Yapım İşlerine Ait All Risk Sigortalarının Bir Kısmının İlgili Mevzuat Hükümlerine Uygun Düzenlenmemesi (Sayıştay)

BULGU: Yapım İşlerine Ait All Risk Sigortalarının Bir Kısmının İlgili Mevzuat Hükümlerine Uygun Düzenlenmemesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Yapım işlerine ait all risk sigortalarının bir kısmında bazı risk kalemlerinin muafiyet oranlarının mevzuata aykırı olarak yüksek belirlendiği görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin (YİGŞ) “İş ve İşyerlerinin Korunması ve Sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında; yapım işi ile ilgili işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesislerin işe başlama tarihinden kesin kabul tarihine kadar, sözleşme konusu yapım işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, yüklenicinin belirtilen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı ihale dokümanında belirtilen şekilde (all risk) sigorta yaptırmak zorunda olduğu, aynı maddenin üçüncü fıkrasında da; yüklenicinin çeşitli risklere karşı yaptıracağı all risk (inşaat sigorta) poliçesinde tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami % 2, deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının ise azami %20 olacağı hüküm altına alınmıştır.
Uygulamada, yüklenici tarafından yaptırılan all risk sigortalarında tüm riskler için azami %2 muafiyet uygulanması gerekirken mevzuata uygun olmayan özel muafiyetler tanımlandığı görülmüş olup iş bazında yapılan örneklere aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.
Kamu idaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak all-risk poliçelerinin ihale dokümanında, idari şartnamede ve mevzuatta belirtilen hükümlere uygun olarak düzenlenmesini teminen yazı yayımlandığı ifade edilmiştir.
All risk sigortalarının Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekmektedir.
Tablo 4: All Risk Sigortasına İlişkin Özel Muafiyet Tanımlanan İşler

Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA
İLİŞKİN İZLEME FORMU

MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI DÖNER
SERMAYE İŞLETMELERİ (3225 SAYILI
KANUN)
2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 20
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 23
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 23
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 23
DENETİM GÖRÜŞÜ 24
TABLOLAR LİSTESİ
Tablo 1: Milli Savunma Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
Mevzuat ve Görevler
Milli Savunma Bakanlığı bünyesinde bulunan döner sermaye işletmeleri 3225 sayılı “Milli Savunma Bakanlığı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıklarına Bağlı Kurumlar ile Asker Hastanelerinde Döner Sermaye Teşkili ve İşletilmesine İlişkin Kanun” ve Mülga 2957 sayılı “Bazı Askeri Hastanelere Döner Sermaye Tahsisine Dair Kanun” çerçevesinde faaliyetlerine devam etmektedirler. Söz konusu Kanun’lar kapsamında toplam 25 adet döner sermaye işletmesi bulunmaktadır.
Bakanlık bünyesindeki Döner sermaye işletmelerinden 3225 sayılı Kanun kapsamında faaliyetlerine devam edenler “Milli Savunma Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri”, 2957 sayılı Kanun kapsamında faaliyetlerine devam edenler ise “Milli Savunma Bakanlığı Özel Bakım Merkezleri Döner Sermaye İşletmeleri” olarak adlandırılmaktadır.
Denetim programı kapsamında Milli Savunma Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri denetlenmiş olup söz konusu Döner Sermaye İşletmeleri faaliyetlerini, Milli Savunma Bakanlığı ve Kuvvet Komutanlıkları bünyesindeki kurumların atıl kapasiteleri ile askeri sağlık hizmet sunucularının kapasitelerinin ülke ekonomisi yararına değerlendirilmesi amacıyla sürdürmektedirler.
Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Döner sermaye işletmesinin organları şunlardır:
Döner Sermaye Yönetim Kurulu,
Döner Sermaye Dairesi Başkanlığı,
Kurumların bağlı bulundukları Kuvvet Komutanlıklarının bağlısı Komutanlık, Başkanlık veya Daire Başkanlıkları,
İşletme Yönetim Kurulu
Döner Sermaye Yönetim Kurulu, Genelkurmay Lojistik Daire Başkanı, Kara Kuvvetleri Komutanlığına bağlı Lojistik Komutanı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığına bağlı Teknik Başkanı, Hava Kuvvetleri Komutanlığına bağlı Hava Lojistik Komutanı ile Millî Savunma Bakanlığından; Harita Genel Komutanı, Maliye Başkanı, Hukuk Müşavirliği ve Davalar Dairesi Başkanı ve Personel Başkanından teşekkül eder. Yönetim kuruluna en kıdemli üye başkanlık etmektedir.
Döner Sermaye Yönetim Kurulunun idari ve sekretarya hizmetleri Döner Sermaye Dairesi Başkanlığınca yürütülmekte olup Döner Sermaye Dairesinde 6 devlet memuru görev yapmaktadır.
Millî Savunma Bakanlığı Döner Sermaye İşletmleri kadrolarında muhasebe hizmetlerini sürdürmek üzere 28 memur ve ek görevle görevlendirilen 241 Subay, 160 Astsubay, 179 memur bulunmaktadır.
Milli Savunma Bakanlığı Döner Sermaye İşletmelerinin bağlı oldukları birimlere göre dağılımına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.
Tablo 1: Milli Savunma Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri

Mali Yapı
3225 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren işletmelerin döner sermaye teşkili, genel bütçeden sağlanan ödenekler ile işletme faaliyetlerinden doğan kârlardan meydana gelmektedir. Döner sermayenin konusunu oluşturan hizmetlerin yürütülmesi için gerekli giderler ile birimin araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlarının karşılanması için yapılacak giderler döner sermayeden karşılanmakta; faaliyetler sonucunda kâr elde edilmesi durumunda bu kâr, işletmenin sermayesi anılan Kanun’un 3’üncü maddesi uyarınca tahsis edilen sermaye tutarına ulaşıncaya kadar sermayeye eklenmektedir. Bu tutara ulaştıktan sonra kâr elde edilmesi durumunda ise kâr tutarı, ilgili hesap dönemini takip eden dördüncü ayın sonuna kadar genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere Hazineye aktarılmaktadır.
Millî Savunma Bakanlığı Döner Sermaye İşletmelerinin faaliyetlerine ilişkin işlemler her işletme için ayrı ayrı muhasebeleştirilmekte olup dönem sonunda ise 23 işletmeye ait mali tablolar konsolide edilmektedir.
Millî Savunma Bakanlığı Döner Sermaye İşletmelerinin 31.12.2021 tarihi itibarıyla konsolide sermayesi 25.000.000,00 TL’dir. 2021 yılında döner sermayeli işletmelerinden toplam 84.665.054,93 TL gelir, 2.851.316,73 TL de net kâr elde edilmiştir.
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Döner sermaye işletmeleri, muhasebe süreçlerini, 01.05.2007 tarihli ve 26509 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda yürütmekte ve finans raporlarını yine bu Yönetmelik çerçevesinde hazırlamaktadırlar.
Döner sermaye işletmelerinde muhasebe ve raporlama işlemleri Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.
• Geçici ve kesin mizan
• Bilanço
• Yevmiye defteri
• Gelir tablosu
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
DENETİM GÖRÜŞÜ
Milli Savunma Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr

MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI
KANTİNLER
2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 26
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 31
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 31
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 31
DENETİM GÖRÜŞÜ 32
DENETİM BULGULARI 32
EKLER 37
TABLOLAR LİSTESİ
Tablo 1: 2021 Yılında Denetlenen Kantin Başkanlıklarında Görevli Personel Sayısı 28
Tablo 2:TSK Bünyesinde Bulunan Kantin Başkanlıklarında Görevli Personel Sayısı 28
Tablo 3: 2021 Yılında Denetlenen Kantin Başkanlıklarının Mali Büyüklükleri 29
Tablo 4: TSK Bünyesinde Bulunan Kantin Başkanlıklarının 2021 Yılı Mali Büyüklükleri … 29
Tablo 5: Üst Komutanlık Paylarının Kullanımı 29

KISALTMALAR
: Genelkurmay Başkanlığı
: Milli Savunma Bakanlığı
: Türk Silahlı Kuvvetleri
: Üst Komutanlık Payı
BULGU LİSTESİ
A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
B. Diğer Bulgular
1. Hazine Paylarının Matrahına Diğer Olağan Gelirler ile Diğer Olağandışı Gelirlerin
Tamamının Eklenmemesi Nedeniyle Hazine Payının Eksik Hesaplanması
2. Mal ve Hizmet Alımlarında Kamu İhale Kanunu Hükümlerine Uyulmaması
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
Mevzuat ve Görevler
211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu’nun “Askeri kantinler” başlıklı 104’üncü maddesinde, askeri kantinlerin kuruluşu, teşkili, işletilmesi ve diğer hususlar hüküm altına alınmıştır.
Anılan maddede askeri kantinlerin; “Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin dayanıklı tüketim malları hariç zaruri ihtiyaçlarının daha ucuz ve kolaylıkla sağlanmasını temin maksadı…” ile kurulduğu ifade edilmiştir. Kantinler asli olarak, vatani görevini yapmakta olan erbaş ve erlerin kışla dışı ilişkilerini azaltarak, sağlık ve disiplinin korunması amacıyla hizmet vermektir.
Yine aynı maddede; “Askeri kantinlerin işletilmesi, işlettirilmesi veya kiraya verilmesi kışla komutanlıklarınca yerine getirilir.
Kantinlerin; teşkili, idaresi, işletilmesi ve kontrol şekilleri, gelirleri ve gelirlerinin harcanması, işletilmesi, işlettirilmesi veya kiraya verilmesinden sağlanan gelirlerin dağıtım yerleri ve oranlarına ilişkin usul ve esaslar ile yapılacak denetlemelere ilişkin hususlar Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine yönetmelik ile belirlenir.”
İfadeleri yer almaktadır.
Aynı Kanun’un “Muafiyet ve istisnalar” başlıklı 106’ncı maddesinde, askeri kantinlerin kurumlar vergisi muafiyeti, “Hazine payı” başlıklı 107’nci maddesinde ise hasılatlarından hazineye ayrılacak pay belirtilmiştir.
Askeri kantinlerin teşkili, idaresi ve kontrol şekilleri, muhasebe işlemleri, gelirleri ve gelirlerinin harcanması, işletilmesi, işlettirilmesi veya kiraya verilmesinden sağlanan gelirlerin dağıtım yerleri ve oranları ile yapılacak denetlemelere ilişkin usul ve esaslar 22.03.2002 tarih ve 24703 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Askeri Kantin Yönetmeliği’nde belirlenmiştir.
Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
211 sayılı Kanun’un “Askeri kantinler” başlıklı 104’üncü maddesine göre Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin dayanıklı tüketim malları hariç zaruri ihtiyaçlarının daha ucuz ve kolaylıkla sağlanmasını temin maksadıyla her kışlada kantin kurulabilir. İhtiyaç hâlinde bu kantinlerin kışla içinde veya dışında şubeleri açılabilir.
Askeri kantinlerin teşkili, idaresi ve diğer hususlara ilişkin usul ve esasların belirlendiği Askeri Kantin Yönetmeliği’ne göre kantinler faaliyetlerini merkez kantin ve şubeler ile yan kuruluşlar olarak sürdürmektedir.
Askeri Kantin Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; kantin şubesi kantine bağlı olarak açılıp işletilen satış yerleri, yan kuruluş ise kantine bağlı olarak çalışan gelir getirici işletmeler olarak tarif edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Kuruluş” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; kantinlerin kışla içinde veya dışında şubeleri açılabileceği, aynı kışla içerisinde birden fazla kantin başkanlığı kurulamayacağı ifadeleri yer almaktadır.
Yine aynı Yönetmelik’in “Kantin Şubeleri” başlıklı 12’nci maddesinde; bir askeri kantine bağlı olarak, aynı kuvvete mensup birbirine yakın iki kışlada konuşlanan veya aynı kışlada konuşlanmakla birlikte farklı komutanlıklara bağlı bulunan birliklerde, geniş bir alana yayılmış olan kışla sınırları içerisinde, kışla içindeki ve dışındaki lojman bölgelerinde, atış ve tatbikat veya eğitim için uzun süreli olarak garnizon dışına veya yurt dışına intikal eden birlik veya kurumlarda, ihtiyaç durumu göz önünde bulundurularak kışla komutanının onayıyla, şubeler açılabileceği ifade edilmektedir.
Askeri kantinlerin idaresini gerçekleştiren kantin heyetlerinin teşkiline ilişkin Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde; heyetin bir yıllık süre için seçimle teşkil edileceği, heyette bir başkan, bir muhasip üye, bir kasa sorumlusu ve bir mubayaa görevlisi olmak üzere en az dört kişi bulunacağı, bir subay ve bir astsubay bulunmasının şart olduğu, muhasibin tercihen muhasebe eğitimi görmüş personel arasından seçilerek görevlendirileceği, muhasebe personeli yanında özel hukuk hükümlerine göre muhasebe personeli çalıştırılabileceği, ayrıca kantinin faaliyet alanlarında özel hukuk hükümlerine göre personel çalıştırılabileceği ya da bu amaçla hizmet alımı yapılabileceği hüküm altına alınmıştır. Yönetmelik’in 8 inci maddesinde ise kantin heyetinde görev alanların, aynı garnizonda olmak üzere en fazla üç dönem görev yapabileceği belirtilmiştir.
Yönetmelik hükümlerine göre kantin heyeti, kışla komutanlığı tarafından gösterilen adaylar arasından kışlada görev yapan personel tarafından yapılan seçim ile oluşturulmaktadır. Yönetmelik gereği seçimler kasım ayı başında yapılmaktadır. Yeni kantin heyeti, devreden kıymetleri teslim alarak 1 Ocak tarihinde göreve başlamaktadır.
Türkiye genelinde toplam 316 askeri kantin faaliyet göstermekte olup 2021 yılında 1’inci Ordu Komutanlığı Kantin Başkanlığı, Ege Ordusu Karargâh Grubu Destek Komutanlığı Kantin Başkanlığı, 4’üncü Kolordu Askeri Kantin Başkanlığı, 9’uncu Kolordu Erzurum Garnizonu Birleşik Kantin Başkanlığı ve İkmal Maliye Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Askeri Kantin Başkanlığı denetlenmiştir.
2021 yılında denetlenen kantinler ile Türkiye genelindeki kantinlerin personel bilgileri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır.
Tablo 1: 2021 Yılında Denetlenen Kantin Başkanlıklarında Görevli Personel Sayısı

Tablo 2:TSK Bünyesinde Bulunan Kantin Başkanlıklarında Görevli Personel Sayısı

Mali Yapı
Askeri kantinlerin muhasebe işlemleri, gelirleri ve gelirlerinin harcanması, işletilmesi, işlettirilmesi veya kiraya verilmesinden sağlanan gelirlerin dağıtım yerleri ve oranları ile yapılacak denetlemelere ilişkin usul ve esasları Askeri Kantin Yönetmeliği’nde belirlenmiştir.
Kantinler giderlerini elde ettikleri gelirler ile karşılamakta, aylık gayrisafi hasılatı üzerinden hazine payı, aylık gelirleri üzerinden ise Genelkurmay Başkanlığı ve bağlı olduğu Kuvvet Komutanlığına üst komutanlık payı adı altında pay göndermektedir. Ayrıca Yönetmelik gereği mali tablolar aylık hazırlandığından geçmiş aylara ait kar ve zararlar, geçmiş yıllar karları/zararları hesapları adı altında mali tablolarda yer almaktadır.
2021 yılsonu itibarıyla mevcut 316 askeri kantinin sermayeleri 158.201.615,74 TL tutarındadır. Yıl sonu itibarıyla 2.741.762.277,56 TL ciroya ulaşan kantinlerin dönem net kârı 30.849.305,52 TL tutarındadır.
Askeri kantinler 2021 yılı faaliyetleri neticesinde Hazineye 4.987.755,64 TL, üst komutanlık payı altında Genelkurmay Başkanlığına 3.126.805,88 TL ve bağlı oldukları Kuvvet Komutanlıklarına 11.668.737,31 TL tutarında pay aktarmışlardır.
2021 yılında denetlenen kantinler ile Türkiye genelindeki kantinlerin mali büyüklükleri ile üst komutanlık paylarının kullanımına ilişkin bilgiler aşağıdaki tablolarda gösterildiği gibidir.
Tablo 3: 2021 Yılında Denetlenen Kantin Başkanlıklarının Mali Büyüklükleri

Tablo 4: TSK Bünyesinde Bulunan Kantin Başkanlıklarının 2021 Yılı Mali Büyüklükleri

Tablo 5: Üst Komutanlık Paylarının Kullanımı

Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Askeri Kantin Yönetmeliği’nin “Muhasebe, vergi ve muafiyetler” başlıklı 41’inci maddesinde;
“a) Muhasebe;
1) Askerî kantin hesap yılı, 1 Ocakta başlayıp, 31 Aralıkta son bulur. Kantinler öncelikle bilanço esasına göre defter tutulan tek düzen muhasebe sistemine göre işletilir.
2) Bilânço usulü (tek düzen) muhasebe sistemini uygulayacak kantinlerin sermaye limiti, Millî Savunma Bakanlığınca her yıl 1 Ocak tarihinde kantin heyetlerine ulaşacak şekilde yayımlanır. Bilânço usulü (tek düzen) muhasebe sistemi uygulayan kantinler, Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliğinde belirtilen muhasebe hesap planı, belge ve kayıtları tutarlar. İşletme defteri usulü muhasebe sistemine göre işletilen kantinler, bu Yönetmelikte belirtilen belge ve kayıtları tutarlar…”
Hükümleri ile uygulanacak muhasebe sistemi ifade edilmiştir.
MSB tarafından her yıl 1 Ocak tarihinde yayımlanan sermaye limitleri uyarınca bilanço usulü muhasebe sistemini uygulayacak kantinlerde, 26.12.1992 gün ve 21447 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ekindeki Tekdüzen Hesap Planı esas alınmaktadır.
Kantinler aylık olarak bilanço, gelir tablosu ve kâr-zarar cetveli çıkarmakta ve bu tablolar bağlı bulundukları komutanın onayına sunulmaktadır.
Yönetmelik’in “Belge ve Kayıtlar” başlıklı 42’nci maddesinde ise askeri kantinler tarafından tutulacak belge ve kayıtlar belirtilmiştir. Buna göre; ambar/kiler defteri, mal giriş ve çıkış/iç dağıtım belgesi, kantin işletme defteri, kantin kasa defteri, para teslim defteri, mal sayım ve tartı çizelgesi kantinler tarafından tutulacaktır. Kantinlerle ilgili defter ve belgeler, teftişe tâbi evrak olduklarından kantin heyetince muhafaza edilir ve teftişin bitimini müteakip teftiş sandığına konularak saklanır.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ve yine Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.
Bilanço
Gelir tablosu
Geçici ve kesin mizan
Yevmiye defteri
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını; 1’inci Ordu Komutanlığı Kantin Başkanlığı, Ege Ordusu Karargâh Grubu Destek Komutanlığı Kantin Başkanlığı, 4’üncü Kolordu Askeri Kantin Başkanlığı, 9’uncu Kolordu Erzurum Garnizonu Birleşik Kantin Başkanlığı ve İkmal Maliye Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Askeri Kantin Başkanlığının mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
DENETİM GÖRÜŞÜ
1’inci Ordu Komutanlığı Kantin Başkanlığı, Ege Ordusu Karargâh Grubu Destek Komutanlığı Kantin Başkanlığı, 4’üncü Kolordu Askeri Kantin Başkanlığı, 9’uncu Kolordu Erzurum Garnizonu Birleşik Kantin Başkanlığı ve İkmal Maliye Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Askeri Kantin Başkanlığının 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
DENETİM BULGULARI
Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.