ÖZET: Yapılan denetimlerde, Büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin yazılım lisansları ve sertifika alımları ile program güncellemeleri için gerçekleştirdiği harcamaların 260-Haklar Hesabında izlenmediği ve doğrudan gider olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, bu hesabın hukuki tasarruflar ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi amacıyla kullanılmasını öngörmektedir. Yönetmelikte belirtilen düzenlemelere göre, edinilen hakların bütçeye gider kaydıyla izlenmesi gerekmektedir.

Ayrıca, maddi olmayan duran varlıkların amortisman oranının %100 olduğu ve bu varlıkların hesaplara alındığı yıl sonunda tamamen amorti edilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Ancak yapılan incelemeler, belediyenin söz konusu harcamaları 260-Haklar Hesabında takip etmeden doğrudan giderleştirdiğini göstermektedir. Bu durum, dönem sonu bilançosunda 260-Haklar Hesabı ve 268-Birikmiş Amortismanlar Hesabının eksik gösterilmesine ve dolayısıyla hatalara yol açmasına neden olmaktadır.

İdare, denetim sonucunda ilgili yönetmeliklere uygun işlemler gerçekleştireceğini belirtmiştir. Bu tür harcamaların doğru bir şekilde kaydedilmesi, mali raporlamanın güvenilirliği açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Yazılım ve Sertifika Alımları ile Güncelleştirme Giderlerinin Haklar Hesabında İzlenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

İdarece yıl içerisinde bilgisayar yazılımlarına ilişkin lisans ve sertifika alımı ile program güncellemeleri adı altında yapılan harcamaların 260-Haklar Hesabında takip edilmeden doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260-Haklar Hesabını düzenleyen “Hesabın niteliği” başlıklı 210’uncu maddesinde; bu hesabın, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 211’inci maddesinde ise bütçeye gider kaydıyla edinilen hakların bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaba, ödenecek tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği düzenlenmiştir.

Aynı Yönetmelik’in “268-Birikmiş amortismanlar hesabı” başlıklı 214’üncü maddesinde; maddi olmayan duran varlık bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde yok edilmesi için bu hesabın kullanılacağı ifade edilmiştir.

04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 6’ncı maddesinde; Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesap Grubunda izlenen varlıklar için amortisman oranının %100 olduğu ve hesaplara alındığı yıl sonunda tamamen amorti edileceği belirtilmiştir. Yapılan incelemelerde, Belediye tarafından yıl içerisinde bilgisayar yazılımlarına ilişkin lisans ve sertifika alımları ile program güncellemeleri adı altında yapılan harcamaların, 260-Haklar Hesabında takip edilmeden doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.

İdare cevabında anılan Yönetmelik’e uygun işlem yapılacağı bildirilmiştir.

Söz konusu harcamaların doğrudan giderleştirilmesi sonucunda, dönem sonu bilançosunda 260-Haklar Hesabı ve 268-Birikmiş Amortismanlar Hesabının eksik gösterildiği ve hataya neden olunduğu değerlendirilmektedir.