Yapım İşlerine Ait Sözleşmelerin Tamamında Teminat Süresi ile Alakalı Maddenin Boş Bırakılması Sebebiyle Kesin Kabul Tarihinin Belirsiz Olması (Sayıştay)

BULGU: Yapım İşlerine Ait Sözleşmelerin Tamamında Teminat Süresi ile Alakalı Maddenin Boş Bırakılması Sebebiyle Kesin Kabul Tarihinin Belirsiz Olması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

Yapım işi ihalelerin tamamında, bu işlere ait sözleşmelerin “20.1.” maddesindeki teminat süresi kısmının İdare tarafından doldurulmaması sebebiyle, geçici kabul-kesin kabul tarihleri arasında geçecek süre olan teminat süresinin ve kesin kabul tarihinin belli olmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesine istinaden hazırlanmış olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sözleşme Tasarısı” başlıklı 18’inci maddesinde; idarenin, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlayacağı ve tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususların, işin hususiyetine, 4734-4735 sayılı Kanunlar ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde tanzim edileceği ifade edilmiştir.
Mezkûr Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmenin “Teminat süresi” başlıklı 20’nci maddesinin 20.1. alt maddesinde, teminat süresi kısmı boş bırakılmış olup buna dair 20 numaralı dipnotta ise; teminat süresinin, Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre İdarece belirlenerek bu maddeye yazılacağı belirtilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin ekinde yer alan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Teminat süresi” başlıklı 42’nci maddesinde; geçici kabul ile kesin kabul tarihi arasında geçecek sürenin teminat süresi olduğu, yapım işlerinde teminat süresinin, sözleşmesinde aksine bir hüküm yoksa on iki aydan az olamayacağı, ancak sözleşme kapsamında yapım işiyle birlikte ifası istenen montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım-onarım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ait teminat ve/veya garanti sürelerinin işlerin hususiyetine göre arttırılabileceği veya eksiltilebileceği ve bu sürelerin sözleşme veya eklerinde belirtileceği hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte ele alındığında; yapım işlerine dair sözleşmelerde teminat süresi ile alakalı 20.1.’inci maddenin boş bırakılmaması icap etmekte olup bu madde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre doldurularak teminat süresi belli edilmeli ve bu şekilde de işe dair kesin kabulün hangi tarihte yapılacağı kesinleştirilmelidir.
İdarenin yapım işi ihalelerine dair sözleşmeler incelendiğinde; mevzubahis sözleşmelerin tamamında teminat süresinin yer alması lazım gelen “20.1.” maddesine teminat süresinin yazılmadığı ve bu sebeple, kesin kabulün ne zaman yapılacağının belli olmadığı tespit edilmiş olup bu vaziyet mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
Kamu idaresi tarafından bulguya iştirak edilmiş ve yüklenici firmalardan süresiz kesin teminat alındığı için yapım işi sözleşmelerinde teminat süresinin yazılmadığı, bunda sonra ilgili mevzuat hükümlerine uyulacağı belirtilmiştir. Kesin teminat mektubunun süresiz olarak alınması hususu, teminat süresinin belirlenmesi zaruretini ortadan kaldırmadığından, teminat süresinin işe ait sözleşmeye yazılması suretiyle kesin kabul tarihi belirlenmeli ve kesin teminat mektuplarının meriyet süresinde de kesin kabul tarihi esas alınmalıdır.
Geçici kabul ile kesin kabul arasında geçen süre olan teminat süresinin, yapım işi ihaleleri sözleşmelerinde sarih bir şekilde belli edilerek kesin kabulün gecikmesine sebep olabilecek hallerin önüne geçilmesi gerekmektedir.