|
ÖZET: Yapım işlerinde inşaat sigortası kapsamında bazı risk kalemlerinde muafiyet oranlarının %2’yi aşması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtilen hükümlere göre, yüklenicilerin yaptırdığı inşaat sigortası poliçelerinde muafiyet oranı en fazla %2 olarak belirlenmelidir. Ancak yapılan incelemeler, bazı yüklenicilerin bu oranı aşarak %2’den fazla muafiyet uyguladığını ortaya koymuştur.
Bu durum, yüklenicinin sorumluluğunu değiştirmese de, olası risklerin gerçekleşmesi halinde sigorta şirketlerinin yükümlülüklerini azaltmakta ve yüklenicinin risk maliyetini artırmaktadır. Ayrıca, poliçelerdeki yüksek muafiyet oranları, yüklenicilerin risklere katlanma maliyetlerini artırarak idarenin projeleri zamanında ve uygun maliyetle tamamlama yükümlülüğünü olumsuz etkileyebilir. Kamu İdaresi, inşaat sigortası muafiyet oranlarının genel şartnameye uygun olduğunu savunsa da, geçmişte ihale edilen bazı işlerde bu oranların hala düzeltilmediği gözlemlenmiştir. Bu nedenle, ihale süreçlerinde muafiyet oranlarının yasal çerçevede %2’ye çekilmesi ve risk maliyetleri konusunda daha dikkatli olunması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Yapım İşlerinde İnşaat Sigortasında Bazı Risk Kalemlerinde Muafiyet Oranlarının Yüksek Belirlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdareye ait bazı yapım işlerinde, yüklenici tarafından yaptırılan inşaat sigortasında (bütün riskler) bazı risk kalemlerine %2’den fazla muafiyet uygulandığı tespit edilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinde; yüklenicinin çeşitli risklere karşı yaptıracağı inşaat sigortası (bütün riskler) poliçelerinde tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2, deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının ise azami %20 olacağı hüküm altına alınmıştır. Söz konusu mevzuat hükmü çerçevesinde; muafiyet açısından uygulanabilecek azami oranın %2 olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, İdare tarafından ihale edilen yapım işlerine ilişkin yüklenicilerin yaptırdığı inşaat sigortası (bütün riskler) kapsamında yer alan bazı risk kalemlerinde muafiyet oranının %2’den fazla belirlendiği görülmüştür.
Sigorta poliçesinde muafiyet oranlarının mevzuatta yer alan orandan yüksek belirlenmesi yüklenicinin nihai sorumluluğunu değiştirmemekle birlikte; olası risklerin vuku bulması durumunda sigorta şirketlerinin zarar üstlenimlerini azaltmakta, yüklenicinin risk maliyetine katlanma yükümlülüğünü arttırmaktadır. Diğer taraftan poliçelerde genel teamül olarak belirtilen oranlarda muafiyetler konulması yüklenicinin olası risklere katlanma maliyetlerini arttırarak idarenin de işi zamanında veya daha düşük maliyetli olarak tamamlatması yükümlülüğüne engel olabilecektir.
Kamu İdaresi cevabında; İçme Suyu Dairesi Başkanlığı’na bağlı yapım işlerinde yüklenici tarafından yaptırılan inşaat sigortasında (bütün riskler) bulunan muafiyet oranlarının Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne uygun olarak düzenlendiği ve uygun olmayanlar için zeyilname yaptırıldığı, ayrıca yeni ihalesi yapılan işlerde inşaat sigortası muafiyet oranının %2 olarak uygulandığı ifade edilmişse de; ihalesi geçmişte yapılmış ancak devam eden bazı yapım işlerinde inşaat sigortası (tüm riskler) muafiyet oranlarının %2’den yüksek olduğu ve bu oranların henüz düzeltilmediği görülmüştür.
Netice olarak ihalelerde yasal etkinliğin göz önünde tutularak muafiyet oranlarının azami %2 oranına çekilmesi ve olası risklerin maliyet üstlenimlerine karşı ihtiyatlı olunması gerekmektedir.