|
ÖZET: Yapım işlerinde yüklenicilerin, idareden onay almaksızın alt yüklenici çalıştırdığına dair bulgular, 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında yer almaktadır. İdarenin, izinsiz çalıştırılan alt yüklenicilerin sayısını ve imzaladıkları sözleşme tutarlarını SGK ile mutabakat yaparak sorgulamadığı tespit edilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddeleri gereği, işin tamamının alt yüklenicilere devredilmesi yasaktır ve belirli oranlar dışında tek bir alt yükleniciye verilecek işlerin toplam bedeli sözleşme bedelinin %30’unu, alt yüklenicilere yaptırılacak işlerin toplam bedeli ise %50’sini aşamaz.
Örneğin, 2020/234207 ihale kayıt numaralı projede, yüklenicinin idare onayı olmaksızın SGK’ya başvurarak dört alt yüklenici çalıştırdığı belirlenmiştir. İdare, yüklenicinin yalnızca iki alt yüklenici için onay aldığını ve diğerleri için gerekli incelemelerin yapılacağını bildirmiştir. 2022 Mali Yılı içerisinde devam eden tüm yapım işlerinde, alt yüklenicilerin sayısı ve sözleşmeleri ile ilgili olarak SGK ile yazışmalar yapılarak mevzuatın öngördüğü sınırların aşılıp aşılmadığı kontrol edilmelidir. Ayrıca, alt yüklenicilerin ihale yasaklı olup olmadıkları, teklif verme durumları ve imzalanan sözleşmeler üzerinden alınması gereken damga vergisinin ödenip ödenmediği konularında da gerekli denetimlerin yapılması önem arz etmektedir. Bu bağlamda, vergi dairesine bildirimde bulunarak vergisi ödenmemiş olanların durumunun düzeltilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Yapım İşlerinde Yüklenicilerin İdareden Onay Almadan Alt Yüklenici Çalıştırması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Yapım işlerinde yüklenicilerin İdareden onay almadan alt yüklenici çalıştırdığı, İdarenin ise izinsiz çalıştırılan alt yüklenicilerin gerçek sayıları ile imzaladıkları toplam sözleşme miktar ve tutarlarının ne olduğunun, SGK ile yapılacak mutabakat yazışması ile sorgulanmadığı tespit edilmiştir.
Alt yüklenicilerin çalıştırılması ve sorumluluklarını düzenleyen Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 20’nci maddesinin değişik üçüncü fıkrası gereği; işin tamamı alt yüklenicilere yaptırılamayacağı gibi işin niteliğinden kaynaklanan sebeplerle veya teknik zorunluluklar nedeniyle ihale dokümanında farklı oranlar belirlenmesi durumu hariç, tek bir alt yükleniciye yaptırılacak iş bölümlerinin toplam bedeli sözleşme bedelinin %30’unu; alt yüklenicilere yaptırılacak işlerin toplam bedeli ise sözleşme bedelinin %50’sini geçemez. Ayrıca ihale yasaklıları ile ilgili işin ihalesine katılan istekliler o işin alt yüklenicisi de olamazlar.
Yapılan incelemede; 2020/234207 ihale kayıt numaralı “Şişli İlçe Sınırları İçerisinde Bulunan Kamu Hizmet Binalarının Bakım-Onarım ve Muhtelif Cadde-Sokaklarda Asfalt, Tretuvar, Yağmursuyu Bakım-Onarım Yenileme” yapım işinde yüklenicinin İdarenin onayını almadan doğrudan SGK’ya başvurarak yüklenimindeki iş için alt yüklenici dosyası açtırdığı ve 4 tane alt yüklenici çalıştırdığı tespit edilmiştir.
Denetim tespitimiz üzerine İdare tarafından; yüklenicinin iki alt yüklenici için İdareden onay aldığı, İdarece inceleme yapılmayan alt yükleniciler için gerekli çalışmaların yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak; 2022 Mali Yılı içinde geçici kabulü yapılanlar da dâhil devam eden tüm yapım işlerinde çalışan alt yüklenicilerin toplam sayısını ve ilgili alt yüklenici sözleşmelerini Sosyal Güvenlik Kurumu’yla yapılacak yazışma ile temin edilerek mevzuatın belirlediği sınırların geçilip geçilmediği, bu kapsamda çalışan alt yüklenicilerin ihale yasaklısı olup olmadıkları, ilgili ihaleye istekli sıfatıyla teklif verip vermedikleri, alt yüklenicilerle imzalanan sözleşmeler üzerinden alınması gereken damga vergisinin vergi dairesine ödenip ödenmediği hususlarında kontrol sağlanması ve vergisi ödenmemiş olanlar için ödenmesinin temini maksadıyla vergi dairesine bildirimde bulunulması gerekmektedir.