ÖZET: Yapım işlerinde yeni iş kalemi miktarlarının belirlenmesi, revize birim fiyat hesaplamalarını etkileyen önemli bir konudur. 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, büyükşehir ilçe belediyeleri ile yapılan sözleşmelerde, bazı iş miktarlarının “bir birim” olarak tespit edildiğini ve imalatların toplam miktarlarına yeni birim fiyat onaylarının eklenmediğini ortaya koymuştur. Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapılan 18.08.2019 tarihli değişiklikle, yeni fiyatla sözleşmeye dahil edilen iş kalemlerine revize fiyat uygulaması mümkün hale gelmiştir. Ancak, bu değişiklik öncesinde birim fiyat sözleşmelerinde yer alan iş kalemi miktarındaki değişiklikler revize birim fiyat gerektirirken, yeni düzenleme ile birlikte belirli şartlar altında revize fiyat hesaplamaları yapılabilmektedir.

Denetim bulgularına göre, idare tarafından yeni fiyatla sözleşmeye dahil edilen iş kalemlerinin onay yazılarında, bu kalemlerin miktarları değil sadece birimleri belirtilmiştir. Bu durum, revize birim fiyat uygulamasının yapılamamasına yol açmıştır. İdare, gelecekteki işlerde yeni iş kalemi miktarlarının tutanaklarla belirlenip revize birim fiyat hesaplamalarına dahil edileceğini ifade etmiştir. Böylece, yasal düzenlemelere uygun bir şekilde, yeni birim fiyat tutanaklarında veya imalat olurlarında gerekli fizibilite çalışmalarının yapılması ve iş kalemlerinin öngörülen miktarlarının belirlenmesi sağlanacaktır.

BULGU: Yapım İşlerinde Yeni İş Kalemi Miktarlarının Revize Birim Fiyat Hesabı Yapılmasına Engel Olacak Şekilde Belirlenmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Yapım işlerine ilişkin sözleşmelerde bulunmayan çeşitli iş miktarlarının “bir birim” olarak tespit edildiği ve imalatların toplam miktarlarına yeni birim fiyat onaylarında yer verilmediği görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 52’nci maddesinde yapılan değişikle 18.08.2019 tarihinden itibaren yeni fiyatla sözleşmeye dâhil olan iş kalemlerine de revize fiyat uygulaması mümkün hale gelmiştir.
Maddenin değişiklikten önceki halinde birim fiyat sözleşmelerde bulunan iş kalemi miktarının değişmesi halinde revize birim fiyat yapılacağı ifade edilmişken, söz konusu tarihte yürürlüğe giren değişikliğe göre birim fiyatlı işlerde herhangi bir iş kaleminin (sözleşmede yer alan ya da yeni fiyatla sözleşmeye dâhil olan iş kalemi) miktarında, işin devamı sırasında sözleşmesinde yer alan iş kalemi için sözleşmede belirtilen iş kalemi miktarında; yeni fiyatla sözleşmeye dâhil edilen iş kalemi için ise yeni fiyat oluşturulurken projesine göre tespit edilip idare tarafından onaylanan iş kalemi miktarında %20’yi aşan artışın meydana gelmesi ve bu toplam artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini aşması halinde revize birim fiyat yapılacağı belirtilmiştir.
Buna göre madde metninde açıkça görüleceği üzere yeni fiyatla sözleşmeye dâhil edilen iş kalemlerinin miktarlarının projesine göre tespit edilip idare tarafından onaylanması gerekmektedir. Çünkü revize birim fiyat hesabında söz konusu miktarlarda yüzde 20’lik bir artışın olup olmadığı değerlendirilecektir.
Yapılan incelemede, İdare tarafından yeni fiyat yapılarak sözleşmeye dâhil edilen iş kalemlerinin onay yazılarında bu iş kalemlerinin miktarlarının belirtilmediği sadece biriminin ifade edildiği; böylelikle bu yeni fiyatla sözleşmeye sonradan dâhil edilen imalatlara ilişkin revize birim fiyat uygulaması yapılamadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine İdare tarafından; bundan sonra yapılacak olan işlerde yeni iş kalemi miktarlarının tutanaklar ile belirlenip revize birim fiyat hesabına hesaba dâhil edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; İdarenin yasal düzenlemelere uygun olarak, yeni birim fiyat tutanaklarında veya yeni imalat olurlarında yeni iş kalemine ait gerekli fizibilite çalışmalarını gerçekleştirerek bu iş kaleminin kullanımı öngörülen miktarını belirlemesi gerekmektedir.