| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bir belediye şirketi, vergi ve prim borçlarını zamanında ödemediği için toplamda 97.348,50 TL ilave maliyetle karşılaşmıştır. Türk Ticaret Kanunu’nun 18. maddesi gereği, şirketin mali idaresinde gerekli özenin gösterilmediği ve profesyonel yönetim anlayışına aykırı hareket edildiği tespit edilmiştir. Zamanında ödenmeyen yükümlülükler, gecikme faizi ve zammı gibi ek mali yükümlülüklere yol açmaktadır. |
BULGU: Yasal Yükümlülüklerin Zamanında Yerine Getirilmemesi ve Bu Nedenle İlave Masraflara Katlanılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin vergi ve prim borcu gibi bazı ödemelerin zamanında ödenmemesi nedeniyle gecikme bedeli, faiz, gecikme zammı gibi ilave maliyetlere katlandığı görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 18’inci maddesinde her tacirin, ticaretine ait bütün işlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Söz konusu hüküm doğrultusunda, her tacirin öngörülü, konusunu bilen, hukuki ve fiili durumları kavrayabilme özelliklerine sahip olması gerekmektedir. Basiretli iş adamı kavramı iyi niyeti de içine almakla birlikte, iyi niyetten de öte tedbirli bir hareketi, vasat bir şahıstan daha fazla özen gösterme gereğini, ticari hayatın gereklerini ve teamüllerini iyi bilmeyi ve gelecekteki şartları tahmini de ifade etmektedir.
Yapılan incelemeler şirketin 2022 yılı içerisinde vergisel yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle 65.151,50 TL SGK mevzuatına yönelik yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle ise 32.197 TL idari para cezası ödediği görülmüştür.
Şirketin ilgili dönemde idari para cezaları ve gecikme cezası ödemeleri ile karşılaştığı anlaşıldığından, Şirketin mali idaresi açısından gerekli özenin gösterilmediği, nakit akışını değişen koşullara göre ayarlayamadığı ve dolayısıyla gerek profesyonel yönetim anlayışına gerekse 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun basiretli bir tüccar gibi hareket edilmesi hükmüne aykırı davranıldığı değerlendirilmektedir.
Söz konusu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre gecikme faizi, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun’a göre gecikme zammı gibi fer’i alacakların doğmasına ve Şirketin ilave mali yük altına girmesine sebebiyet vermektedir. Bu nedenle kanunen zorunlu ödemelerin vadelerine dikkat edilmesi ve ödemelerin geciktirilmeksizin yapılması önem arz etmektedir.