|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Milli Eğitim Bakanlığı’nın taşra birimleri tarafından yürütülen yapım işlerinde yapı denetim görevlilerinin görevlerinde eksiklikler olduğunu ortaya koymuştur. İncelenen projelerde, şantiye günlük defterlerinin tutulmadığı, imalat süreçlerine dair fotoğrafların çekilmediği ve malzeme onay formlarının temin edilmediği tespit edilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi, her yapım işinin yapı denetim görevlisi tarafından denetlenmesini zorunlu kılmakta, yüklenicinin malzemeleri bu görevliden onay almadan kullanamayacağını belirtmektedir.
Ayrıca, Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliği’nde de şantiye defterinin günlük olarak güncellenmesi gerektiği vurgulanmakta, işin ilerleyişi ve kullanılan malzemelerin detaylarının kaydedilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, il milli eğitim müdürlükleri tarafından tutulan şantiye defterlerinin gerekli bilgileri içermediği ve imzalanmadığı görülmüştür. Ayrıca, malzemelerin uygunluğunu kontrol etmek için gerekli numunelerin alınmadığı ve belgelerin sağlanmadığı belirlenmiştir. Kamu İdaresi, İnşaat ve Emlak Genel Müdürlüğü aracılığıyla mevzuat hükümlerine uygun işlemlerin gerçekleştirilmesi için gerekli talimatların verildiğini belirtmiştir. Kontrol teşkilatlarının, mevzuatın öngördüğü usul ve esaslara uygun olarak görevlerini yerine getirmeleri, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve korunması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yapım İşlerinde Yapı Denetim Görevlisi Tarafından Yerine Getirilmesi Gereken Görevlerde Eksikliklerin Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Milli Eğitim Bakanlığı taşra birimleri tarafından sözleşmeye bağlanan yapım işlerinin birçoğunda şantiye günlük defterlerinin tutulmadığı, imalatlara ilişkin fotoğraflandırma, numune alma ve malzeme onay formlarının temini hususlarında eksiklikler olduğu görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşlerin denetimi” başlıklı 14’üncü maddesinde, sözleşmeye bağlanan her türlü yapım işinin idare tarafından görevlendirilen yapı denetim görevlisinin denetimi altında yüklenici tarafından gerçekleştirileceği hüküm altına alınmıştır.
Mezkûr Şartname’nin “Yapı denetim görevlisinin yetkileri” başlıklı 15’inci maddesinde; sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile yüklenicinin bütün işleri yapı denetim görevlisinin vereceği talimata göre yapacağı, yüklenicinin kullanacağı her türlü malzemeyi yapı denetim görevlisine gösterip iş için elverişli olduğunu kabul ettirmeden iş başına getiremeyeceği ve yapı denetim görevlisinin kabul ettiği malzemelerden mümkün olanların mühürlü örneklerini işin geçici kabulüne kadar saklaması gerektiği ifade edilmiştir.
İlgili Şartname’nin “Ataşmanlar ve ilgili diğer defterler” başlıklı 28’inci maddesinde ise, yapılan işlerin bütün ayrıntılarını günü gününe kayıt altına almak için, örneklerine göre şantiye günlük defteri, röleve ve ataşman defterlerinin işyerinde tutulacağı ve bunlara ilişkin belgelerin yüklenici ile birlikte yapı denetim görevlisi tarafından düzenleneceği belirtilmektedir.
İdarelerin denetim ve kontrollük iş ve işlemlerini düzenleyen mevzuatın bir parçası olan Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliği’nin “Kontrol Mühendisi Görev, Yetki ve Sorumluluğu” başlıklı 10’uncu maddesinin “Şantiye Defteri” başlıklı 10.18.1fıkrasında, “Şantiye defterine her gün, hava durumundan başlayarak işin ilerleyişini, gelişmesini, çıkan engelleri, şantiyeye göre ihzarat bedeli ödenecek gereçler ile fiyat farkına tabi gereçlerin çeşit ve miktarlarını fatura, tarih ve No’ su ile, sözleşmesi gereğince müteahhidin iş başından bulundurması şart koşulan teknik elemanların o gün iş başında bulunup bulunmadığını, müteahhitle yapılan önemli görüşme ve sonuçlarını işte kullanılan işçi, makine ve teçhizatın miktarını, üst kademeden gelenlerin ziyaretlerini ve konuşularak karar verilen hususları, ile birlikte imza eder.” denilerek kontrol mühendisinin şantiye defteriyle ilgili görevleri belirlenmiştir.
Yapılan incelemede, il milli eğitim müdürlüklerince gerçekleştirilen yapım işlerinde şantiye günlük defterlerinin mevzuatta belirtilen bilgileri içermediği ve yüklenici ile yapı denetim görevlilerince imzalanmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, bu işlere ait imalatların her aşamasını belgeleyen dokümanların (örneğin, fotoğraf veya benzeri kayıtlar) eksik olduğu ve devam eden bazı işlerde ise hiç numune alınmadığı görülmüştür.
Ayrıca, kullanılan malzemelerin projelere veya şartnamelere uygunluğunu kontrol etmek için malzemelerin numunelerini ve bu malzemelerin marka, model veya teknik özelliklerini gösteren etiket, katalog gibi kanıtlayıcı belgelerin sağlanması gerektiği halde, imalatlara ilişkin bu tür numune ve belgelerin alınmadığı ve kullanılan malzemelerin uygunluk denetimlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, İnşaat ve Emlak Genel Müdürlüğünce mevzuat hükümlerine göre işlem tesis edilmesinin sağlanması hususunda ilgili idarelere gerekli talimatların verildiği belirtilmiştir.
Kontrol teşkilatlarının denetim ve kontrol görevlerini mevzuatın öngördüğü usul ve esaslara göre yerine getirmeleri esas olup, Yönetmelik’te belirtilen defter ve belgelerin tutulmaması kontrol teşkilatı ve yüklenicinin birlikte sorumluluğunu gerektirir. Kamu kaynaklarının korunması ve etkin kullanımı açısından, kontrol teşkilatlarının görevlerini eksiksiz yerine getirmeleri ve mevzuata aykırı uygulamaların zamanında tespit edilerek ilgili düzeltmelerin yapılması sağlanmalıdır.