|
ÖZET: Yapım işlerine ilişkin geçici hakedişlerde, %5 kesin hesap kesintisinin yapılmadığı veya teminat mektubu alınmadığı tespit edilmiştir. Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin 30. maddesinin ilgili dipnotunda, işin devamı süresince kesin hesapların düzenlenmesi gerektiği belirtilmektedir. Bu bağlamda, tamamlanmış ancak kesin hesabı idareye sunulmamış imalatlar için %5 oranında teminat mektubu alınması zorunludur. Eğer yüklenici teminat mektubu vermezse, bu imalatların bedelinin %5’i kesilecektir. Kesin hesaplar idare tarafından onaylanmadıkça, teminat mektubu iade edilmez.
Tip Sözleşme’deki bu düzenleme, yüklenicilerin kesin hesapları zamanında çıkartmalarını teşvik ederken, aynı zamanda idarenin de tamamlanmış imalatlar açısından güvence altında olmasını sağlamayı amaçlamaktadır. Ancak, birim fiyat usulü ile yapılan yapım sözleşmelerinin geçici hakedişlerinde, bu kurallara uyulmadığı ve gerekli kesintilerin yapılmadığı gözlemlenmiştir. Bu durum, idarenin mali güvenliğini tehdit eden bir durum olarak değerlendirilmektedir. |
BULGU: Yapım İşlerine İlişkin Geçici Hakedişlerden %5 Kesin Hesap Kesintisi Yapılmaması veya Teminat Mektubu Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Yapım işlerine ilişkin geçici hakkedişlerden, %5 kesin hesap kesintisinin yapılmadığı veya teminat mektubu alınmadığı görülmüştür.
Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşmenin 30 uncu maddesinin (25) numaralı dipnot kısmında, birim fiyat sözleşmelerde madde metni aşağıdaki gibi düzenlenecektir:
“Madde 30-İşin devamı sırasında kesin hesapların yapılması
30.1….
30.2. Düzenlenen hakedişlerde; tamamlanmış, ancak kesin hesabı İdareye verilmemiş imalatlara ait tutarların %5’i karşılığında teminat mektubu alınır ve kesin hesaplar İdare tarafından onaylanmadıkça bu teminat mektubu iade edilmez. Yüklenicinin teminat mektubu vermemesi durumunda ise kesin hesabı İdareye verilmemiş imalatlara ait tutarların % 5’i tutulur ve kesin hesaplar İdare tarafından onaylanmadıkça bu tutarlar ödenmez. İşin devamı sırasında yüklenicinin hakedişlerden yapılan kesintiler karşılığında teminat mektubu vermesi durumunda idare hesabında tutulan tutar yükleniciye ödenir. Kesin hesapların tamamlanması için alınan teminatlar haczedilemez ve bunların üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.”
denilmektedir.
Tip Sözleşmedeki düzenlemeyle, yükleniciyi düzenli olarak kesin hesapları çıkartmaya sevk etmek yanında, tamamlanan ancak kesin hesabı çıkarılmayan imalatlar bakımından idareyi emniyet altına almak amaçlanmıştır.
Birim fiyatlı tüm yapım işleri sözleşmelerinde yer alan söz konusu hükme göre, düzenlenen hakedişlerde kesin hesabı idareye verilmemiş imalatlara ait tutarların %5’i oranında teminat mektubu alınması, yüklenicinin teminat mektubu vermemesi durumunda, kesin hesabı yapılmayan imalat bedelinin %5’i kadar kesinti yapılması gerekmektedir.
Tip Sözleşmenin söz konusu hükmüne rağmen, İdarenin birim fiyat usulü ile yapılan yapım sözleşmelerinin geçici hakedişlerinde, %5 kesinti yapılmadığı veya teminat mektubu alınmadığı görülmüştür.