|
ÖZET: Yapım işlerinde süre uzatımının belirlenmesi, 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda yeterince açıklığa kavuşturulmamıştır. İlgili raporda, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 29. maddesinin 4, 5 ve 6. bentlerinde belirtilen koşulların dikkate alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu maddeler, yüklenicinin kusuru olmaksızın meydana gelen gecikmelerin, öngörülemeyen durumlar ve mücbir sebepler nedeniyle işin süresinin uzatılmasını gerektirdiğini belirtmektedir. Ancak, idarenin bu süre uzatımlarını nasıl belirlediği konusunda net bir bilgi verilmemiştir.
Yapım işlerinde süre uzatım kararlarının, yasal düzenlemelere uygun olarak ve iş programındaki faaliyetler göz önünde bulundurularak belirlenmesi önem arz etmektedir. İdarenin, süre uzatımına ilişkin kararlarını destekleyecek somut veriler sunması gerekmektedir. Özellikle, iş artışları ve yer teslimi sırasında karşılaşılan engellerin tutanaklarla belgelenmesi, süre uzatımının gerekçelerinin açıkça ortaya konması ve hesaplamaların şeffaf bir şekilde yapılması önemlidir. Sonuç olarak, idarenin süre uzatım kararlarını verirken dikkatli olması ve bu kararların sağlam gerekçelere dayanması gerektiği anlaşılmaktadır. Verilen sürelerin hesaplanması ve belgelenmesi, süreçlerin daha şeffaf ve denetlenebilir olmasını sağlayacaktır. |
BULGU: Yapım İşlerinde Süre Uzatımı Hesabının Açıkça Gösterilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarece yürütülen yapım işlerinde işe ait süre uzatımlarının neye göre belirlendiği anlaşılamamıştır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin Süresi ve Sürenin Uzatılması” başlıklı 29’uncu maddesinin 4, 5 ve 6’ncı bentlerinde;
“(4) İdarenin, sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini Yüklenicinin kusuru olmaksızın yerine getirmemesi (yer teslimi, projelerin onaylanması, iş programının onaylanması, ödenek yetersizliği gibi) ve bu sebeple sorumluluğu Yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde, işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait süre en az gecikilen süre kadar uzatılır.
(5) Öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olduğu hallerde ilave işin gerektirdiği ek süre Yükleniciye verilir.
(6) Mücbir sebepler ve/veya idarenin sebep olduğu hallerden dolayı, işte sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi halinde, durum idarece incelenerek işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre işin bir kısmına veya tamamına ait süre uzatılır.” denilmektedir.
Yapım işlerinde İdarece verilecek süre uzatımlarının, yukarıdaki düzenlemede öngörülen gerekçelere dayanarak değerlendirilmesi ve iş programında yapılacak işler dikkate alınarak açık olarak belirlenmesi gerekmektedir. Yasal düzenlemelere dayanarak verilen süre uzatımlarına açık bir sınır çizilmemesi, idarenin bu konuda sınırsız bir yetkisi olduğu anlamına gelmemektedir.
Buna göre, İş artışı nedeniyle verilen süre uzatımlarında, imalatların niteliği, teknik özelliği ve yapım sürelerinin göz önünde bulundurulması, yer teslimi sırasında işin yapımına engel olan durumun bulunduğu durumda yer teslim tutanağında bu hususun belirtilmesi, proje değişikliği halinde gerekçenin ve verilen sürenin nasıl hesaplandığı ile bu sürenin ne kadar olduğuna ilişkin bir değerlendirme olması ve süre uzatımına konu edilen hususların ne kadar bir gecikmeye sebebiyet verdiği bir tutanakla tespit edilmesi gerekir.
İdare cevabında, yapım işlerinde makul süre uzatım kararları verilmesi konusunda dikkatli olunduğu belirtilsede, verilecek süre uzatım karalarının bir hesaplama yapılmadan, somut veriye dayanmadan bu süreye nasıl ulaşıldığına dair açıklama yapılmamıştır.
Bu nedenle, İdarece zorunlu hallerde verilecek süre uzatımlarında, süre uzatım kararını haklı kılacak sağlam gerekçeler açıkça ortaya konulmalı ve verilen sürenin hesabı belgelendirilmelidir.