|
ÖZET: 2024 yılına ait Sayıştay denetim raporları, bir belediye şirketinin yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti alımında usule aykırı durumlar tespit ettiğini ortaya koymuştur. İncelemeler, teknik şartnamede somut kriterlerin eksik olduğunu ve yürürlükten kaldırılmış mevzuat hükümlerine atıf yapıldığını göstermektedir. Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkeleri gereği, ihalelerde saydamlık, rekabet ve eşit muameleyi sağlamakla yükümlü olan idarelerin, ihtiyaçları uygun şartlarla karşılaması ve kaynakları verimli kullanması beklenmektedir. Ancak, teknik şartnamede yer alan bazı maddelerde, yüklenici personelinin niteliklerine dair somut kriterler bulunmamaktadır.
Ayrıca, yemek hizmeti alımında portör kontrollerine ilişkin belgelerin düzenli olarak sunulmadığı da gözlemlenmiştir. İlgili mevzuat, yüklenicinin bu belgeleri belirli aralıklarla Şirket İdari İşler Şefliğine iletmesini öngörmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, bu belgelerin zamanında sunulmadığı tespit edilmiştir. Şirket, bu durum üzerine hizmet alım şartnamesini gözden geçirmiş ve yüklenici firmaya cezai yaptırımlar uygulamıştır. Sonuç olarak, teknik şartnamelerin, ilgili kanunlara uygun olarak somut ve ölçülebilir kriterler içermesi ve hizmetin sözleşmeye uygun şekilde ifa edilip edilmediğinin dikkatle takip edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmeti Alımında Usule Aykırı Hususlar Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketçe gerçekleştirilen 2024 yılı yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti alımında usule aykırı hususlar bulunduğu görülmüştür.
A) Teknik Şartnamede Somut Olmayan Kriterlere ve Yürürlükten Kaldırılmış Mevzuata Yer Verilmesi
Şirketçe gerçekleştirilen 2024 yılı yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti alımının teknik şartnamesinin bazı maddelerinde somut kriterlere yer verilmediği, diğer yandan bazı maddelerde yürürlükten kaldırılmış mevzuat hükümlerine atıf yapıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde idarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde işin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartnamenin hazırlanarak ihale dokümanına dahil edileceği, düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, 2024 yılı yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti alımının teknik şartnamesinin “İşin Yürütülmesi İçin Gerekli Olan Personel” başlıklı 14’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında yüklenicinin görevlendireceği personelin mesleki açıdan 1’inci sınıf ve tecrübeli olacağı, yine 14.10’uncu maddesinde yüklenicinin eğitimli ve kalifiye personel çalıştıracağı belirtilmiş ancak bu hususlara ilişkin somut kriter şartnamede yer almamıştır.
Diğer yandan, “Yemekte Kullanılacak Malzemelerin Özellikleri” başlıklı 22’nci maddesinin çeşitli bentlerinde gıdaların üretim süreçleri ve nitelikleri konusunda bazı mevzuat (yönetmelik, tebliğ) hükümlerine atıf yapılmasına karşın, atıf yapılan düzenlemelerden bazılarının yürürlükte olmadığı görülmüştür.
Anılan mevzuat çerçevesinde ihtiyaç duyulan işin teknik ayrıntılarını ve şartlarını göstermesi gereken teknik şartnamede somut, ölçülebilir olmayan kriterlere ve güncel olmayan mevzuata yer verilmesi, işin yürütülmesi sırasında bir yandan Şirket ile yüklenici arasında ihtilaf yaşanması riskine yol açarken, diğer yandan Şirket açısından kontrol zafiyetine sebep olabilecektir.
B) Teknik Şartnamede Düzenlenen Hususların Yerine Getirilmemesi
Şirketçe gerçekleştirilen 2024 yılı yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti alımında portör kontrollerine ilişkin belgelerin Şirkete düzenli olarak sunulmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde idarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde işin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartnamenin hazırlanarak ihale dokümanına dahil edileceği, düzenlenmiştir.
Söz konusu yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti alım işinde, yüklenici ile 19.01.2024 tarihinde imzalanan sözleşmenin ekinde yer alan teknik şartnamenin, “İşin Yürütülmesi İçin Gerekli Olan Personel” başlıklı 14’üncü maddesinin 14.2’nci bendinde, idare yemekhanelerinde çalışan personelin 3 (üç) ayda bir sağlık / portör kontrollerinin yüklenici tarafından yaptırılacağı, bu sağlık / portör belgelerinin yüklenici tarafından periyodik olarak Şirket İdari İşler Şefliğine iletileceği, hususları yer almıştır.
Yapılan incelemede, teknik şartnamede belirtilen portör kontrollerine ilişkin belgelerin periyodik olarak idari işler şefliğine iletilmediği görülmüştür.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, Şirket tarafından özetle; bulguda yer alan tespit doğrultusunda hizmet alım şartnamesinin gözden geçirildiği, Şirkete sunulmayan belgelere ilişkin olarak da yüklenici firmaya cezai yaptırım uygulandığı, ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Şirket tarafından yapılan alımlar için hazırlanan teknik şartnamelerde, ilgili Kanun’da sayılan temel ilkelere uygun şekilde, işin yürütülmesi için gerekli teknik ayrıntı ve şartların, hiçbir tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, somut ve ölçülebilir kriterlere ve güncel mevzuata dayalı olarak belirlenmesi, Şirket tarafından hizmetin sözleşme ve eki teknik şartnameye uygun şekilde ifa edilip edilmediğinin takip edilmesi gerekmektedir.