Yapım İşlerinde Kesin Teminat Mektubu Tutarının Yarısının Kesin Kabul Tarihine Kadar Tutulması Zorunluluğuna Uyulmaması (Sayıştay)

BULGU: Yapım İşlerinde Kesin Teminat Mektubu Tutarının Yarısının Kesin Kabul Tarihine Kadar Tutulması Zorunluluğuna Uyulmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Genel Müdürlük ve Bölge Müdürlükleri tarafından ihale edilen ve kesin kabulleri henüz yapılmamış olan yapım işleri için kesin kabule kadar tutulması zorunluluğu olan kesin teminat mektuplarının yenilenmediği için süresi geçtiğinden hükümsüz kaldığı tespit edilmiştir.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 13’üncü maddesinde; “Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların;
a) Yapım işlerinde; varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra yarısı, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanı,… iade edilir.” denilmiştir.
Yapım işleri sözleşmeleri kapsamında alınan kesin teminatların yarısı, geçici kabul tutanağının onaylanmasının ardından, kalan yarısı ise kesin kabul tutanağının onaylanması ile birlikte iade edilmektedir. Ancak yapılan incelemede kesin kabule kadar tutulması zorunlu olan teminat mektuplarının süreleri uzatılmadığı için hükümsüz kaldığı görülmüştür. Dolayısıyla da kesin kabul ve kesin hesap aşamasında, geçici kabul tutanağı onay tarihi ile kesin kabul onay tarihi arasında iş kapsamında ortaya çıkması muhtemel kusurlu ve eksik imalatların tamamlanması veya ilgili işten kaynaklı Sosyal Güvenlik Kurumu borçlarının ödenebilmesi için İdarece muhafaza edilen teminat mektuplarının güvencesinden mahrum kalınmıştır.
Sonuç olarak; kesin kabul işlemleri tamamlanıncaya kadar teminat mektuplarının tutulmaması kamu zararı doğmasına neden olabileceğinden kesin teminat mektubunun süresinin bitiminden en az bir ay öncesinden teminat süresinin uzatılmasının yazı ile istenmesi, süre uzatım talebinin yüklenici tarafından karşılanmaması halinde ise kesin teminat mektubunun nakde dönüştürülerek emanet hesaplarında tutulması gerekmektedir. Aşağıdaki tabloda yer alan harcama birimleri tarafından, geçici kabulü yapıldığı halde kesin kabulü zamanında yapılamadığından işlevsiz kaldığı tespit edilen kesin teminat mektuplarının yerine yenilerinin istenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Tablo 7: Hükümsüz Kalan Teminat Mektuplarının Harcama Birimlerine Göre Dağılımı