BULGU: Yapım İşlerinde Zorunlu Olmayan Proje Değişikliklerinin Yapılması ve Bu İşlerin Farklı Yüklenicilere Daha Yüksek Fiyattan Yaptırılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB

İdare tarafından ihale edilen bazı yapım işlerinde mevzuata aykırı olarak zorunlu olmayan proje değişikliklerinin yapıldığı ve bu işlerin farklı yüklenicilere daha yüksek fiyattan yaptırıldığı görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 12’nci maddesinde;
“ İdare, sözleşme konusu işlerle ilgili proje v.b. teknik belgelerde, değişiklik yapılmaksızın işin tamamlanmasının fiilen imkansız olduğu hallerde, işin sözleşmede belirtilen niteliğine uygun bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak şekilde gerekli değişiklikleri yapmaya yetkilidir.”
21’inci maddesinde ise;
“ Yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin;
a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,
şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.”
hükümleri yer almaktadır.
Bu hükümlere göre; idare tarafından yapılacak proje değişiklikleri ancak işin fiilen tamamlanmasının imkansız olduğu durumlarda yapılabilecektir. Diğer bir ifadeyle; idare zorunlu haller hariç olarak projeleri değiştiremeyecektir.
Yapılan incelemelerde ise; İktisat Kongresi Binası yapım işinde herhangi geçerli bir gerekçe olmaksızın bütün iç kapıların, ses sistemlerinin değiştirildiği tespit edilmiştir. İç kapılar için 2.533.616,60 TL olan yüklenici teklifine rağmen, 3.788.785,00 TL ses sistemleri için 462.501,00 TL olan yüklenici teklifine rağmen, 8.700.000,00 TL harcandığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresince özetle; daha nitelikli bir ses sistemi ihtiyacı ve yapım tekniği açısından özellik arz eden imalatlar olduğu için bu değişikliklerin yapıldığı ifade edilmiştir.
İdare cevabına katılmak mümkün değildir. Zira bulgumuzda da yer alan mevzuattan açıkça görüleceği üzere bu gerekçelerle değişiklik yapılamayacağı değerlendirilmektedir.
Sonuç olarak; zorunlu olmayan proje değişikliklerinin yapılmaması gerekmektedir.


ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı (YİKOB) tarafından ihale edilen bazı yapım işlerinde, mevzuata aykırı olarak zorunlu olmayan proje değişiklikleri gerçekleştirilmiş ve bu işler farklı yüklenicilere daha yüksek fiyatlarla yaptırılmıştır. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne göre, idare yalnızca işin tamamlanmasının imkansız olduğu durumlarda proje değişiklikleri yapabilir. İncelemelerde, İktisat Kongresi Binası’nda gerekçe olmaksızın yapılan değişiklikler ve harcamalar tespit edilmiştir; bu durumun mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.