|
ÖZET: Yapım işlerinde, yüklenicilerin teknik personel bildirimlerini zamanında gerçekleştirmemesi ve sözleşmelerde cezai müeyyide hükümlerinin yer almaması önemli bir sorun olarak tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı yükleniciler, iş yerinde bulundurulması gereken teknik elemanların isimleri ve belgelerini, sözleşmeye uygun olarak belirtilen süre içinde idareye sunmamıştır. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne göre, yüklenicilerin teknik personeli, yer tesliminden itibaren on gün içinde bildirmesi gerekmekte; aksi takdirde, belirtilen süre sonunda iş başında bulunmayan her bir teknik personel için sözleşmede öngörülen günlük cezalar uygulanmaktadır.
Sözleşmelerde, teknik personelin bulundurulmaması durumunda uygulanacak cezaların açıkça belirtilmemesi, yüklenicilerin sorumluluklarını yerine getirmelerini zorlaştırmaktadır. Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’de de, yüklenicilerin teknik personeli zamanında bildirmemesi halinde cezai müeyyidelerin uygulanacağına dair hükümler bulunmaktadır. Ancak, yapılan incelemelerde bazı sözleşmelerde bu cezai maddelerin boş bırakıldığı görülmüştür. İdare, yüklenicilerle yapılan sözleşmelerde teknik personel bulundurulması ve cezai müeyyide hükümlerinin eksiksiz bir şekilde yer almasını sağlamak amacıyla gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir. Bu bağlamda, teknik personel taahhüdünün zamanında ve usulüne uygun olarak yapılması, işin gereklilikleri açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yapım İşlerinde Teknik Personel Bildirimlerinin Zamanında Yapılmaması ve Buna İlişkin İlişkin Cezaların Sözleşmede Belirtilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin yapım işlerinde iş başında bulunması gereken teknik elemanların yükleniciler tarafından teknik personel taahhüdünün zamanında ve usulüne uygun olarak bildirilmediği, bazı yükleniciler ile düzenlenen sözleşmelerde de teknik personel bulundurulmaması durumunda uygulanacak cezalarla ilgili hükümlerin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 19. Maddesinde;
(Değişik fıkra: 08.08.2019-30856 R.G./25. md., yürürlük: 18.08.2019) Yüklenici, sözleşmesine göre işyerinde bulundurulması istenen teknik personelin isimleri ile belgelerini (diploma, meslek odası kayıt belgesi, noterden alınan taahhütname) Teknik Personel Bildirimi ile birlikte yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren on gün içerisinde İdareye sunmak zorundadır. İdare, bu personel hakkında gerekli incelemeyi yaptıktan sonra kabul edip etmediğini on gün içinde Yükleniciye bildirir. İdare tarafından bu süre içerisinde herhangi bir bildirim yapılmadığı takdirde Teknik Personel Bildirimindeki teknik personel kabul edilmiş sayılır. Teknik personele ait bilgi ve belgelerden herhangi birinin idareye süresinde sunulmaması halinde, söz konusu personelin iş başında bulundurulmadığı kabul edilerek, verilen sürenin bitiminden sonra başlamak üzere usulüne uygun olarak bildirilmeyen her bir teknik personel için sözleşmesinde öngörülen günlük cezalar uygulanır.
(Değişik fıkra: 08.08.2019-30856 R.G./25. md., yürürlük: 18.08.2019) Yüklenici tarafından bildirilen teknik personelin İdare tarafından kabul edilmemesi, idare tarafından önceden kabul edilmiş personelin değiştirilmesinin talep edilmesi ya da teknik personelin işten ayrılması hallerinde, söz konusu teknik personel yerine yeni bir teknik personel bildirilmesi için Yükleniciye on gün süre verilir. Yüklenicinin bu süre içerisinde yeni teknik personele ait bilgi ve belgelerden herhangi birini idareye sunmaması halinde, verilen sürenin bitiminden sonra başlamak üzere usulüne uygun olarak bildirilmeyen her bir teknik personel için sözleşmesinde öngörülen günlük cezalar uygulanır.
(Ek: RG-16/7/2011-27996) İş programına göre iş yerinde bulundurulması istenen teknik personelin iş başında bulundurulmaması durumunda İdare öngörülen teknik personel iş başına getirilene kadar, herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın işi durdurabilir. Bu personelden, işin teknik ve idari denetimini yapmakla görevli olanlar, zorunlu hallerde ve yerine yine aynı niteliklere sahip olduğu İdarece kabul edilmiş vekil bırakarak; diğerleri ise, hastalık, İdarenin yazılı onayı ile yıllık izin kullanılması veya işle ilgili seyahat yapılması gibi sebeplerle işyerinden ayrılabilirler.
(Ek: RG-16/7/2011-27996) İşin devamı sırasında geçici olarak işyerinde bulunması gereken teknik personelle ilgili olarak; bu kişilerin işbaşında bulunma zamanı ve süreleri yapı denetim görevlisiyle Yüklenici arasında düzenlenen bir protokolle tespit edilir. Yüklenici, bu teknik elemanların isimlerini, belgeleriyle birlikte ilk işe başlayacakları tarihten en az otuz gün önce İdareye bildirmek mecburiyetindedir. İdare, bu elemanlar hakkında gerekli incelemeyi yaptıktan sonra kabul edip etmediğini yirmi gün içinde Yükleniciye tebliğ edecektir. İdarece bu tebliğ yapılmadığı takdirde, bildirilen teknik elemanlar kabul edilmiş sayılır. Yüklenici bu tebliğe uymaya mecburdur. (10) (Ek fıkra: 27/04/2016-29696 R.G./2. md.; Değişik fıkra: 16.03.2019-30716 R.G./ 87. md) Yüklenici, ilgili mevzuatı uyarınca mesleki yeterlilik belgesi alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanunda belirtilen ilgili belgelerden birine; mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde ise yapacağı işle ilgili mesleki eğitim belgelerine sahip olmayan kişileri çalıştıramaz”
Hükümleri,
4735 sayılı Kanun’un “Tip sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinde; Bu Kanunun uygulanmasında uygulama birliğini sağlamak üzere mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Tip Sözleşmeler Resmi Gazetede yayımlanır. İdarelerce yapılacak sözleşmeler Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenlenir. Mal ve hizmet alımlarında, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir.”
Hükümleri yer almaktadır.
Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin “Teknik personel, makine, teçhizat ve ekipman bulundurulması” başlıklı 23’üncü maddesinde,
“Yüklenici, 23.3. maddesi uyarınca, İdareye bildirdiği teknik personelin onaylandığının kendisine bildirildiği tarihten itibaren aşağıda adet ve unvanları belirtilen teknik personeli iş programına göre iş yerinde bulundurmak zorundadır. …
23.2. Yüklenici, yukarıda adet ve mesleki unvanı belirtilen teknik personeli idareye süresinde bildirmediği veya iş programına göre iş başında bulundurmadığı takdirde;
1- (Mesleki unvanı) için… TL/Gün,
2- için TL/Gün,
ceza müteakiben düzenlenecek ilk hakedişten kesilir. Bu cezalar, yüklenicinin cezalı çalıştığı süre içerisinde yukarıdaki yükümlülükleri yerine getirmemesi halinde de uygulanır.”
Hükümleri yer almaktadır.
Yapılan incelemede, bazı yapım işlerinde yükleniciler ile yapılan sözleşmelerde; tip sözleşmede cezayi müeyyide öngörülmüş olmasına rağmen, cezai müeyyide kısımlarının sözleşmelerde boş bırakıldığı görülmüştür.
İdarenin yapım işlerinin yerinde kontrolünde, işin başında bulunması gereken teknik elemanların yükleniciler tarafından teknik personel taahhüdünün de zamanında ve usulüne uygun olarak bildirilmediği tespit edilmiştir.
İdare tarafından verilen cevapta, Yapım işlerinde yükleniciler ile yapılan sözleşmelerde; tip sözleşme maddelerinde yer alan teknik personel bulundurulması ve cezai müeyyide kısımlarının sözleşmelerde boş bırakılmamasının sağlanacağı belirtilmiştir.
Anılan mevzuat hükümleri gereğince, işin başında bulunması gereken teknik personele ilişkin yükleniciler tarafından teknik personel taahhüdünün zamanında ve usulüne uygun olarak bildirilmesinin ve işin başında bulundurulmasının sağlanması ve sözleşmelerde cezai müeyyide hükümlerinin belirlenmesi gerekmektedir.