BULGU: Yemek Hizmeti Alımı İhalelerinde İdari ve Teknik Şartnamede İstenebilecek Belgelerin Dışında ve Nitelikte Belge İstenmesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversite tarafından yapılan Yemek Hizmet Alımı İhalesi İdari Şartnamesi’nde istenen kapasite raporunun Üniversitenin günlük yemek ihtiyacından fazla tespit edildiği, Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi (ISO 22000) adlı belgenin istendiği ve teknik şartnamede istenilmesi gereken kalite standardına ilişkin belgelerin idari şartnamede istendiği görülmüştür.
Üniversitece Öngörülen Kapasite Raporuna İlişkin Günlük Üretim Miktarının Günlük İhtiyaçtan Fazla Tespit Edilmesi
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde, idareler tarafından alımın niteliği göz önünde bulundurulmak suretiyle “mesleki ve teknik yeterlik kriteri” olarak kapasite raporuyla ilgili düzenleme yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kapasite raporu” başlıklı 73’üncü maddesinde ise, idarenin kendi mutfağında yemek üretiminin gerçekleştirileceği yemek hizmeti alımı ihalelerinde idarece öngörülecek kapasite raporuna ilişkin günlük üretim miktarının, idarenin günlük yemek ihtiyacının yarısını (1/2) geçmeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Yemek hizmet alımı ihalesinin süresi (18.09.2023 – 30.06.2024 tarihleri arasında ) 286 gün olarak belirlenmiştir. Toplam alınacak yemek adedinin 290.000 olduğu göz önüne alındığında günlük yemek adedi 1.014 gün/adet (290.000/286) olarak hesaplanmıştır. Üniversite söz konusu ihale için yükleniciden günlük 3.500 adet yemek üretimine sahip olduğunu gösteren kapasite raporu istemiştir.
Üniversite tarafından gerçekleştirilecek yemek hizmeti ihalelerinde kapasite raporunun günlük yemek ihtiyacını geçmeyecek şekilde belirlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
İdari Şartnamede İsteklilerden Mevzuatta İstenilmeyeceği Belirtilen “Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi (ISO 22000)” İstenilmesi
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 74’üncü maddesinde; idarelerin, ihale konusu işin niteliğini ve uygulama yönetmeliklerinin bu konuyu düzenleyen maddelerini esas alarak, ihale dokümanında kalite ve standart belgelerine ilişkin düzenleme yapabileceği hüküm altına alınmıştır. Ancak söz konusu maddenin son fıkrasında ise; bir dizi kalite ve standarda ilişkin belgelerin yanısıra Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi (ISO 22000) istenmeyeceği belirtilmiştir.
İdari Şartname’de “Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi (ISO 22000)” adlı belgenin istenmemesi, kalite standardına ilişkin belgelerin düzenlenmesinde dikkat edilmesi uygun olacaktır.
İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” Başlıklı Maddesinde Kalite Standardına İlişkin Belgelerin İstenmesi
Tebliğin 74’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; İdarece kalite ve standarda ilişkin belge istenmesi durumunda, standarda ilişkin tanıma;
– Belgenin başvuru veya teklif kapsamında istenmesi halinde ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede,
– Yükleniciden istenmesi halinde ise teknik şartnamede
yer verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Elektronik İhale Yönetmeliği Eki Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin 48’nci maddesinin 49 no.lu dipnotunda; “Bu şartnamede düzenlenmeyen ve işin özelliğine göre idarelerce düzenlenmesine gerek duyulan hususlarda, ihale konusu işin gerekleri de dikkate alınarak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla bu başlık altında, maddeler halinde başka düzenlemeler yapılarak bu bölüme eklenebilecektir.” hükmü yer almaktadır.
Kamu İdaresince bulgu konusu hususa iştirak edilerek bundan sonraki ihalelerde rekabeti engelleyici belgelerin istenmemesi yönünde ilgili birimlerin uyarıldığı ifade edilmiştir.
Üniversite tarafından istenilen kalite standardına ilişkin belgelerin tümünün İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı maddesinde yer aldığı görülmüştür. Teklif zarfında sunulması istenmeyen; K2 belgesi, kapasite raporu, Türk Standartları Enstitüsü tarafından verilen COVİT-19 Güvenli Üretim Belgesi, TS8985/2018 Hizmet Yeterlilik Belgesinin teknik şartnameyle istenilmesi gerekmektedir. Teklif zarfında sunulması istenen “Gıda Üretim İzin Belgesi veya İşletme Kayıt Belgesi’nin” ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde düzenlenmesi gerektiği düşünülmektedir.


ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitenin yemek hizmet alımı ihalesinde idari şartnamede istenen belgelerin, günlük yemek ihtiyacını aşan kapasite raporları ve gereksiz kalite belgeleri içerdiğini ortaya koymuştur. Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre, kapasite raporunun günlük yemek ihtiyacının yarısını geçmemesi gerektiği belirtilirken, Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi (ISO 22000) gibi belgelerin istenmemesi gerektiği vurgulanmıştır. İlgili birimlerin, rekabeti engelleyici belgelerin talep edilmemesi konusunda uyarıldığı ifade edilmiştir.