|
ÖZET: Yapım işlerine ilişkin sigorta poliçelerinin, iş artışları veya fiyat farkı ödenmesi durumlarında güncellenmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. İlgili raporda, Kamu İdaresi tarafından ihale edilen bir yapım işinde, toplam hakediş tutarının poliçedeki sigorta bedelini aştığı durumlarda all risk sigorta bedelinin artırılmadığı görülmüştür. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, yüklenicilerin işyerlerini çeşitli risklere karşı sigortalama yükümlülüğünü açıkça belirtmektedir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde de, yüklenicilerin, işin süresi boyunca oluşabilecek doğal afetler ve diğer risklere karşı sigorta yaptırma zorunluluğu vurgulanmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, Kamu İdaresi’nin ihale ettiği bazı işlerde, toplam hakediş bedelinin poliçedeki sigorta tutarını aşmasına rağmen poliçe bedelinin artırılmadığı tespit edilmiştir. İdare, bu durumu gerekçelendirmeye çalışsa da, belirtilen yapım işinin farklı olduğu ve gerekli revizelerin yapılmadığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, Kamu İdaresi’nin yapım işlerine dair sigorta poliçelerinin, fiyat farkları ve iş artışları sonucunda güncellenmesi gerektiği, aksi takdirde yasal yükümlülüklerin ihlal edileceği ortaya çıkmaktadır. Bu durum, sigorta süresinin uzatılması gerekliliğini de beraberinde getirmektedir. |
BULGU: Yapım İşlerine İlişkin Bütün Riskler Sigorta Poliçelerinin İş Artışı Olduğu veya Fiyat Farkı Ödendiği Durumlarda Revize Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından ihalesi yapılan yapım işinde fiyat farkı ödenmesi ve iş artışı yapılması nedenleriyle kümülatif hakediş tutarının poliçedeki sigorta bedelini aştığı durumlarda all risk sigorta bedelinin artırılmadığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İş ve işyerinin sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinde; yapım işlerinde yüklenicinin, işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorunda olduğu hükmü yer almaktadır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve İşyerlerinin Korunması ve Sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında; yüklenicinin, işyerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu yapım işinin korunmasından 43’üncü madde hükümleri dikkate alınmak şartı ile işe başlama tarihinden kesin kabul tarihine kadar sorumlu olduğu, bu sebeple yüklenicinin, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 9’uncu maddesi hükümleri dâhilinde; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler)”; geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorunda olduğu hükmü yer almaktadır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin aynı maddesinin ikinci fıkrasında ise, fiyat farkları dahil ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresinin ihalesini yaptığı yapım işinde, fiyat farkları hariç iş artışları ile 124.000.000,00 TL’ye ulaşan toplam hakediş bedelinin poliçedeki 117.770.000,00 TL sigorta tutarını aşmasına rağmen poliçe bedelinin artırılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi her ne kadar cevabında ihale edilen Kanlıkavak Parkı Basketbol Sahası ve Hasan Doğan Futbol Sahası Sentetik Çim Yenilenmesi Yapım İşinde fiyat farkı ödenmesi, iş artışı yapılması, süre uzatımı verilmesi veya cezalı çalışma olmadığından, sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılmasının gerekmediğini beyan etmiş olsa da, bulguda yer alan yapım işinin cevapta belirtilen yapım işi olmadığı, söz konusu işin “Yenikent Kapalı Pazaryeri ve Kültür Merkezi” yapım işi olduğu ve fiyat farkları hariç iş artışları ile ödenen toplam hakediş bedelinin zeyilname ile revize edilmediği açıktır.
Kamu İdaresi tarafından yapım işlerine ait poliçelerdeki sigorta bedellerinin fiyat farkları ve iş artışları sonucunda aşılması durumunda, zeyilname ile bu bedellerin artırılması, poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin uzatılmasını gerektiren bir durumun ortaya çıkması halinde ise sigorta süresinin uzatılması gerekmektedir.