ÖZET: Kamu İhale Kurulu, davacı şirketin ihale dışı bırakılmasına ve geçici teminatının gelir kaydedilmesine ilişkin işlemin iptaline karar vermiştir. Yapılan incelemede, davacı şirketin teklif mektubunu imzalayan kişinin, ihale tarihindeki yasaklı durumu nedeniyle teklif veremeyeceği tespit edilmiştir. Ancak, bu yasaklama kararının, davacı şirketin vekil tayin ettiği kişi tarafından açılan bir dava ile iptal edildiği ve dolayısıyla yasaklamanın geçersiz hale geldiği belirlenmiştir.

Kurul, bu durumun, ihale dışı bırakma işleminin dayanağını ortadan kaldırdığını ve dolayısıyla hukuka aykırı olduğunu vurgulamıştır. İdare Mahkemesi’nin kararının, yasaklama kararının iptali ile sonuçlanması, Kamu İhale Kurulu’nun işlemlerinin de bu mahkeme kararına uygun olarak düzeltilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, davacı şirketin ihale dışı bırakılmasına yönelik işlemler geri alınmış ve iptal edilmiştir.

Karar no 2017/MK-369
Karar tarihi 16.08.2017
Toplantı No 2017/040
Gündem No 66
Gündem Konusu 2013/168526 İhale Kayıt Numaralı “178 Kalem Genel Ve Kadın Doğum Tıbbi Sarf Malzeme Alımı” İhalesi

Şanlıurfa İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 10.01.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen 2013/168526 İKN’li “178 Kalem Genel ve Kadın Doğum Tıbbi Sarf Malzemesi Alımı” ihalesinde, istekli Amaç Hast. ve Orto. Ürn. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklif mektubunu vekâleten imzalayan şahsa vekâlet veren şirket müdürünün kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olduğu gerekçesiyle ihale dışı bırakılmasına, geçici teminatının gelir kaydedilmesine ve kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verilmesi üzerine adı geçen istekli tarafından 17.03.2014 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş ve Kurulca alınan 30.04.2014 tarihli ve 2014/UM.III-1952 sayılı kararla “Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Bunun üzerine, Amaç Hast. ve Orto. Ürn. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararındaki başvuru sahibinin geçici teminatının gelir kaydedilmesine yönelik kısmın iptali istemiyle açılan davada Ankara 1. İdare Mahkemesi tarafından 28.01.2015 tarihli ve E:2014/2128, K:2015/131 sayılı kararla “davanın reddi” kararı alınmıştır.

Sonrasında yapılan itiraz incelemesi sonucunda Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. Kurulunun 27.01.2016 tarihli ve E:2015/6556, K:2016/249 sayılı kararıyla “itiraz isteminin kabulüne, Ankara 1. İdare Mahkemesi’nce verilen 28/01/2015 gün ve E:2014/2128, K:2015/131 sayılı kararın bozulmasına; 2577 sayılı Yasanın 45/4 maddesi uyarınca, heyet halinde karar verilmek üzere dava dosyasının Mahkemesine iadesine” karar verilmiş, bu karar Mahkeme kararının usulden bozulmasına ilişkin olduğundan Kurum tarafından herhangi bir işlem tesis edilmeyerek Ankara 1. İdare Mahkemesinin kararı beklenilmiş, sonrasında da Ankara 1. İdare Mahkemesi tarafından 28.10.2016 tarihli ve E:2016/3198, K:2016/2925 sayılı kararla yine “davanın reddine” karar verilmiştir.

Bu son karara ilişkin istinaf incelemesi sonucunda ise, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesinin 05.07.2017 tarihli ve E:2017/423, K:2017/520 sayılı kararıyla “…Dava, Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Kurumu Şanlıurfa İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği’nce 2013/168526 ihale kayıt numarası ile yapılan “178 Kalem Genel ve Kadın Doğum Tıbbi Sarf Malzeme Alımı” ihalesine katılan davacı şirket hakkında Kamu İhale Kurulu’nca tesis edilen 30.04.2014 tarih ve 2014/UM.III-1952 sayılı kararın iptali istemiyle açılmıştır.

…

Anılan Yasa hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, şeffaf, dürüst ve objektif olarak bir ihalenin gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik olarak, ihale tarihi itibarıyla haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı bulunanların doğrudan ya da dolaylı olarak kendileri veya başkaları adına ihalelere katılmaları uygun bulunmamış, bu kişilerin kendileri adına katılımları hâlinde, ihale dışı bırakılacağı ve geçici teminatlarının gelir kaydedileceği, vekâleten diğer bir istekli adına ihaleye katılımları halinde de, teklif sahibi istekli hakkında da aynı yaptırımın uygulanacağı belirlenmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacı şirketin Şanlıurfa İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğince 10.01.2014 tarihinde yapılan “178 Kalem Genel ve Kadın Doğum Tıbbi sarf Malzemesi Alımı” ihalesine davacı şirket adına 02.01.2014 tarihinde şirketin ortağı ve şirket müdürü olan “İsmail Öğüt” tarafından vekil tayin edilen kişi tarafından birim fiyat teklif mektubu ve birim fiyat teklif cetveli vekaleten imzalanarak ihaleye teklif sunulduğu, vekil tayin eden şirket ortağı ve müdürünün ihale tarihi itibarıyla kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olduğu gerekçesi ile davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatının irat kaydedilmesine ve bir yıl süreyle kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına dava konusu işlemle karar verildiği anlaşılmıştır.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle davacı şirket adına ihaleye katılım için sunulan teklif mektubunu ve birim fiyat teklif cetvelini imzalayan şahsa yetki veren kişinin 09.11.2013-09.11.2014 döneminde yasaklı olması nedeniyle ihaleye teklif veremeyeceği açık olmakla birlikte; söz konusu kişinin dava konusu işlem tesis edilirken dayanak alınan yasaklama işlemine karşı Ankara 15. İdare Mahkemesinde dava açtığı, anılan mahkemenin 30.09.2014 tarih ve E:2014/393, K:2014/1222 sayılı kararı ile “sözleşmenin 10.3.1. maddesine göre idare tarafından malzeme teslimatının idarenin isteği üzerine istenilen zamanda yapılacağı anlaşılmakla birlikte, ihtiyaç duyulan malzemelerin idare tarafından 03.07.2013 gün ve 8014 sayılı yazıyla davacı firmadan istenildiği ve bu talep yazısının davacı firmaya 26.07.2013 tarihinde ulaştığı, ancak bu tarihten önce tesis edilen 23.07.2013 gün ve 8859 sayılı ihtar yazısının 27.07.2013 tarihinde tebliğ edildiği hususları birlikte dikkate alındığında idarenin malzeme talebini içeren yazının tebliği üzerine davacının edimini makul bir sürede ya da ilgili idarece tanınacak bir sürede yerine getirmesi beklendikten ve şayet bu süre sonunda teslimat yapılmaz ise ihtar yazısı yazılması gerekirken bu husus gözardı edilerek sözleşme hükümlerine uyulmadığından bahsetmeye hukuken olanak bulunmamaktadır. Bu durumda, davacıların bir yıl süre ile tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, temyizi üzerine Danıştay Onüçüncü Dairesinin 09.03.2015 tarih ve E:2014/5259, K:2015/933 sayılı kararı ile onandığı ve karar düzeltme isteminin de reddine karar verildiği dikkate alındığında, istinafa konu kararın verildiği tarih itibariyle; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte mevcut olmakla birlikte dayanak alınabilecek bir işlemden söz edilememektedir.

Bu durumda, dava konusu işleme dayanak oluşturan; uyuşmazlığa konu ihaleye, şirket ortağı ve şirket müdürü olarak vekil tayin ettiği kişi aracılığıyla teklif sunulmasını sağlayan “İsmail Öğüt” hakkında verilen bir yıl süreli yasaklama kararının yargı kararı ile ortadan kalkması sebebiyle dayanaksız kalan dava konusu işlemde ve bu işleme karşı açılan davanın reddine ilişkin olarak verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile Ankara 1. İdare Mahkemesi’nce verilen 28/10/2016 tarih ve E:2016/3198, K:2016/2925 sayılı kararın kaldırılmasına; 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu işlemin iptaline…” kesin olarak karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1) Kamu İhale Kurulunun 30.04.2014 tarihli ve 2014/UM.III-1952 sayılı kararının iptaline,

2) 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince, başvuru sahibinin ihale dışı bırakılmasına, geçici teminatının gelir kaydedilmesine ve kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin işlemlerin geri alınması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine,


Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi