Yapım İşlerinde “İnşaat Sigortası (Bütün Riskler)” Poliçesinde Yüzde İkiden Fazla Muafiyet Uygulanması (Sayıştay)

BULGU: Yapım İşlerinde “İnşaat Sigortası (Bütün Riskler)” Poliçesinde Yüzde İkiden Fazla Muafiyet Uygulanması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

Yapım işlerinin “İnşaat sigortası (Bütün Riskler )” poliçelerinde yer alan ve en fazla %2 (yüzde iki) oranında muafıyet uygulanması gereken risk unsurlarına, yüzde 2 oranından fazla muafiyet uygulandığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İş ve işyerinin sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinde; yapım işlerinde yüklenicinin ihale dokümanında belirtilen süre ve şartlara uygun olarak işyerlerindeki her türlü araca-gerece, malzemeye ve oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı sigorta yaptırması zorunludur.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; sigorta poliçesinde tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2 olduğu; deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının azami %20 olduğu, bunun dışında kalan riskler için koasürans uygulanmayacağı, muafiyet ve koasürans kısmına isabet eden hasarların karşılanmasının yüklenicinin sorumluluğunda olduğu belirtilmiştir.
Yapılan incelemelerde, aşağıdaki tabloda gösterilen bazı yapım işlerinin inşaat sigortası poliçelerinde yer alan ve en fazla %2 (yüzde iki) oranında muafiyet uygulanması gereken risk unsurlarına, yüzde 2 oranından fazla muafiyet uygulandığı tespit edilmiştir.
Tablo 6:İdarece Gerçekleştirilen Bazı Yapım İşlerine Ait İnşaat Sigortası Poliçesinde Bazı Risk
Unsurlarına Yüzde İkiden Fazla Muafiyet Uygulandığını Gösterir Örnekler

Yukarıda yer verilen denetim tespiti üzerine İdare tarafından; Sayıştay Başkanlığı tarafından daha önceki yıllarda hazırlanan İdareye ait denetim raporlarında aynı hususa değinilmiş sigorta poliçeleri düzenlettirilmesine çalışılmış, bazılarında istenilen gerekli poliçeler sağlanabilmiş bazılarında ise sigorta şirketlerinden kaynaklı sıkıntılar yaşandığı belirtilmiştir. Sigorta şirketleri ile yapılan görüşmeler neticesinde sorunun sigorta şirketleri bayilerinin rutin sistemlerinde Yapım İşleri Genel Şartnamesine uygun poliçe düzenlemesine yönelik otomatik sistem ekranlarının bulunmamasından kaynaklandığı, birçok sigorta bayisinin de istese dahi sisteminin böyle bir poliçe düzenlemesine imkân vermediğine yönelik dönüşler alındığı bu kapsamda çok fazla iş hacmi oluşmadığı için bu durumun fazla dikkate alınmadığı belirtilmiştir. Bundan sonra yapılacak sözleşmelerde, raporda belirtilen muafiyet oranları ve diğer hususlara azami dikkat edilmesi ve belirtilen kriterlere uymayan poliçelerin kabul edilmemesine yönelik olarak konu ile ilgisi olan personele gerekli uyarılar yapılacağı ve aksaklık yaşanmaması sağlanacağı ifade edilmiştir.
Ancak Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının çok açık ve net bir biçimde belirtildiği ve İdarenin sözleşme özgürlüğü çerçevesinde istediği sigorta şirketleri ile sözleşme yapacağı açıktır. Bu nedenle sadece mevzuata uygun poliçe düzenleyen sigorta şirketleriyle sözleşme yapılması gerekmektedir.
Sonuç olarak, yapım işlerinin inşaat sigortası (Bütün Riskler ) poliçelerinde yer alan en fazla %2 (yüzde iki) oranında muafiyet uygulanması gereken risk unsurlarına, azami %2 oranında muafiyet uygulanması gerektiği değerlendirilmektedir.
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU