|
ÖZET: Yapım işlerinde iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili görevlendirmelerin zamanında yapılmaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Üniversite tarafından gerçekleştirilen bazı ihale süreçlerinde, iş güvenliği uzmanı ve iş yeri hekimi atamalarının geciktiği, ayrıca diğer sağlık personelinin hiç görevlendirilmediği tespit edilmiştir. 6331 sayılı İş Güvenliği ve Sağlığı Kanunu, işverenlerin çalışanları arasında gerekli sağlık personelini görevlendirmesi gerektiğini belirtmektedir. Bunun yanı sıra, Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve Tip Sözleşmesi, yüklenicilerin iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini almakla yükümlü olduğunu vurgulamaktadır.
Yapılan incelemeler, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin işe başlama tarihinden itibaren sunulması gerektiğini ortaya koymaktadır. Üniversite, ihale edilen işlerde iş güvenliği uzmanı, iş yeri hekimi ve diğer sağlık personelinin zamanında görevlendirilmesi konusunda gelecekte daha fazla özen göstereceğini ifade etmiştir. Bu durum, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uyum sağlanması açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Yapım İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliğine Dair Görevlendirmelerin Yapılmaması veya Geç Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversite tarafından ihale edilen yapım işlerinin bazılarında iş güvenliği uzmanı ve iş yeri hekimi görevlendirmelerin geç yapıldığı ve işlerin tamamında ise diğer sağlık personelinin hiç görevlendirilmediği tespit edilmiştir.
6331 sayılı İş Güvenliği ve Sağlığı Kanunu’nun 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik çalışmaları da kapsayacak, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işverenin çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve on ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde diğer sağlık personelini görevlendireceği, çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personelin bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden veya çalışan sağlığı merkezlerinden hizmet alarak yerine getirebileceği belirtilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 35’inci maddesinin ikinci fıkrasında, yüklenicinin, bütün giderleri kendisine ait olmak üzere, sözleşme konusu işin yürütülmesi sırasında iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı uyarınca alınması zorunlu olan iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tedbirleri almakla yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
Yine Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşmesi’nin 29’uncu maddesinin 29.2’nci bendinde, yüklenicinin, tüm giderleri kendisine ait olmak üzere çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğu, bu çerçevede; çalışanların iş güvenliği uzmanı, iş yeri hekimi ve zorunlu olması halinde diğer sağlık personeli tarafından sunulan hizmetlerden yararlanması, çalışanların sağlık gözetiminin yapılması, mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hâle getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığının izlenmesi, denetlenmesi ve uygunsuzlukların giderilmesi gibi iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin alınması zorunlu tedbirlerin yüklenicinin sorumluluğunda olduğu açıklanmıştır.
Anılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; yükleniciler tarafından yapım işlerinde mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik çalışmaları da kapsayacak, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması ve bu hizmeti sunacak personelin görevlendirilmesinin işe başlama tarihinden itibaren olması gerekir.
Yapılan incelemede; Üniversite tarafından ihale edilen yapım işlerinin bazılarında iş güvenliği uzmanı ve iş yeri hekimi görevlendirmelerinin geç yapıldığı ve işlerin tamamında ise diğer sağlık görevlilerin hiç görevlendirilmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında özetle; bundan sonra ihale edilecek olan işlerde bahse konu hususa azami dikkat edileceği belirtilmiştir.
Açıklanan gerekçelerle, ihale edilen yapım işlerinde iş güvenliği uzmanı, iş yeri hekimi ve diğer sağlık personeli görevlendirmelerin işe başlama tarihinden itibaren yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.