|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, büyükşehir ilçe belediyeleri tarafından yürütülen bazı yapım işlerinde, yüklenicilerin inşaat sigortalarında (bütün riskler/all risk) belirli risk kalemlerine %2’lik yasal muafiyet oranının üzerinde uygulama yaptığını ortaya koymuştur. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 9. maddesi, yüklenicilerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak işyerlerindeki tüm varlıkları çeşitli doğal afetler ve hırsızlık gibi risklere karşı sigortalaması gerektiğini belirtmektedir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi de benzer şekilde, sigorta poliçelerinde uygulanabilecek muafiyet oranını azami %2 olarak belirlemiştir.
Yapım işlerine ait sigorta poliçelerinde muafiyet oranlarının %2’yi aşması, yüklenicilerin sorumluluklarını ortadan kaldırmasa da, karşılaşabilecekleri riskleri artırmaktadır. Bu durum, sigorta poliçelerinin yasal çerçeveye uygun olarak düzenlenmesi gerektiğini göstermektedir. İlgili mevzuat hükümleri, tüm riskler için muafiyet oranının azami %2 olması gerektiğini vurgulamaktadır. Sonuç olarak, kamu idaresi tarafından ihale edilen yapım işlerine ilişkin sigorta poliçelerinin incelenmesi, yüklenicilerin bazı risk unsurlarında yasal sınırın üzerinde muafiyet uyguladığını ortaya koymuştur. Bu tür uygulamalar, sigorta süreçlerinde hukuki ve mali ihtilafların önlenmesi açısından dikkatle ele alınmalıdır. |
BULGU: Yapım İşlerine Ait Bütün Riskler Sigortası Kapsamında Yer Alan Risk Kalemlerinde Muafiyet Oranının Yasal Sınırın Üzerinde Belirlenmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin bazı yapım işlerinde yükleniciler tarafından yaptırılan inşaat sigortalarına ait (bütün riskler/all risk) bazı risk kalemlerine %2’den fazla muafiyet uygulandığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İş ve İşyerinin Sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesine göre; yapım işlerinde yüklenici tarafından, ihale dokümanında belirtilen süre ve şartlara uygun olarak işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıt ve tesisler oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı sigorta yaptırılması gerekmektedir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve İşyerlerinin Korunması ve Sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesine göre; sigorta poliçesinde tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranı azami %2 ve deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranı azami %20’dir. Bunun dışında kalan riskler için koasürans uygulanmaz. Muafiyet ve koasürans kısmına isabet eden hasarların karşılanması yüklenicinin sorumluluğundadır.
Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere; yapım işlerinin inşaat sigortası (bütün riskler/all risk) poliçelerindeki yukarıda anılan risk unsurlarına azami %2 muafiyet uygulanmalıdır. Sigorta poliçelerindeki muafiyet oranlarının %2’lik orandan fazla olması yüklenicinin nihai sorumluluğunu kaldırmamakla birlikte, karşılaşabileceği riski artırması bakımından önem arz etmektedir. Dolayısıyla Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili hükmünde belirtildiği üzere tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranı azami %2 olmalıdır.
Kamu İdaresi tarafından ihale edilen ve sözleşmeye bağlanan yapım işlerine ilişkin sigorta poliçelerinin incelenmesi neticesinde; yükleniciler tarafından yaptırılan inşaat sigortası poliçelerinde bazı risk unsurlarına mevzuatta belirtilen %2 sınırından daha fazla muafiyet uygulandığı tespit edilmiştir.
İstenmeyen risk unsurlarının gerçekleşmesi durumunda sigortacı, sigortalı, idare ve üçüncü kişiler arasında oluşabilecek hukuki ve mali ihtilafların önüne geçmek adına yapım işlerine ait inşaat sigortalarında yasal sınır olan %2’den fazla muafiyet uygulanmaması gerekmektedir.