BULGU: Yapım İşlerinde İş Artış ve Eksilişine İlişkin Gerekçelerin Yeterli Olmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
İdare tarafından gerçekleştirilen bazı yapım işlerinde iş artış ve eksiliş teknik gerekçe raporlarının olmadığı veya yetersiz olduğu ve görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme Kapsamında Yaptırılabilecek İlave İşler, İş Eksilişi ve İşin Tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde; yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde,
artışa konu olan işin sözleşmeye esas proje içinde kalması, idareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin %10’una kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Proje Uygulanması” başlıklı 12’nci maddesinde; sözleşme konusu işlerle ilgili proje vb. teknik belgelerde, değişiklik yapılmaksızın işin tamamlanmasının fiilen imkansız olduğu hallerde, idarenin işin sözleşmede belirtilen niteliğine uygun bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak proje değişikliği yapmaya yetkili olduğu belirtilmiştir.
Yukarıdaki maddelerden anlaşılacağı üzere proje değişikliği ve iş artışı yapabilmenin şartları ve süreçleri belirlenmiştir. İş artışlarında idarelerce yapılacak öncelikli işlem, Kanun’un 24’üncü maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde, iş artışı yapılacak kalemleri gerekçeli bir rapora dayanarak belirlemektir. Daha sonra ise sözleşme kapsamında yaptırılacak yeni iş kalemlerine ait fiyatların belirlenmesi gerekir.
Yapı denetim hizmetlerinin bir kısmı idare personeli tarafından yapılırken büyük bir kısmı ihale yöntemi ile müşavir firmalardan sağlanmaktadır.
Yapılan incelemede bazı iş artış ve eksilişlerine ilişkin gerekçe raporunda, değişen bazı imalat kalemlerine ait teknik gerekçelerin belirtilmediği veya yetersiz olduğu, geçici kabul aşamasındaki yapılan imalat değişikliklerinin ise teknik gerekçe raporunun olmadığı görülmüştür.
İş artış ve eksiliş kararlarında, artış ve eksilişe konu olan işin yürürlükteki mevzuatta belirtilen kriterlere göre değerlendirilmesi, gerekçe raporlarının yeterli nitelikte ve imalat değişikliklerin tamamını kapsayacak şekilde açıklayıcı olarak hazırlanması gerekmektedir.
Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, iş artış ve eksilişlerinde imalat değişiklerine ait gerekçe raporlarının yeterli nitelikte ve değişiklerin tamamını kapsayacak şekilde olması için müşavir firmalara gerekli uyarı ve bilgilendirmelerin yapıldığı ifade edilmiştir.
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı (YİKOB) tarafından gerçekleştirilen yapım işlerinde iş artış ve eksilişine ilişkin teknik gerekçe raporlarının yetersiz olduğunu ortaya koymuştur. Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtilen şartlara uygun olarak, iş artışlarının gerekçeli raporlarla desteklenmesi ve imalat değişikliklerinin detaylı bir şekilde açıklanması gerektiği vurgulanmaktadır. Kamu idaresi, müşavir firmalara bu konularda gerekli bilgilendirmeleri yaparak, raporların niteliklerinin artırılması için çalışmalar yürütmüştür. |