartnamenin 20. maddesinde, işin tamamının alt yüklenicilere yaptırılamayacağı ve belirli oranların aşılmaması gerektiği vurgulanmıştır. Yapılan incelemelerde, 25 kalem iş için 19 alt yüklenicinin çalıştırıldığı, ancak bu durumun idareye bildirilmediği ve onay alınmadığı ortaya çıkmıştır. Kamu İdaresi, yüklenicilere alt yüklenici çalıştırmadan önce idare onayının alınması gerektiğini hatırlatmış ve alt yüklenici bilgileriyle birlikte idareye sunulmasının önemini vurgulamıştır. Sonuç olarak, yapım işlerinde alt yüklenicilerin çalıştırılması için Kamu İdaresi’nin onayı zorunludur. Bu süreç, ihale dokümanına uygunluk ve mevzuatla belirlenen güvencelerin sağlanması açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Yapım İşlerinde İdare Onayı Alınmadan Alt Yüklenici Çalıştırılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Yapım işlerinde Kamu İdaresinin onayı alınmaksızın alt yüklenici çalıştırıldığı görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde alt yüklenici, sözleşme konusu işin bir kısmını, yüklenici ile yaptığı sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişi şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı Şartnamesi’nin “Alt yüklenicilerin çalıştırılması ve sorumlulukları” başlıklı 20’nci maddesinde, hangi hallerde alt yüklenici çalıştırılabileceği düzenlenmiş olup alt yükleniciler ve alt yüklenicilerin yapacağı işleri gösteren listenin idarenin onayına sunulması ve idarenin de onaya sunulan listeyi onaylayıp onaylamadığını yükleniciye bildirmesi gerektiği ifade edilmiştir. Ayrıca yüklenicinin, idare tarafından onaylanan alt yükleniciler ile işe başlamadan önce sözleşme yapması ve bir örneğini idareye vermesi gerekliliği ile birlikte idarece onaylanmayan alt yüklenicilerin hiçbir suretle iş yerinde çalışamayacağı açık bir şekilde ifade edilmiştir.
Anılan Şartname’nin 20’nci maddesinin üçüncü fıkrasında, işin tamamının alt yüklenicilere yaptırılamayacağı gibi işin niteliğinden kaynaklanan sebeplerle veya teknik zorunluluklar nedeniyle ihale dokümanında farklı oranlar belirlenmesi durumu hariç tek bir alt yükleniciye yaptırılacak iş bölümlerinin toplam bedeli sözleşme bedelinin %30’unu, alt yüklenicilere yaptırılacak işlerin toplam bedeli ise sözleşme bedelinin %50’sini geçemeyeceği ifade edilmiştir.
Yukarıda bahsedilen mevzuat hükümlerinden, ihale kapsamında çalıştırılacak alt yüklenici listesinin, yapılan sözleşmelerin ve yüklenicilerin yapacakları işlerin idare onayına sunulması gerektiği anlaşılmaktadır. Ayrıca onaylanan alt yüklenicilerin yapabilecekleri iş limitine de sözleşme bedeli üzerinden sınırlamalar getirildiği görülmektedir.
Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden alınan verilere göre yapılan incelemede, yapım işlerinde 25 kalem iş için 19 alt yüklenici çalıştırıldığı görülmüş olup bu alt yüklenicilerin İdareye bildirilmediği ve İdare onayının alınmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulguda belirtilen hususlarla ilgili olarak yüklenicilere alt yüklenici çalıştırılmadan önce idarenin onayının alınması gerektiği hatırlatılmış ve alt yüklenicilerin bilgileriyle birlikte idareye sunulması gerektiği ifade edilmiştir.
Yapılan işlerde, ihale dokümanına uygunluk ve mevzuatla öngörülen güvencelerin sağlanabilmesi için alt yüklenicilerin Kamu İdaresinin onayıyla çalıştırılması gerekmektedir.