|
ÖZET: Yemek hizmeti alım ihalesinde fiyat farkı katsayılarının hatalı belirlenmesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 81. maddesi, hizmet alımlarında fiyat farkı hesaplamalarının nasıl yapılması gerektiğini düzenlemektedir. Bu kapsamda, işçilik maliyetleri ve kullanılacak girdilere ilişkin katsayıların, işin niteliğine uygun olarak belirlenmesi ve toplamlarının bire eşit olması gerektiği vurgulanmaktadır.
İncelemeler sonucunda, yemek hazırlama hizmeti alım ihalesinde işçilik katsayısının belirlenmediği ve gıda ürünlerine ilişkin katsayıların yerine genel endeks değerlerinin kullanıldığı görülmüştür. Bu durum, mevzuata aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmektedir. İdare, gelecekteki ihalelerde fiyat farkı katsayılarının mevzuata uygun şekilde hazırlanacağına dair taahhütte bulunmuştur. Sonuç olarak, fiyat farkı katsayılarının belirlenmesinde ilgili mevzuat hükümlerine uyulması büyük önem taşımaktadır. Bu düzenlemelere riayet edilmesi, ihale süreçlerinin şeffaflığı ve adilliği açısından kritik bir rol oynamaktadır. |
BULGU: Yemek Hizmeti Alım İhalesinde Fiyat Farkı Katsayılarının Hatalı Belirlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından yapılan yemek ihalesinde fiyat farkına ilişkin katsayıların hatalı belirlendiği görülmüştür.
4734 sayılı Kanunun 53’üncü maddesine dayanılarak hazırlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde,
“81.1. (Değişik: 28/11/2013- 28835 R.G./ 3. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.
81.2 (Ek:RG-18/5/2024-32550)(15) (Değişik: RG-10/12/2024-32748)
81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılacak girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dahil olduğu kabul edilir.
Örneğin fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde;
Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) ve yemek yapımında kullanılacak ana girdiler (b3),
asli unsur olarak belirlenebilir.”
denilmektedir.
4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 5 inci maddesinde;
“Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:
c) Diğer hizmet alımlarında;
F = An x B x (Pn-1)
Formüllerde yer alan;
c) Go, Gn: İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,
Yukarıdaki endekslerden Go ve Gn için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise Go ve Gn endeksleri için Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayılar esas alınır. Ancak malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks Tablosunun 10 numaralı “Gıda Ürünleri” sütunundaki sayı veya bu endeksin alt endekslerinde belirtilen sayılardan uygun olan birinin veya birkaçının ihale dokümanında belirtilmesi gerekir.”
denilmektedir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik katsayısının ve yemek yapımında kullanılacak gıda ürünlerine ilişkin Endeks Tablosunda Gıda ürünleri için belirlenen katsayıların belirlenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde İdarenin malzeme dahil yemek hazırlanmasına ilişkin hizmet alımı ihalesinde, fiyat farkına ilişkin katsayılarda işçilik katsayısının belirlenmediği, gıda ürünlerine ilişkin katsayı yerine de endeks tablosunun genel sütunundaki sayıların esas alındığı görülmüştür.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine Şirket tarafından özetle; ilerleyen süreçteki ihalelerde fiyat farkı katsayılarının ilgili mevzuatlara uygun olarak hazırlanmasına dikkat edileceği bildirilmiştir.
Sonuç olarak fiyat farkı katsayıları belirlenirken mevzuatta belirtilen düzenlemelerin esas alınması gerekmektedir.