ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyelerinde yapımı devam eden veya tamamlanan yatırımların muhasebeleştirilmesinde bazı eksiklikler tespit etmiştir. Yapım aşamasındaki maddi duran varlıklar için malzeme, işçilik ve genel giderlerin doğrudan ilgili duran varlık hesabına kaydedildiği, bu durumun 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’na uygun olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, geçici kabulü yapılmış yatırımların da ilgili hesaplara aktarılmadığı gözlemlenmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 204. maddesi, yapımı süren maddi duran varlıkların izlenmesi için 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nın kullanılmasını öngörmektedir. Bu hesap, geçici kabul işlemi gerçekleştirilene kadar harcamaların izlenmesini sağlamalıdır. Ancak, uygulamada bazı maddi duran varlıkların geçici kabul öncesinde ilgili hesap yerine doğrudan duran varlık hesabında izlendiği ve geçici kabulü yapılmış sosyal tesislerin ise hâlâ 258 hesapta tutulduğu tespit edilmiştir.

Kamu idaresinin 2023 yılı itibarıyla bu bulgulara yönelik düzeltici adımlar atmaya başladığı ifade edilse de, bu hataların 2022 yılı mali tablolarını olumsuz etkilediği anlaşılmaktadır. Yapımı süren maddi duran varlıklar için harcamaların, geçici kabul işlemi gerçekleştirilene kadar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda izlenmesi ve kabul sonrası ilgili duran varlık hesabına aktarılması gerekmektedir.

BULGU: Yapımı Süren veya Yapımı Tamamlanmış Olan Yatırımların İlgili Hesaplarda İzlenmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü malzeme ve işçilik giderleri ile genel giderlerin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’na alınmadan doğrudan ilgili duran varlıklar hesabına alınarak muhasebeleştirildiği, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilen ve geçici kabulü yapılmış olan yatırımların ise ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının niteliğini tanımlayan 204 üncü maddesinde bu hesabın; yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılacağı hususu düzenlenmiştir.
Buna göre yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmesi, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabındaki tutarların geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte veya iş fiilen tamamlandığı tarihte bu hesaptan çıkartılıp ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması gerekmektedir.
Uygulamada yapımı süren bazı maddi duran varlıklar için geçici kabulden önce yapılan madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı yerine ilgili duran varlık hesabında izlendiği, diğer taraftan geçici kabul işlemi yapılmış olan sosyal tesise ilişkin madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmeye devam edildiği ve bu yatırımın ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılmadığı tespit edilmiştir.
Her ne kadar kamu idaresi tarafından 2023 yılı itibariyle bulgu doğrultusunda işlem tesis edilmeye başlandığı belirtilmiş olsa da, söz konusu hata 2022 yılı mali tablolarını etkilemiştir.
Yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin geçici kabul işlemi yapılıncaya kadar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda izlenmesi, geçici kabulü yapıldıktan sonra ise ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması gerekmektedir.