|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Özel Bütçeli İdare Genel Müdürlüğü ve Bölge Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen birim fiyatlı yapım işlerinde yeni birim fiyat tespitine yönelik maliyet analizlerine ilişkin bir veri tabanının eksikliğini ortaya koymuştur. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22. maddesinin ikinci fıkrası, iş kalemlerinin niteliğine uygun analizlerin kullanılmasını öngörmektedir. Ancak yapılan incelemeler, bu analizlerin oluşturulmasına olanak tanıyacak bir veri tabanının mevcut olmadığını göstermektedir. Genel Müdürlük ve Bölge Müdürlükleri, maliyet analizlerini kendi bünyelerinde tutmakta, bu durum ise paydaşların erişimini kısıtlamaktadır.
Kamu idaresi, bu eksiklikle ilgili olarak gerekli önlemlerin alındığını belirtmiş ve yeni analizlerin Merkez ve Taşra teşkilatlarıyla paylaşıldığını ifade etmiştir. Ayrıca, Bölge Müdürlükleri arasında uyum sağlamak amacıyla Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda yeni bir veri tabanı oluşturma çalışmaları başlatılmıştır. Bu çabalar, farklı Bölge Müdürlüklerinde oluşturulan maliyet analizlerinin ortak bir sistem üzerinden erişilebilir hale getirilmesini hedeflemektedir. Bu rehberlik faaliyetleri sayesinde, yeni birim fiyat oluşturma süreçlerinde daha sağlıklı ve tutarlı analizlerin kullanılmasına olanak tanınacaktır. Ayrıca, her ihale için değişkenlik gösteren rekabet ve coğrafi koşullar göz önüne alındığında, kamu görevlilerinin mevzuatta belirtilen analizleri en doğru şekilde uygulamasına yardımcı olacağı düşünülmektedir. |
BULGU: Yeni Birim Fiyat Tespitinde Kullanılan Maliyet Analizlerine İlişkin Veri Tabanına İhtiyaç Duyulması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Genel Müdürlük ile Bölge Müdürlükleri tarafından ihale edilen birim fiyatlı yapım işlerinde yeni birim fiyat tespitine yönelik oluşturulan maliyet analizlerine ilişkin veri tabanının bulunmadığı görülmüştür.
İş kalemlerinin/ gruplarının niteliğine uygun olmak kaydıyla yeni birim fiyat tespitinde kullanılacak analizlere Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer verilmiştir. İşin devamı sırasında sözleşme kapsamında olmayan bir iş kaleminin yapımına karar verilmesi durumunda, yapılacak yeni birim fiyatın tespitinde öncelik sıralamasına uyulması şartıyla kullanılacak analizlerden birisi de mezkur 22’nci maddenin ikinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen “İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleri dikkate alınarak oluşturulacak analizler” olarak hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemelerde ise yukarıda belirtilen maliyet analizlerinin kullanılmasına olanak sağlayacak bir veri tabanının olmadığı, Genel Müdürlük ve Bölge Müdürlükleri tarafından ihale edilen birim fiyatlı yapım işlerinde oluşturulan maliyet analizlerinin kendi bünyelerinde tutulduğu ve bu analizlerin tüm paydaşlar tarafından incelenebilmesini dolayısıyla yukarıdaki mevzuat hükmünün gereklerini yerine getirilmesini sağlayacak ortak bir veri tabanına ihtiyaç bulunduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta; bulgu konusu tespitlerle ilgili olarak gerekli hassasiyetin gösterildiği ve bir imalata ait yeni analiz oluşturulması gerektiğinde oluşturulan analizin Merkez ve Taşra teşkilatları ile paylaşıldığı ayrıca Bölge Müdürlükleri arasında yeknesaklığın sağlanmasını güçlendirmek amacıyla Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda yeni fiyat düzenlenirken kullanılan ve kullanılabilecek yeni analizlerin bulunduğu bir veri tabanı oluşturulmasına yönelik çalışmaların başlatıldığı ifade edilmiştir.
Genel Müdürlük tarafından yeni birim fiyat yapımında tereddüte düşülen hususlarda kullanılacak analizlere ilişkin uygulama birliğini sağlamak amacıyla Bölge Müdürlüklerine yazı ile bilgilendirme yapıldığı görülmektedir. Bu rehberlik faaliyeti ile birlikte farklı Bölge Müdürlüklerinde oluşturulan maliyet analizlerinin, yeni birim fiyat oluşturulması süreçlerinde değerlendirilmek üzere veri tabanı sistemi üzerinden tüm Bölge Müdürlüklerinin kullanımına açılması, sağlıklı yeni birim fiyat oluşturulmasına katkı sağlayacaktır. Ayrıca her ihaledeki rekabet ve coğrafi şartlar farklı olabileceği gibi benzeri de olabileceğinden bu tür benzer yapım işlerinde, yeni birim fiyat tutanağını düzenlemekle görevli kamu görevlilerine de mevzuatında belirtilen analizlerin en doğru şekilde uygulanmasına imkan sağlanacağı düşünülmektedir.