| ÖZET: Sayıştay Denetim Raporu’ndan elde edilen sonuçlar, Orman Genel Müdürlüğü görev alanında yer alan yayla alanlarının bir kısmında vaziyet planının yapılmadığı, bina ve tesislerin sabit kıymete alınmadığı ve sabit kıymete alınan bina ve tesislerin kullanıcı tespitlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 17’inci maddesine göre yayla alanlarının belirlenmesi, ilan edilmesi, kayıt altına alınması, her türlü bina ve tesislerin mevcut haliyle vaziyet planında gösterilmesi, sabit kıymetlere alınması, kullanıcılarının tespit edilmesi gerektiği belirtilmiştir. İlan edilen 525 yaylada, 141 sayfası iptal edildiği, 103 sayfası revize edildiği, 384 sayfası kalan yayla sayısının, 341 sayfasında sabit kıymet alındığı, 361 sayfasında vaziyet planı yapıldığı ve 447 sayfasında kullanıcı tespiti yapılan tespit edilmiştir. Dolayısıyla, döner sermaye işletmelerinin gelir kaybına uğramasının önüne geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. |
BULGU: Yayla Alanlarında Taşınmazlara Ait Vaziyet Planlarının İşlenmesi, Sabit Kıymetlere Alınması ve Kiracı Tespitlerinin Tamamlanmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Orman Genel Müdürlüğü görev alanında yer alan ve Bölge Müdürlükleri bazında ilan edilmiş yayla alanlarının bir kısmında vaziyet planının yapılmadığı, bina ve tesislerin sabit kıymete alınmadığı ve sabit kıymete alınan bina ve tesislerin kullanıcı tespitlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
6831 sayılı Orman Kanunu’nun 17’inci maddesi gereğince yayla alanlarının belirlenmesi, ilan edilmesi, kayıt altına alınması, her türlü bina ve tesislerin mevcut haliyle vaziyet planında gösterilmesi, sabit kıymetlere alınması, kullanıcılarının tespit edilmesi, vaziyet planına göre bir yıl içinde talebi halinde kiraya verilmesi, kullanıcısı tarafından kiralanamayan bina ve tesislerin yıkılması, ayrıca kiralanan bina ve tesislere yönelik eksiklerin giderilmesi yönünde düzenlemelere gidilmiştir. Ayrıca, 2013 yılında yayımlanan “Devlet Ormanlarındaki Yayla Alanlarının Tespiti ve İdaresi Hakkında Yönetmelik”, yaylacılık maksadıyla yerleşim yeri olarak kullanılan alanların, kullanım bütünlüğü de dikkate alınarak tespiti ve yayla alanı olarak ilanı, yayla alanlarında bulunan her türlü bina ve tesislerin tespiti ve sabit kıymetlere alınması, işletilmesi, işlettirilmesi, bu bina ve tesislerin vaziyet planına işlenmesi, kullanıcılarının tespiti ile bunlara kiraya verilmesi, yayla alanlarında gerekli her tür ve ölçekteki planların yapılması, yaptırılması ve onaylanması ve diğer iş ve işlemlere ilişkin esas ve usulleri belirlemektedir.
Kurum, 43 adet yaylada mevcut bina tesislerin sabit kıymete alamadığını, 20 adet yaylada vaziyet planı yapılamadığını, 41 adet yaylada kullanıcı tespitlerinin bitirilemediğini, sabit kıymetlere alınan bina tesislerden 2.446 adedinin ise kiraya verilemediğini ifade etmiştir.
İlan edilen 525 adet yaylanın iptal sayısında, revize edilen yayla sayılarında, sabit kıymete alınan yayla sayısında, kullanıcı tespiti yapılan yayla sayılarında herhangi bir değişiklik olmadığı görülmüştür.
Sabit kıymete alınan yaylaların içerisindeki toplam 14.603 adet bina ve tesisten 12.157 adet bina ve tesisin kiralandığı, 2.446 adet bina ve tesisin ise kiralanamadığı tespit edilmiştir. 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 17’inci maddesinin birinci fıkrası gereğince kullanıcısı tarafından kullanıcı tespit tarihinden itibaren bir yıl içinde kiralanmayan bina ve tesislerin yıkılması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Sonuç olarak, toplam 141 yaylanın iptal edildiği, 103 yayla alanında revize yapıldığı, tespit edilen ve sabit kıymetlere alınan ancak bir türlü kiralanamayan yayla alanlarındaki bina ve tesislerle ilgili olarak başlatılan yasal düzenlemelerin olumsuz sonuçlandığı anlaşıldığından aşağıdaki tabloda görüleceği üzere toplam 384 yayla alanından;
– 20 adedinde vaziyet planının yapılmadığı,
– 43 adedinde mevcut bina ve tesislerin sabit kıymete alınmadığı,
– 50 adedinde bina ve tesislerin kullanıcı tespitlerinin yapılmadığı,
– 14.603 bina ve tesisten 2.446 tanesinin ise kiraya verilmediği
görülmüştür.
Kurum, yayla alanlarına yönelik vaziyet planlarının yapılması, mevcut bina ve tesislerin sabit kıymete alınması, bina ve tesislerin kullanıcı tespitlerinin yapılması hususlarında hiçbir işlem yapmadığını ifade etmiştir. Kiraya verilemeyen 2.446 bina ve tesislerin 2.395’e düşürüldüğü ancak buna ait bir bilgi ve belge sunulmadğı öte yandan ise kiralanan toplam 12.157 bina ve tesislerin sayısında herhangi bir değişikliğin olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca bir yıl içinde kiralanamayan bina tesislere yönelik başlatılan yasal çalışmaların da sonuçsuz kaldığı anlaşılmıştır.
Yayla alanlarının incelenmesinde tespit edilen hususlar ve eksiklikler geçmiş yıl Sayıştay Denetim Raporlarında da yer almıştır.
Orman idaresince sabit kıymetlere alınan 14.603 bina ve tesisten 2.446 tanesinin çeşitli nedenlerle kiraya verilemediği dolayısıyla döner sermaye işletmelerinin gelir kaybına uğramasının önüne geçilmesi ve yasal süresi geçenler hakkındaki “Devlet Ormanlarındaki Yayla Alanlarının Tespiti ve İdaresi Hakkında Yönetmelik” hükümlerinin yerine getirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Tablo 6: OGM Tarafından İlan Edilen Yaylalarla İlgili Tamamlanmış İdari İş ve İşlemler
| No | Bölgeler | İlan Edilen yayla Sayısı | İptal Edilen Yayla Sayısı | Revize Edilen Yayla Sayısı | İptal Sonrası Kalan Yayla Sayısı |
Sabit Kıymete Alınan Yayla Sayısı | Vaziyet Planı Yapılan Yayla Sayısı |
Kullanıcı Tespiti Yapılan Yayla Sayısı | Kiralama Yapılan Bina ve Tesis Sayısı | Kiralama Yapılmayan Bina ve Tesis Sayısı |
| 1 | Adana | 93 | 9 | 45 | 84 | 81 | 83 | 83 | 8.579 | 823 |
| 2 | Amasya | 32 | 11 | 0 | 21 | 21 | 21 | 21 | 148 | 92 |
| 3 | Ankara | 1 | 0 | 0 | 1 | 1 | 1 | 1 | 5 | 18 |
| 4 | Antalya | 19 | 0 | 0 | 19 | 19 | 19 | 14 | 76 | 128 |
| 5 | Artvin | 5 | 1 | 0 | 4 | 4 | 4 | 4 | 34 | 8 |
| 6 | Balıkesir | 1 | 0 | 0 | 1 | 1 | 1 | 1 | 162 | 0 |
| 7 | Bolu | 53 | 5 | 15 | 48 | 47 | 48 | 44 | 805 | 377 |
| 8 | Bursa | 1 | 0 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 20 | 1 |
| 9 | Erzurum | 12 | 7 | 0 | 5 | 5 | 5 | 5 | 47 | 17 |
| 10 | Eskişehir | 21 | 3 | 0 | 18 | 18 | 18 | 18 | 103 | 0 |
| 11 | Giresun | 56 | 35 | 1 | 21 | 20 | 21 | 20 | 207 | 18 |
| 12 | Isparta | 3 | 0 | 1 | 3 | 3 | 3 | 3 | 38 | 0 |
| 13 | Kahramanmaraş | 56 | 20 | 0 | 36 | 17 | 35 | 16 | 189 | 96 |
| 14 | Kastamonu | 6 | 1 | 0 | 5 | 5 | 5 | 5 | 26 | 9 |
| 15 | Kayseri | 22 | 0 | 0 | 22 | 22 | 22 | 22 | 0 | 648 |
| 16 | Konya | 36 | 35 | 0 | 1 | 1 | 1 | 1 | 47 | 0 |
| 17 | Kütahya | 8 | 7 | 0 | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 |
| 18 | Mersin | 28 | 0 | 22 | 28 | 28 | 28 | 28 | 748 | 20 |
| 19 | Sakarya | 34 | 0 | 0 | 34 | 34 | 34 | 34 | 789 | 188 |
| 20 | Trabzon | 38 | 7 | 18 | 31 | 13 | 13 | 13 | 134 | 3 |
| Toplam | 525 | 141 | 103 | 384 | 341 | 364 | 334 | 12.157 | 2.446 |
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA
İLİŞKİN İZLEME FORMU
| Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu |
| Bulgu Adı | Yıl/Yıllar | İdare Tarafından Yapılan İşlem |
Açıklama |
| Yayla Alanlarındaki Bina ve Tesislerin Bir Kısmının Vaziyet Planlarına İşlenmemesi, Sabit Kıymetlere Alınmaması ve Yasal Süre İçinde Kiracı Tespiti Yapılamayarak Gelir Kaybına Neden Olunması | 2020 | Kısmen Yerine Getirildi |
Bulgu konusu sorun 2021 yılında da devam ettiğinden bulgu konusu yapılmıştır. |