|
ÖZET: Yarıyıl sınav dönemlerinde ders veren öğretim elemanlarının ek ders ücretlerinin hesaplanmasında, haftalık ders yükünün göz önünde bulundurulmadığı tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na göre, öğretim üyeleri ve görevlileri belirli bir haftalık ders yüküne tabi olup, bu yükün tamamlanması gerekmektedir. Ancak, yaz ve yarıyıl tatillerinde yapılan eğitim faaliyetleri için bu yükün dikkate alınmadığı belirtilmiştir. Yılsonu sınavlarının devam ettiği dönemlerde ise, bu durumun geçerli olmadığı ve ek ders ücretlerinin hesaplanmasında zorunlu ders yükünün göz önünde bulundurulması gerektiği vurgulanmıştır.
Galatasaray Üniversitesi’nde yapılan incelemelerde, dönem sonu sınavları sırasında öğretim elemanlarının zorunlu ders yükü dikkate alınmadan ek ders ücreti hesaplandığı ortaya çıkmıştır. Kamu idaresi, bu durumun aksine, zorunlu ders yükünün dikkate alındığını belirtse de, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’na göre tezsiz yüksek lisans programları kapsamındaki derslerin de ek ders ücreti hesaplamasında dikkate alınması gerektiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, dönem sonu sınavlarının eğitim sürecinin bir parçası olduğu ve tatil dönemi olarak kabul edilmediği göz önüne alındığında, öğretim elemanlarının ek ders ücretlerinin hesaplanmasında zorunlu ders yükünün dikkate alınması gerektiği değerlendirilmektedir. |
BULGU: Yarıyıl Sınav Dönemlerinde Ders Veren Öğretim Elemanlarının Ek Ders Ücreti Hesabında Ders Yükünü Doldurma Şartının Aranmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Dönem sonu sınavlarının gerçekleştirildiği tarihlerde ders vermeye devam eden öğretim elemanlarına ödenecek ek ders ücretinin hesabında, haftalık ders yükünün dikkate alınmadığı tespit edilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Çalışma esasları” başlıklı 36’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında; öğretim üyesinin, kadrosunun bulunduğu yükseköğretim birimi ile sınırlı olmaksızın ve ihtiyaç bulunması halinde görevli olduğu yükseköğretim kurumunda haftada asgari on saat, öğretim görevlisinin haftada asgari on iki saat ders vermekle yükümlü olduğu, beşinci fıkrasında rektör, rektör yardımcısı, dekan, enstitü ve yüksek okul müdürlerinin ders verme yükümlülüğünün bulunmadığı, başhekimler, dekan yardımcıları, enstitü ve yüksekokul müdür yardımcıları ve bölüm başkanlarının ise haftada asgari beş saat ders vermekle yükümlü oldukları, hükümleri bulunmaktadır.
2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun “Ek ders ücreti” başlıklı 11’inci maddesinin birinci fıkrasında; 2547 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesine göre haftalık okutulması mecburi ders yükü saati dışında, kısmi statüde bulunanlar dahil öğretim elamanlarına görev ünvanlarına göre Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer faaliyetler için bu ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödeneceği, son fıkrasında yaz ve yarıyıl tatillerinde yapılan öğretim için verilecek ek ders ücretinin hesabında ders yükünün dikkate alınmayacağı düzenlenmiştir.
16.09.2005 tarihli Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurul toplantısında alınan karar ile yürürlüğe konulan “Ders Yükü Tespiti ve Ek Ders Ücreti Ödemelerinde Uyulacak Esaslar”ın 1’inci maddesinin (b) fıkrasında; yaz ve yarıyıl tatillerinde yapılan eğitim-öğretim faaliyetleri için ödenecek ek ders ücretinin tespitinde, haftalık ders yükünü doldurmuş olma koşulunun aranmayacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; öğretim elemanlarının ek ders ücretine hak kazanabilmeleri için öncelikle, (maaş karşılığı) vermekle yükümlü oldukları haftalık zorunlu ders yükünü doldurmuş olmaları gerekmektedir. Diğer taraftan, yaz ve yarıyıl tatili dönemlerinde ders yükü aranmaksızın yapılan her bir ders için ek ders ödemesi yapılması mümkün olmakla birlikte, final sınavlarının devam ettiği dönemde henüz yaz/yarıyıl tatili başlamamış olduğundan, bu dönemler için öğretim elemanlarına haftalık zorunlu ders yükünü tamamlamadan ek ders hesaplanması mümkün değildir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Mülga Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 29.03.2017 tarihli ve 45516914-110.04.07-(831.107)-3111 sayılı görüş yazısında da; yılsonu sınavlarının yapıldığı tarihlerin yarıyıl tatili ve yılsonu tatilinin bir parçası olarak kabul edilme imkanının bulunmadığı, zira bu dönemde eğitim öğretim faaliyetinin bir parçası olan sınavlar devam ettiğinden öğrenciler için tatilin henüz başlamadığı, bu sebeple de yarıyıl/yılsonu sınavlarının yapıldığı dönemlerde yapılacak olan ek ders ücretlerinin hesabında haftalık zorunlu ders yükünün dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; Galatasaray Üniversitesinde dönem sonu sınavlarının gerçekleştiği tarihlerde öğretim elemanlarının haftalık zorunlu ders yükü dikkate alınmaksızın ek ders ücreti hesaplaması yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında; Galatasaray Üniversitesi bünyesinde ders veren öğretim elemanlarının verdikleri derslerin ek ders ücretleri hesaplanırken yarıyıl sonlarında final sınavlarının yapıldığı tarihlerde zorunlu ders yükünün dikkate alındığı, 2024-2025 öğretim yılı güz yarıyıl sonu final sınavları döneminde zorunlu ders yükü dikkate alınmadan herhangi bir ek ders ücreti hesaplaması ve ödemesi yapılmadığı ifade edilerek bulguya iştirak edilmemiştir.
İdare tarafından sınav dönemlerinde öğretim elemanlarının ek ders ücreti hesaplanırken zorunlu ders yüklerinin dikkate alındığı ifade edilmişse de 2547 sayılı Kanun’un ek 27’nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemeye göre tezsiz yüksek lisans programlarından alınan öğretim ücretlerinden akademik personele ödenecek kısmın, 2914 sayılı Kanun’un 11’inci maddesi hükümleri dikkate alınarak hesaplanması gerekmektedir. Dolayısıyla tezsiz yüksek lisans programları kapsamında verilen dersler de 2914 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilerek ek ders ücreti hesabında dikkate alınmalıdır. Galatasaray Üniversitesinde yarıyıl sonu final dönemlerinde devam eden tezsiz yüksek lisans dersleri için ek ders ödemesi yapılmış ancak aynı dönemin ek ders ücreti hesabında zorunlu ders yükü dikkate alınmamıştır. Dolayısıyla İdare cevabının, sınav dönemlerinde devam eden tezsiz yüksek lisans derslerine ait ek ders hesaplamaları için geçerliliği bulunmamaktadır.
Sonuç olarak; eğitim öğretim sürecinin ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilmesi gereken ve tatil döneminden sayılmayan dönem sonu sınav dönemlerinde, öğretim elemanlarının verdikleri derslerin ek ders ücreti hesaplanırken, zorunlu ders yükünün de dikkate alınması gerektiği değerlendirilmektedir.