|
ÖZET: Yapım işlerinde iş artışlarıyla ilgili denetimlerde, gerekçe, oran, tutar ve süre bilgilerine yer verilmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı yapım işlerinde artışa konu olan işlerin sözleşmeye esas projeye uygunluğu, artış oranı ve tutarı gibi kritik bilgiler eksik kalmıştır. Ayrıca, ilave iş artışlarının süre uzatımına neden olup olmayacağına dair bilgilere de ulaşmak mümkün olmamıştır.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24. maddesi, iş artışlarının belirli koşullar altında yapılabileceğini belirtmektedir. Bu koşullar arasında, artışın öngörülemeyen durumlar nedeniyle zorunlu olması ve sözleşmeye esas projeye uygun kalması yer almaktadır. Yapım İşleri Genel Şartnamesi de benzer düzenlemeleri içermektedir. Dolayısıyla, iş artışlarının yapılabilmesi için gerekli tüm bilgilerin, özellikle gerekçe raporlarında açıkça belirtilmesi gerekmektedir. İlgili daire başkanlıkları tarafından düzenlenen bazı raporların incelenmesi sonucunda, ilave iş artışlarının gerekçeleri ve sözleşme bedeline oranları gibi bilgilerin eksik olduğu görülmüştür. Kamu idaresi, bu bilgilerin sağlanması için gerekli önlemleri alacağını ifade etmiştir. Anahtar teslimi ve birim fiyat yöntemiyle gerçekleştirilen ihalelerde, ilave işlerin gerekçeleri, tutarları ve süre uzatımına ilişkin bilgilerin açıkça belirtilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Yapım İşlerinde İş Artışı Olurlarında Gerekçeye, Orana, Tutara ve Süreye İlişkin Bilgilere Yer Verilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Bazı yapım işlerine ilişkin iş artışı olurlarında; artışa konu olan işin sözleşmeye esas proje içinde kalıp kalmadığının ve gerekçesinin, sözleşme bedeline göre artış oranının, iş artışı tutarının ve mukayeseli keşif özetinin, ilave iş artışı sebebiyle süre uzatımı verilip verilmeyeceği ile verilecekse süre uzatıma ilişkin bilgilerin yer almadığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun, “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde,
“Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;
a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,
Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 ‘sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir ” hükmü
bulunmaktadır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21’nci maddesinde de aynı düzenleme yer almıştır.
Söz konusu hükme göre, yapım işlerine ilişkin iş artışı yapılabilmesi için iş artışının öngörülmeyen durumlar nedeniyle meydana gelmesi, sözleşmeye esas proje içinde kalması ve idareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması gerekmektedir.
Bu nedenle, yapım işlerinde iş artışı yapılırken artışa esas olurlarda ve eki gerekçe raporlarında; artışa konu olan işin sözleşmeye esas proje içinde kalıp kalmadığının ve gerekçesinin, sözleşme bedeline göre artış oranının, iş artışı tutarının ve işin süresinin uzayıp uzamadığının ve uzayacaksa süre uzatımına ilişkin bilgilere yer verilmesi gerekmektedir.
İdarece ilave iş artışı verilmesine ilişkin ilgili daire başkanlıklarınca düzenlenen bazı olur ve eki gerekçe raporları incelendiğinde, ilave iş artışı oluru ve eki gerekçe raporunda, iş artışının gerekçesi, sözleşme bedeline göre hangi oranda ve tutarda iş artışı verildiği, mukayeseli keşif özetinin ile süre uzatımına gerek olup olmadığı bilgilerine yer verilmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresince, yapım işlerine ait iş artış olurlarında gerekçe, oran, tutar ve süreye ilişkin bilgilerin bulunmasının sağlanacağı ifade edilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, anahtar teslimi götürü bedel ve teklif birim fiyat yöntemiyle ihale edilen yapım işlerine ilişkin ilave iş artışı olurlarında; ilave işin yapılma gerekçesinin, ilave işin sözleşme yılı fiyatlarıyla toplam tutarının ve sözleşme bedeline oranının, ilave iş artışı sebebiyle süre uzatımı verilip verilmeyeceğinin belirtilmesi gerekmektedir.