|
ÖZET: Yapım işlerinde ortaya çıkan önemli imalat hatalarının yükleniciye rücu edilmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ele alınmıştır. Büyükşehir olmayan ilçe belediyesinin hizmet binasında, yükleniciden kaynaklanan gizli ayıpların ilgili firmaya bildirilmediği ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun gerekliliklerinin yerine getirilmediği tespit edilmiştir. Kanunun 30. maddesi, yüklenicilerin ve alt yüklenicilerin, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olmaması durumunda sorumluluk taşıdığını belirtmektedir. Ayrıca, Yapım İşleri Genel Şartnamesi de bu sorumlulukları detaylandırmaktadır.
Baykan Belediyesi’nin hizmet binasının geçici kabulü 18 Mart 2019’da onaylanmış, ancak kesin kabulüyle ilgili herhangi bir belge sunulmamıştır. Yaklaşık altı yıl sonra, binanın içinde tavanda çöküntüler meydana gelmiş ve yükleniciye bu duruma ilişkin bildirimde bulunulmamıştır. Gizli ayıpların tespiti durumunda, öncelikle yükleniciye eksikliklerin giderilmesi için bildirim yapılması gerektiği, aksi takdirde kamu kaynaklarının israfına yol açacağı vurgulanmaktadır. Kamu idaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli işlemlerin yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, fen ve sanat kurallarına aykırı imalat hatalarının, yükleniciye rücu edilmesi için kesin kabul sonrası 15 yıllık süre içinde bakım onarım giderlerinin teknik ekipler tarafından tespit edilmesi ve sürecin titizlikle takip edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. |
BULGU: Yapım İşlerinde Sonradan Ortaya Çıkan Esaslı İmalat Hatalarının Yükleniciye Rücu Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından kullanılan Belediye hizmet binasında, yükleniciden kaynaklanan gizli ayıp niteliğindeki imalat hatalarının ilgili yüklenici firmaya bildirilmediği ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’ndaki amir hükümlerin uygulanmadığı anlaşılmıştır.
Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Yapım işlerinde yüklenicilerin ve alt yüklenicilerin sorumluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde, yapım işlerinde yüklenici ve alt yüklenicilerin, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de onbeş yıl süreyle müteselsilen sorumlu olacağı, bu zarar ve ziyanın genel hükümlere göre yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin bakım ve düzeltme sorumlulukları” başlıklı 25’inci maddesinde de yukarıda yer verilen Kanun hükmünün uygulaması ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır.
Yukarıda bahsedilen Kanun ve Genel Şartname’nin hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; yüklenicinin tamamlayıp idarenin kabulünü yaparak teslim aldığı inşaatlarda, teslimden sonra kullanımdan kaynaklanmayan ve fen ve sanat kurallarına aykırı bir imalat tespiti halinde, bu durumun düzeltilmesi yükleniciden istenecektir. Yüklenici hatalı imalatı düzeltmediği takdirde idare bu eksikliği bir tutanakla tespit edip yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre giderip, bedeli için yükleniciye rücu edecektir. Üstelik söz konusu sorumluluğun onbeş yıl boyunca devam etmesi Kanunen hüküm altına alınmıştır.
Baykan Belediyesinin kullanımında bulunan hizmet binası yapım işinin 18.03.2019 tarihinde geçici kabulü onaylanmış ancak kesin kabulüne ilişkin herhangi bir bilgi ve belge ibraz edilememiştir. Kullanılmaya başlanılmasının üzerinden yaklaşık 6 yıl geçen inşaatta bina içinde tavanda çöküntüler meydana geldiği, yüklenici kusurundan kaynaklanan, fen ve sanat kurallarına aykırı imalatlar için yükleniciye herhangi bir bildirimde bulunulmadığı anlaşılmıştır.
Yapım işlerinde kullanım kaynaklı olmayan ve sonradan ortaya çıkan gizli ayıp niteliğindeki hasar, zarar ve ziyan durumunda önce yüklenici firmaya eksikliklerin tamamlattırılması için bildirimde bulunulmalı, yüklenici yerine getirmediği takdirde eksikliklerin giderilmesi için yapılan harcama için gerekli durumlarda rücu işlemleri başlatılmadır. Aksi bir uygulama, idarelerin aynı yer için mükerrer harcama yapmasına sebebiyet vermekte ve kamu kaynağında azalmaya neden olmaktadır.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa iştirak edildiği ve bu doğrultuda işlem yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, fen ve sanat kurallarına uygun olmayan imalat hatalarının sorumluluk süresi içinde ve kurumlara yük getirmeden yükleniciye yaptırılması için kesin kabulden sonraki 15 yıllık süre içinde ortaya çıkan bakım onarım giderlerinin teknik heyet tespiti ve bütün bu süreçlerin takibinin yapılmasının yerinde olacağı değerlendirilmektedir.