|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, bir belediye şirketinin yasal yükümlülüklerini zamanında yerine getirmemesi nedeniyle ek maliyetler üstlendiğini ortaya koymaktadır. Şirketin vergi ve prim borçlarının gecikmesi, gecikme faizi ve zammı gibi ilave masraflara yol açmıştır. Türk Ticaret Kanunu’nun 18. maddesi, her tacirin ticari faaliyetlerinde dikkatli ve özenli davranması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, iş adamlarının hukuki ve fiili durumları iyi kavrayabilmesi, öngörülü ve tedbirli bir yaklaşım sergilemesi beklenmektedir.
Ayrıca, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca, işverenlerin prim ödemelerini belirli süreler içinde gerçekleştirmeleri gerekmektedir. Vergi yükümlülükleri de benzer şekilde, ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenen süreler içerisinde yerine getirilmelidir. Şirketin, 2024 yılı içinde bu yükümlülükleri yerine getirmemesi, ilave maliyetler doğurmuş ve kamu idaresi durumu tespit ederek gerekli işlemleri başlatacağını bildirmiştir. Yasal yükümlülüklerin zamanında yerine getirilmesi, şirketin mali menfaatlerinin korunması açısından kritik öneme sahiptir. Bu nedenle, belirlenen süreler içinde ödemelerin yapılması, ek maliyetlerin önlenmesi açısından büyük bir gereklilik teşkil etmektedir. |
BULGU: Yasal Yükümlülüklerin Zamanında Yerine Getirilmemesi ve Bu Nedenle İlave Masraflara Katlanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin vergi ve prim borcu gibi bazı ödemelerin zamanında ödenmemesi nedeniyle gecikme faizi, gecikme zammı gibi ilave maliyetlere katlandığı görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 18’inci maddesinde her tacirin, ticaretine ait bütün işlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Söz konusu hüküm doğrultusunda, her tacirin öngörülü, konusunu bilen, hukuki ve fiili durumları kavrayabilme özelliklerine sahip olması gerekmektedir. Basiretli iş adamı kavramı iyi niyeti de içine almakla birlikte, iyi niyetten de öte tedbirli bir hareketi, vasat bir şahıstan daha fazla özen gösterme gereğini, ticari hayatın gereklerini ve teamüllerini iyi bilmeyi ve gelecekteki şartları tahmini de ifade etmektedir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında işverenlerin prim ödeme işlemleri; Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran işverenlerin, bir ay içinde çalıştırdıkları sigortalıların prime esas kazançları üzerinden hesaplanacak sigortalı hissesi prim tutarlarını sigortalıların ücretlerinden keserek, kendi hissesine isabet eden prim tutarlarını da bu tutarlara ekleyerek en geç takip eden ay/dönemin sonuna kadar Kuruma ödemeleri şeklinde gerçekleşmektedir.
Benzer şekilde; vergisel ödeme yükümlülüklerinin ilgili mevzuatında/düzenlemelerinde ödeme yükümlülüklerine ilişkin süreler belirlenmiştir. Bu süreler içerisinde ödeme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi durumunda gecikme zammı/faizi gibi uygulamalar bulunmaktadır.
Yapılan incelemelerde, Şirketin 2024 yılı içerisinde vergi ve SGK mevzuatına yönelik yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle gecikme faizi ve gecikme zammı gibi ilave maliyetlere katlandığı görülmüştür.
Kamu İdaresi tespitimize iştirak etmiş olup, gerekli işlemlerin tesis edileceğini bildirmiştir.
Söz konusu yükümlülüklerin zamanında yerine getirilmemesi, Şirketin ilave mali yük altına girmesine sebep olduğundan dolayı mevzuatta belirtilen süreler çerçevesinde ödemekle yükümlü olunan tutarların zamanında ilgili kurumlara yatırılması şirket menfaatinin korunması açısından önem arz etmektedir.