|
ÖZET: Yapımı süren yatırımların izlenmesinde önemli bir eksiklik tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde, 258 – Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nın kullanılmadığını ve bu nedenle maddi duran varlıklar için yapılan harcamaların doğrudan giderleştirildiğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere göre, bu hesap, yapımı devam eden varlıkların maliyetlerini izlemek için zorunlu olarak kullanılmalıdır.
İlgili mevzuat, geçici kabul işlemi yapılmadan önce yapılan harcamaların 258 – Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda izlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ancak yapılan incelemeler, bazı maddi duran varlıklar için bu harcamaların doğrudan giderleştirildiğini göstermektedir. Bu durum, muhasebe işlemlerinin doğru yürütülmesi ve mali tabloların güvenilirliğinin sağlanması açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir. Denetim sonucunda, idare tarafından yapılan açıklamada, harcamaların 258 – Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’na kaydedilmesi uygulamasına geçildiği belirtilmiştir. Ancak, bu uygulamanın mevzuata uygunluğunu kanıtlayacak belgelerin sunulmadığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, yapımı süren maddi duran varlıklar için harcamaların izlenmesi ve geçici kabul sonrası ilgili hesaplara aktarılması gerekliliği önem arz etmektedir. |
BULGU: Yapımı Süren Yatırımların İlgili Hesaplarda İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Yapımı devam eden maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde, malzeme ile işçilik ve genel giderlere ilişkin harcamaların izlenmesi için kullanılması gereken 258- Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının kullanılmadığı, söz konusu giderlerin ilgili varlık hesabına aktarılmayarak doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 204’üncü maddesinde; “Bu hesap, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır” denilerek hesabın tanımı yapılmış; “Hesabın işleyişi” başlıklı 205’inci maddesinde ise, bu hesaba yapılacak borç ve alacak kayıtları düzenlenerek gerek yılı içerisinde gerekse yıllara sari olarak yapımı süren ve tamamlandığında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacak tutarların bu hesaba borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan giderler geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihe kadar 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmeli, geçici kabule ilişkin tutanak idarece onaylandığı zaman ise söz konusu giderler 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabından ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılmalıdır.
Yapılan incelemede, yapımı süren bazı maddi duran varlıklar için geçici kabulden önce yapılan madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı yerine doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Muhasebenin izleme ve bilgi verme fonksiyonunu tam olarak yerine getirebilmesi, edinilen varlıkların maliyetine ilişkin bilgilerin doğru bir şekilde mali tablolara yansıtılmasını teminen, hesapların doğru kullanılması önem arz etmektedir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; yapımı süren maddi duran varlıklar için geçici kabulden önce yapılan madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin doğrudan giderleştirilmek yerine 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmesi uygulamasına başlandığı ifade edilmiştir. Ancak uygulamanın mevzuatına uygun olarak belirtildiği şekilde yapıldığına yönelik herhangi bir kanıtlayıcı belge gönderilmemiştir.
Sonuç olarak, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin geçici kabul işlemi yapılıncaya kadar 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda izlenmesi, geçici kabulü yapıldıktan sonra ise ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması gerekmektedir.